týsdagur 25. apríl 1995síða 13

Nr. 77 » 25. APRIL 1995 13 Lise Lyck, búskaparfróðingur, um seinasta danska útspælið: Røkkur ikki so langt sum ein Jan Á } Miiller úr Keypmannahavn Eg havi bert havt høvi til at kaga í lógaruppskotið frá donsku stjórnini í banka- málinum, men eg dug! ikki at síggja, at hetta uppskotið kann brúkast ístaðin fyri eina dómarakanning. Nógv av tí, sum í viðmerkingun um verður lagt út sum ein veikleiki við eini dómara kanning, er nettup styrkin í eini dómarakanning - at skilja tað og góðtaka tað Vit hava í fleiri førum slept okkara egnu sjónarmiðum og gingið føroyingum á meti, soleiðis at vit nú kunnu fáa eina kanning, sum bæði løgtingid og fólkatungið kunnu góðtaka Betri enn ein dómarakanning Poul Nyrup Rasmussen gjørdi pressufólkunum heilt greitt, at talan verður ikki um at gera eina dómara kanning, soleiðis sum før vingar hava kravt Fad verður ein kanning við tí modelli, sum er sett up; garuppskounum Men fyri at kunna gera eina slíka kanning, so skal hon góðtakast bæði í fólkating inum og í løgtinginum Poul Nyrup helt fyri, at ein serfrødingakanning, sum skotin upp í lógarupp skotunum, er betri enn ein dómarakanning Hesar kanningar líkjast á tann hátt, at alt kemur fram. Men harumframt tryggjar serfrødingakann- ingin rættartrygdina, og hon loysir tann trupulleika, at stjórnin má virða tær av gerðir, sum vórðu tiknar herfyri, nevniliga at efur áheitan frá hægstarættar dómaranum, Niels Pon toppidan, og eftur egnu met ingunum hjá fólkaunginum hava vit biðið eina serliga nevnd at ráðgeva okkum um, hvat vit í framtíðin skulu gera, tá vit siga við hvønn annan, at her er ein rættarpolitiskur trupulleiki, sum vit mugu loysa á gjøll igan hátt Hetta sigur danski bú skaparfrødingurin Lyck, sum hesi seinastu år int kanska meira enn nakar hevur fylgt bankamálinum Fíðindablaðið Sosialurin hitti hana í Keypmanna havn leygardagin, og hon var sum altíð fús at koma við sínum viðmerkingum Við sínum úttalilsum vísir Lise Lyck m.a. til við merkingarnar ul danska lógaruppskotið, har tað verður sagt, at ein dómara kanning hevur ein serligan autoritet Tað er nettup tað, sum brúk er fyri í hesi sakini, so leiðis at ein á tí stødinum kann gera sær tankar, um tað er brúk fyri at krevja rættarsakir í málinum Lise Lyck finst eisini at proceduruni manna gongdini — sum lagt er upp til í uppskotinum, har tað í høvudsheitum er talan um skrivligar frágreiðingar, og har tað bert í avmarkaðan mun og á heldur ógreiðum grundarlag verður talan um munnligar frágreiðingar Fyri mær at síggja er ein stórur veikleiki við hesum uppskotinum. Tað er vitni Lise gongdini I domarakanning skyldan og tann beinleiðis reaktiónin upp á spurningar frá dómaranum, sum eru avgerandi, tá ein skal royna at loysa upp fyn sakini Lise Lyck sigur, at tað sum eisini er ein fyrimunur við eini domarakanning, er, at tað er dómarin, sum hev ur ábyrgdina av teimum spurningum, sum verða settir. Tað ger, at tað eru eingi vitni, sum framman undan kunnu venda sær til ein sakførara og har fáa ein facitlista til teir spurningar, sum fara at verða settir Tað er tað, sum í við- merkingunum verður um- rétt sum >en dommerund- ersøgelse ikke har et for- handlingsprincip inde i sig« og tad haldi eg nettup er ein stór styrki vid eini dómara- kanning, tí ein dómara- kanning skal vera ein »af- dækning« og ikki ein »for- handling« Lise Lyck sigur seg tískil illa duga at síggja, at ein lóg sum tann stjórnin mælir til kann erstatta eina dómara kanning Hon heldur eisini, at tað er sera óheppið, at almenn ingurin, og har í serliga pressan, hevur sera avmark- aðan møguleika at fara inn og fylgja sakini Líta vit at gongdini frå 1992 ul í dag og hyggja eft ir, hver hevur verið vinnari eftir at upplýsingar eru komnar fram í dagsins ljós so eru tað ikki beinleiðis myndugleikarnir og autor tetarnir, sum hava staðið í fremstu rød. Tað hevur í heila tíkið verið pressan, granskarar og fólkið í Fer oyum, sum hava hildið, at tað hevur skatt rættartrygd ina nógv, at upplýsingar ikki eru komnir fram. Tí er tað sera avgerandi, at eitt nú fjølmiðlarnir ikki verða forðaðir í at gera sítt arbeiði Vit hava eina frálíka og greiða grundlóg í Danmark og vit hava eitt frálíkt am boð, sum verður brúkt í slík- um málum Broytingar Ikki nóg mikið Men heldur tú ikki, at stjórnin hevur førkad seg nógv í málinum fyri at ganga førovingum á meti? Hóast uppskotið frá stjórnini inniheldur broyt- ingar, so haldi eg ikki, at tað er nokk. Tað besta í hesum máli er ein dómarakanning Men ert tú ikki bangin fyri, at førovingar als onga kanning fáa, um teir ikki taka av seinasta danska út spælinum ? Soleiðis trúgvi eg ikki, at tað fer at ganga, men tað kann ein sjálvandi hava ymsar metingar um. Ég vil halda, at ein eigur at hyggja at grein 6 í Heimastýris skipanini, sum ongantíð hevur verið í brúki Henda grein sigur, at eru nakrir principiellir trupul leikar, so eiga teir at takast upp å åvisan hått millum londini. Tað verður neyðugt at koma á botn í eini sera tor fórari kanning. Eg dugi væl at skilja, at her er nógv, sum er ein føroyskur trupulleiki, eitt nå peningasidan. Men i veruleikanum eru mangir av hesum spurningum sera danskir Lise Lyck vísir annars til verandi gongdina í málinum og sigur, at tað kann ikki vera rætt, at allir aðrir partar enn tann, sum tað snýr seg um, fáa nakað at vita. Her sipar hon til, at landsstýrið hevur ikki fingið neyðugu upplýsingarnar Eg haldi ein eigur at ansa eftir ikki at gera hetta bara til ein føroyskan trup- ulleika, tf tad er so avgjørt ein danskur trupulleiki Longutáeg var í Føroyum í 1993 og helt fyrilestur, skrivaði eg um málið. Men nú meira og meira er komið fram er greitt. at kravið til eina dómarakanning verður stórri og stórri. Eg haldi eis ini, at danir sum heild eru fyri eini dómarakanning Lise Lyck er sera spent um orðaskiftið í fólkaung inum. Hon vónar, at tað eis ini eru fleiri fólkatingslimur sum væl og virðiliga fara at taka donsku síðuna í um við Heldur tú, at ein per sónur sum Uffe Ellemann málin Jensen bara spælir upp á at vinna sær sjálvum ein polit iskan fyrimum í he sum ak tu ella málinum Tad haldi eg ikki. Tad er so spurningunn um hvat slag av menniskja tú ert í hesum måli. Nú eri eg ikki samd við Uffa Ellemann Jensen, men í hesum máli haldi eg at hann sakliga hes ur grundgivið fyri sjónarmiðum Lise Lyck heldur fyri, at har nakað hevur verið upp á spæla, eitt nú við norður atlantiskum vidurskiftum hevur Uffe Ellemann-Jen sen verið tilreiðar. Tí havi eg stóra virðing fyri Men hvat verður sinum vónar List nidurstødan týsdag I yck av orðaskiftinum im” - Eg vóni fyrst og fremst, at føroyingar fåa nakad, sum ein kann verða nøgdur við, og so vóni eg eisini, at vit í Danmark fáa nakað, sum kann liva upp til eitt nutimans samfelag Grand Prix i talvi Tann 4. Grand Prix-kappingin hjå TSF verður í holum Havnar Telvingarfelags leygardagin 29. apríl kl. 10. Tekning á staðnum. Havnar Telvingarfelag og Talvsamband Foroya VALUTAKURSIR Dollari Pund Markur Króna Króna Frankur Frankur Frankur Gyllin Liri Markur Króna USA Bretland Tyskland Svøriki Noreg Frakland Belgia Sveits Holland Italia Finnland Ísland Eysturríki Spania Portugal Kanada Japan Írland Grikkaland Pesetas Dollari Yen Pund XEU 24.04.95 Escudos Drakmur Ultimo síðsta mán 537,10 548, 00 869, 99 884.75 394,20 „10 72,57 74, 33 87, 26 88, 64 110,95 , 20 19, 143 , 309 477,00 ,80 352,08 , 72 0,3142 126,94 8,64 „47 „64 Skillingur 56,027 4,392 3,723 391,44 6,4867 886, 11 2,415 721,49 Kelda: Føroya Sparikassi