leygardagur 13. mai 1995síða 11
‹ fyrra síða allar 28 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Nr. 90 — 13. MAI 1995
tíðindablaðið
11
árarnar inn
Vit høvdu havt í huganum
at hyggja inn á golvid, har
Lenin framvegis liggur. Men
tíðin var stutt, so sannlíkið
mundi vera litið fyri, at hetta
skuldi eydnast, ti tað, vit
kenna til. so hevur bíðireðin
tíð verið stór uttanfyri. So
stór plagdi hon at vera, at tad
var ikki loyvt at steðga á, tå
gestirnir vóru komnir inn og
skuldu síggja Lenin
Men áðrenn vit vitstu av
stóðu vit á gáttini til sjálvan
| Og hugsaðu vit
ygningir
ikki um, at hetta var eitt tign
arligrt stad, har tað var upp á
sítt pláss, at friður valdadi, so
vóru vit mint á tað av ellum
vaktunum, sum stóðu har
Teir lystu av virðing og tign
Fólkið var so mikið lítið, at
tað bar væl til at steðga á og
stægja Lenin frá ellum síðum
ikki serliga
leingi, men vit løgdu merki
tilein eldri mann, ið stóð sum
negldur við fótalagið hjá
gamla bolsivíkkaraleiðaran
um. Hann varð standandi
alla tíðina. meðni vit vóru
har. og tað var eyðsýnt, at
hann helt, at Lenin og koll
veltingin, sum hann stóð á
odda fyri í 1917, høvdu verið
Russlandi til frama og fólkin
um at gagni
Í dag eru fleiri meiningar
um, hvat skal gerast við Le
nin. Onkur heldur. at hann
skal verða liggjandi, tí tað
fara altid at vera ferðafólk
sum vera áhugað at síggja
mannin. Onnur halda, at
hann skal fáast undir jørd, ti
sambært læruna hjá
Vit steðgaðu
orto
doksu russisku kirkjum
hada tey á tili andar
svema ir U leyðu
sum ikki eru g
Narkir vantaðu
Uttan fyri minnishelið yvir
lenin er minnisekið fyri
russiskar urmælingar. Einki
sást til Gorbatjov, men tað
mundi vera, ti at hann fram
egis er á lívi. Hinir leiðar
arnir, sum hava styrt Sovjet
samveldinum seinnu årini
sóust har
rd Tjernenko
vinmaður vid Bresjnev og
var tann gomlu
kommunistunum sum
høvdu staðið í læru i Stalin
tidini, og har var Andropov
sum hevði verið leiðari í
KGB. áðrenn hann kom til
valdið nakrar mánaðir, áðr
enn hann doyði av nyra
sjuku
Tad sigst um Andropov, at
tað var hann, sum syrgdi fyri,
at Gorbatjov kom so langt
fram í kommunistiska flokk
inum, at tað ikki bar til annað
enn at gera hann til sovjett
iskan leiðara, eftir at Tjer
nenko var deyður
Onkrir teirra, sum vit í Fer
oyum kenna nøvnini á, vóru
ikki at síggja. Khrustjev var
einki at síggja til. Tað vistu vit
av, tí hann stóð ikki væl í eyg
unum á gomlu kommunist
unum. Tað var hann, sum
hevði at Stalin fyri tann mát
an, hann hevði styrt Sovjet
samveldinum, og tå hann
fall, og teir, sum høvdu sæd
upp til Stalin, komu framat
sum var
síðsti av
aftur. var eingin náði fyri
broytingarmanninum
Aðrir, sum ikki vóru at
síggja, og sum sambært okk
ara vitan um sovjettisk viður
skifti skuldu átt pláss har
vóru Alexander Kosygin og
Runt um á Reyða Torgin
um hingu allastaðmi stór
ar plakatir, og krigsvete
ranar vøru at sigga runt
um í øllum Moskva
Nikolaj Podgornij. Teir báðir
komu í 1964 framat saman
vid Bresjnev. Hann var aðal
skrivari i kommunistaflokk
inum, meðni Kosygin var for
sætismálaráðharri og Pod
Tå Bresj
nev for at skava alt meiri vald
gorny var forseti
inn undir seg, voru hinir båd
ir settir til s1dis, og Ul eru ter
ikki at síggja
Vit kundu ikki rokna vid, at
Tania visti alt. Tå vit spurdu
hana. hví td. Kosygin ikki
ar har, segði hon seg einki
kenna til hansara Tað
mundi vera, ti Bresjnev
hevdi syrgt fyri, at lærubøk
urnar søgdu lítið ella einki
um teir, sum hann hevði tog
ast við um valdið
Krem!
Politiska valdið í gamla
Savietsamveldinum og nu í
Russlandi hevur verið hjá
teimum innan fyri Kreml
múrarnar. Murarnir eru ein
ar tolv metrar hegir, og teir
elstu bygningarnir er eimi
fimmhundrað ára gamlir
Nógv fór í smildur, tå Napole
on bardist um Moskva, men
tað mesta er bygt uppaftur
Zararnir husaðust her, og
tað var hadani, at teir utinntu
sítt ikki altid so tespiliga eina
ræði. Kollveltingarvaldið hjá
kommunistunum yvirtók
bygningarnar, og sum vit
standa og hyggja yvir hagar
renna onkrar av avgerðunum
sum hava
d. køllek
tiviseringsætlanirnar ut
ruddingar av motstødufolki
hjá Stalin, tvangsflytingar av
nógvum fólki sigra
heilum fólkaslegum og inn
rásirnar í Ungarn, Tjekkoslo
vakia. Afghanistan og so við
an
Avgerdirnar vórðu kanska
tiknar við u fyri
styrkja um kommunismuna
ram i hugan im
verið tiknar her. Í
og so at
eyga al
og at gera liviumstødurnar
hjá sovjettbugvunum betri
men tað er ilt at síggja
Býurin, sum vit eru i, er slit
in niður og rekjuskapur er
ja, ein byur í Ruslandi' Her er
nógv dålking, alt er illa hildid
og vit fáa illa gingið fyri fólki
sum biður bæði um eitt og
annað. Byggivirksemið er
stórt, og har hevdi verið nog
mikið at tikist við hjá føroysk
um handverkarum í nógv ár
fram í tíðina. Hvussu lenar
spurningurin hevði verið
greiddur, tað er nakað ann
að!
Liviumsteðurnar
versnaðar
Tanja greiðir opið og reiði
liga frá. Hóast hon ikki er
meiri enn 20 ára gomul, so
hevur hon stórt innlit, men
onkuntið heldur hon fyri, at
hon kennir tað, sum at hon er
í skúla, og at vit hava leiklutin
hjá lærarunum
Alt er broytt síðstu árini
Foreldrini koma sjáldan til
Moskva, og tá hon tosar við
tey um viðurskifti í bynum
so er tað ofta, at tey ikki kom
ast við. Nøvnini á getum og
plássum eru skift út, og virk
semi er burtur ella hevur
broytt snið
Tåeg kom aftur ur Feroy
um. høvdu broytingarnar av
álvara tikið ferð á seg
Frammanundan hevdu vit al
tíð fingið mat. hóast drugv
tíð fór tl at standa í
bidirødum, men tá eg kom
aftur, upplivdi eg at renna frá
krambuð til krambuð og
einki breyð fáa. Ta græt eg
Tanja heldur ikki, at
nýggja skipanin enn hevur
gjørt tað meiri liviligt hjá van
liga fólkinum
Tad kennist, sum at fólk
hugsa meiri um seg sjálvi og
minni um næstan. Marknað
arbúskaparliga skipanin er
púra ótamd, og eg sakni
sumt av eftirlitinum, sum
var. Men vónandi verður tað
betri. Bara fólkið ikki missir
evnini at hugsa um hini. Pápi
min varð yvirkoyrdur fyri
nekrum árum síðani. Hann
lá leingi á sjúkrahúsi, og tað
var livgandi at síggja, hvussu
nógva vitjan hann fekk frá
arbeiðsfelegum og vinfólk
um. Fara hasi virðini fyri
skjeytið, so missa vit meiri
fyri minni
Marknaðurin
Vit fara aftur í undirgrund
arjarnbreytina, tí Tanja held
ur, at vit skulu keypa tinga
nest heim við á marknaðin
um, sum serliga er fyri út
lendsk ferðafólk
Meðan vit koyra, greiðir
hon frá. at tað er heimavirki
sum verður selt har, og tá vit
koma á plássið staðfesta vit
at har er ógvuliga stórt virk
semi. Fyrriklæði vid russisk
hondutskorið
talvfolk, perlubond og oyra
ningar, serliga russaradukk
an og russarahugvan og so
viðari
Tey eru gramm at selja, og
neyvan nakra staðni í heim
marknaðar
meiri enn her
Tanja meiri vestur
lendsk ut, enn vanligir russ
ar gera. Tað gera vit sjálvsagt
eisini, og ti er tað stórur
áhug! fyri okkum. Alt verður
gjørt fyri at selja. Ein prisur
verður sagdur, men vit finna
skjótt út av, at hann er bara
vegleiðandi, og so verður
fragd funnin í at tingast aftur
og fram
Pylsuvognurin
Vit noyðast at fara til hus
Dysturin verður skjótt, og
áðrenn tað skulu útvarps
menninir senda frásegn til
tíðindasendingina á deg
urda. Tummas Hanus Dam
frá Thomas Dam ltrótti, sum
klædnastuðlar landslidnum,
er við á ferðini. Arge-breð-
urnir fara beinleiðis á gist
ingarhúsið, meðan vit try
stilla okkum vid ein Steff
Houlberg-pylsuvogn á jarn
breytarsteðini við gistingar
húsið, og tað kemur væl við
at fáa ein danskan hot dog
Tad er ein maður frå Silke
borg, sum umboðar pylsu
vognarnar. Hann setti tann
fyrsta upp í Moskva fyri ein
um ári síðani, og nu eru teir
áttati í tali. Tað er ein lítil
um motivum
num kennast
kreftirnar
sæt
ibending um áhugan, sum
vestureuropear hava (fyn
Russlandi og Moskva
Medan vit
»kkum
hyggja at pr
x 3 . |!
rista ter við I
standa og fåa
steðga fólk á. Russar
sinum, men Sí
høvdinum. Fin
vanligur arbeiðsmaður vinn
ir millum try og fyra hundr
að krónur um mánaðin, og tá
ber ikki til at keypa pylsur
fyri tólv krónur. So pylsu
vognarnir munnu fyrst og
fremst vera roknaðir fyri ut
lendsk ferðafólk - í hvussu
er í fyrstu atlegu
Fótbótturin og Føroyar
Tá vit koma á gistingar
húsið, verður gjert klárt at
fara á stadion. Tanja er við
okkum. og hon heldur lítið
um hyruvognin, sum hon og
vit tnggir tíðindamenninir
koyra i
Undir dystinum situr hon
saman við føroysku gestun
um í VIP losjuni. Hverjum
hon heldur við er einki at iv
ast í, og tá vit koma aftur á
gistingarhusid, tosar hon
heim
Foreldrini hjá mær lata
heilsa. Tey og nógvir av
teirra vinum hava hugt í sjón
varpinum. Tey hildu, at Fer
oyar stóðu seg væl Tað
segði hann, sum tosaði í sjón
varpinum, eisini. Nógv í okk
ara bvi vita um Førovar, tí
pápi sigur ellum frá, hvar eg
havi verið. Og í kveld hava
Feroyar fingið góða re
klamu. Kring alt Russland
hava tey hugt at landsliðn
Feroyar
uppaftur meira kendar
Tad verður syrgt fyri, at
Tanja fær rúm fyri nåttina
Morgunin eftir stendur
hon og veittrar farvæl, tá vit
fara í bussin. Tað er ikki fritt
at hon fellur tár, og vit í buss
inum eru heldur ikki heilt
glaðir. Meðan hon hevur ver
5 saman við okkum, hevur
hon heilsað upp á spælararn
4
um, so nú verða
år hon hevur vunnið
»KKUM ir, er einki at hggjå
maná
Foreldrini í Lamba
mur tu at vitja aftur
Feroyum
%
vær Kl
: Y
spyrja vit. 1 anja
er jarðbundin
Eg kundi hugsa mær á
komið aftur Feroya, men
vit ferðast
%
javi ikki rá
sjáldan uttanlands. Mamma
Ungarn og Ru
arbeiðserindum
ongantíð
verið uttanlands. At eg havi
verið í Førovum, er ein stór
ur forrættur, sum eg ikki
rokni við at uppliva aftur
sigur hann
Men eg havi framvegis
samband við foreldrini, sum
eg búði hjá í Lamba
Í 1993 vitjaðu Harriet og
Eiler Lamhauge saman við
báðum bernunum har yviri,
og Tanja roknar við og vón
ar, at tey koma aftur í 1996
Vit í bussinum halda, at
tað er upplagt, at Feroyar og
feroyingar halda tern um eitt
sogottumboðirussiska høv
uðsstaðnum. Hon skilir nógv
feroyskt. hon kennir Føroy
ar. hon er góð við førovingar
og hon er væl inni í russisk
um viðurskiftum. Hon er gull
sum framtíðarumboð
fyri Førovar
stersta landi
hevur ver
menia
men
pap: hevur
verd
heimsins
Og so skiljast vit. Heilsa
foreldrunum, og heilsa fam
juni hjá teimum
teimum í Leirvík og á Skála
biður Tanja. Og heilsa ellum
klassafeløgunum hjá mær
við Getugjógv. og so nevnir
hon nøvnini Dagny, Anja
Vår. Sunrid, Solvå, Jona
Jana og ell hini í flokkinum
Hervið er heilsan farin við
ari. At hon einki hevði ímóti
at fáa brøv úr Feroyum, duldi
hon heldur ikki!
serliga
Heilt bíligar
flogferðir
til Svørikis
Ur Føroyum 6.7
Ur Svøriki 15.7
Áhugað bidast siga
frá skjótast til ber
Frætti nærri á
tif. 27114