leygardagur 13. mai 1995síða 15

Nr. 90 — 13. MAI 1995 fólk er at síggja umborð. Vit ganga miður á dekkið á Norðborg og uppá brúnna Brúgvin er stappað vil al skyns tólum. Heldur onki fólk á brúnni. síðan niður undir at:leita og í messuni finna vit stynmannin og ofta avloysandi skiparan skálvíkingin Eystein Dals gaard. Hann situr breiður oz róligur og tosar við ein fuglfirðing, sum hevur hildið vakt umborð á skipinum um náttina Vit fåa kaffi, heimabakað breyð og rullupylsu. Kokk urin er vikamadur, hann er í landi í løtum. Eg fekk ikki navnið, men hann dugir at baka breyð og kringur er hann eisimi í pannukøku bakstn. Tað sýnir ein lítil mynd á vegginum, har hann í rulli, við pannu í hond sendir pannukøkurnar him malhøgt Hetta er fyrsta lastin nakrantíð hjá Nordborg av norðhavssild Norðborg varð umbygd frá línubáti til nótabát í 1972 og tá var alt yvirstaðið við norðhavs uldimi. Nógv hevur verið prátaðum norðhavssildum borð á Norðborg hesi 22 ár sum nótabátur. Vit hava Iroymt um hesa sild, vit hava lisið og sungið eftir henni og vit hava verið vísir í at hon kom aftur. nú er hon so veruleiki, gævi hetta fer t vara við, sigur Eystein Dalsgaard og svølgir ein kalfiråka Vit royndu emar 140 råingar úr Fuglovnn endan tunn og høvdu fimm køst. Vit meta lastina knappliga 1400 tons Men sild var at fåa á einum rættuliga stórum oki, mest á tørovskum eki. Chr. í Gróti num fekk síldina 90 fjórð ingar út landi og feluð var stórt at tu sá ikki millum skipim. Chr. í Grótinum hggur nú á Klaksvík við fullan last og bíðar eftir landingartórni, sigur Ey stein Dalsgaard Vit hava í mong ár leitað eftir sild á Norðhavinum men ongantíð hevur nakað verið at síggja. Í ár er ørvisi sild er allastaðni og skriftin er øgilig, sigur hann Norðmenn ov grammir Prátið gongur aftur og fram í messum og eg síggi á Eysteini, at hann gerst eitt sindur grummur, tá prátið kemur inná norðmenn og norðhavssild Norðmenn skulu hava alt, teir eru ikk: nøgdir fyrr Norðmenn siga, at teir hava bygt sildastovnin uppaftur Hetta passar ikki. Teir hava enntá alment borið fram í fjølmiðlunum. at:teir skulu gera sítt ítasta fyri at halda gyungarstovninum so langt niðri. at hann ikki fer at ferðast. Hetta hevur eydnast teimum, árini frammanund an, men ikki longur. Teir klára ikki at veiða so nógv, at:sildin ikki fer at:ferðast Norski fiskimálaráðharrin sigur, at bert ein lítil sjattur av norðhavssildini er utt anfyri norskan sjógv. Hetta passar ikki. Tað hevur ong antid fyrr verið so nógv sild norðanfyri Feroyar fyrr sum júst nu, og hon er víða um, sigur Eystein Dals gaard Tekur síldin sítt gamla ferðinalag uppaftur, so er hon ein stóran part av árinum í førovskum sjógvi g hon gyureisini her. Hetta er orsøkin til, at vit mugu eiga okkara bróðurpart av síldin. Tað kann als ikki koma upp á tal. tað norð menn tosåa um. Men vit mugu fnr ett skrlagott byd á sildir vur bvystein Dalsgaard Hvør sildina Ein torførur spurningur at svara uppá. Føroyingar erga ein stóran part, norð menn og russar við og síðan eisini íslendingar. Vit mugu finna fram til ein skilagóðan hátt at býta síldina, sigur Eystein Dalsgaard Sær tú ein vanda í at ein stórur floti av ødrum tjóð um fer at royna eftir sild mi? Eg veit ikki, stovnurin er eigur norØhavs stórur og nú veksur hann Tå sildin var nordanfyn fyrr vóru nógvar nationir sum royndu eftir henni, sigur hann Sildin var ikki Sildamenn í Føroyum hava ongantíð rættuliga trúð uppá, at norðhavssildin var uppfiskad. Vithavabíð ad eftir, at sildin fór at koma aftur. Sildin hevur ongantíð verið uppfiskað. Eg minnist gott hvussu "að gekk fyrr seg tå hon hvarv. Hon tók seg djúpari og djúpan. Vit sigldu yvir stórum fløtum av sild sum gekk niðri á 200 farna dýpi. Tá høvdu vit ikk: møguleika at fáa nakað burtur úr. Hon fór rættuliga útav og niður í dýpið og síð an hava vit ikk: sæð hana aftur. Náttúran spældi okk um ent puss. Men vit hava ongantíð mist vónina um at hon fór at koma aftur. Tað er hon komin nú. Tað hevur ikk: verið uttan ørsøk. at nótabátarnir hava leitað á Norðhavinum øll hesi ár. I fjør fekk Chr. í Grótinum em tur av men tá gekk norðar enn í dag. Táskipini vøru komin á leiðina har Chr. í Grótinum fekk kasti var hon aftur horvin niður í dýpið, sigur Eyðstein Dals norðhavssild sildin nógv gaard Tad eru flem orsøkir til it sildin ikki hevur verið í Ísroyskum sjógvi. Seinnu árimi hevur verið rættuliga nógv vestur:ett vi hevur ikk teðgað við Førovar Mer årer ørvis Her hevur verið n ng Og EYSturætt pg æti er steðgað á. Ættin hevur bremsa ætinum., sigur Eystein Dalsgaard Landaði fyrstu sild- ina til Havnbrun Nordborg er eitt gott ar beiðspláss. Tað sæst á hvussu væl fólkið stødast Eystein hevur verið við øll 22 árini og umborð gongur eisini eim leirvíkingur, bú sitandi i Havn, sum er ein av veteranunum innan føroy ska sildaveiðu Hann eitur Jeffrei Justinussen var vid t Hann hevur verið við nót í & leffrei Justinussen. Hann hevur verið við Norðborg í mong ár Eg var við til at landa fyrstu norðhavssildina sum Havsbrún tók í móti. Tað var í jun mána í 1966. Vit komu við nótabáunum it landa fyrstu sildalastina I ) 3 r, semastu mon Beini á Fuglafjørd við 14 og emum hálvum tonsi av sild. Tå var Esmar Fuglø stjóri og eg minnist, at hann kom umborð við lagkøku hendan dagin. Vit høvdu mett lasuna ul 150 tons, men ikki royndist væl. Ég eigi uppgerilsi enn frá hes um túrnum, sigur Jeffrei Justinussen Eg haldi, at:tað er 6 metaliga nógv sild til undir Føroyum í letuni. Nógv meira enn tað var í seksti árunum og tað er hugaligt at hon gongur so víða. Fyrr var tað vanligt at sildin var í føroyskum sjógvi frá okto ber og heilt út í mars, ella eitt hålvt år, so vit mugu fyri alt í verðini ikki bakka fyri noråmonnum, heldur fiski- skapurin áfram, sigur Jeff rer Justinussen I 1966 fingu vid sild å júst somu leið sum hendan tunn. Eg minnist í 1986, tá vareg við línubáti. Tá fingu vit ikki sett línu á Mylings grunninum fyri russiskum sildagørnum, sigur hann Nú leggur Eystein upp i práuð. Vit hava flutt og Donsku nótabátarnir Strømsund og Strømnes vid bryggju í Fuglafirði mikumorgunin 15 gu við Nordborg leggja ul landingarbryggj una. Teir eru farnir at tóma fremsta tangan og Norðborg flýtur so djúpt. at hon stend ur í bleyta mórubotninum Eg haldi ikki tað er neyðugt, at øll síldin fer til ídnað. Vit vilja fegnir fiska ul matna Sildakeyparnir gremja altíð um at:tað ikki ber til at:selja sild. Eg haldi vit skulu fáa útlendingar við kapitali ul Førovar at: virka sild. Teir duga at fáa hetta at bera til. Tað ber væl til at troyngja síldina, so ætið fæst úr henni. Tað gera vit tá vit selja til matna í Dan mark. Vit lata tann seinasta fjórðingin ganga eftir í nót im eitt samdøgur og tå er ætið burtur. Sjålvsagt ber til at virka nógva sild i Førøy um til matna. Tá útlendingar fáa tað at bera til, so mugu førovingar eisini. Ég veit at Sigurd Espersen úr Hirts hals royndi at sleppa at virka sild í Feroyum í sekstiåru num men hann slapp ikki Hann grundaði síðan eitt veldugt virkið. bygt á sild í Danmark og hansara virkið er grundarlagið undir m.a báðum donsku sildabátun um, sum liggja og landa á Fuglafirði í dag. Førovingar høvdu havt arbeitt sild øll hesi árini, var Sigurd Es persen sloppir framat, sigur Eystein Dalsgaard, stýri maður á Norðborg #0 * I