fríggjadagur 19. mai 1995síða 8

tíðindablaðið Nr. 94 — 19. MAI 1995 ollvelting i samskiftinum Føroyar eru komnar uppí altjor hentar upplýsingar til vega úr øllum heiminum Enn eru bara gransking arstovnar og útbúgvingar stovnar við í skipanin, sum eisini upprunaliga mest var fyri slíkar stovnar Aðrir stovnar kunnu ikki koma upp í enn í Føroyum, tí enn er tað ein royndar skipan her. og soleiðis er figgingina Internet er eitt teldunet sum stovnar um allan heim eru við í Avgera sjálv Hver stovnurin leggur inn almennar upplýsingar. sum allir aðrir tlknýttir stovnar so kunnu letta fram. Stovn arnir avgera sjålvir, hverjar upplýsingar teir leggja inn Petur Zachariassen á Fróðskaparsetnnum, sam metir Internet við eitt sam anskotsgild:, har alt verður sett fram, og tu fær tær av (i, tú vilt hava Onkur samanber eisini Internet við ein marknað har mangt og hvat verður boðið fram Internet gevur letur upp fyri nógvum nyggjum møguleikum í samskifti. Í staðin fyri at ringjå og spyrja um hetta ella hatta kanst tú fara inn í telduskip anina og finna svarið onkra staðni Tad kunnu vera adressur, nøvn, yvirlit av ymsum slag. prísir. verur, kanning arúrslit om.a. Onkur kann sita og kanna okkurt og sleppur frå at reisa seg, men fær upplýsingarnar fram á rútin Skipanin kann eisim brúkast tl at geva boða frå sær Tú kanst skriva til ein ella fleir í senn, og eftir lítlari løtu hevur móttakarin Bæði brøv, tekn ingar og í summum Ísrum myndum kunnu á henda hátt sendast úr einum landi úr annað. Hverki hav, fjøll brævið Sámal Petur í Grund, landsstýrismaður: Føroyar eru eisini við -- Gævi teir møguleikar, sum samskifti og informatiónsnýtsla goyma í sær, kunnu vera við til at menna hetta samfelag, bæði vinnuliga opg mentanarliga, segði landsstýris- maðurin í rødu síni á Landsbókasavninum mikudagin, tá samkoma var í sambandi við, at Føroyar eru bundnar í Internet Lat meg fyrst takka fyrr, at landsstýrið er boðið til hesa samkomu í sambandi við, at Føroyar eru bundnar í Inter- net. Fyri mær — og mongum ødrum við, hugsi eg — er hetta við Internet og teldu samskifti eitt púra ókent eki, men sum tað skilst væntast hesi fyribrigdi at fáa alstóran týdning í tíðum, sum koma Jeg vil gerne byde Ole Carsten Pedersen, kommu- nikationschef på UNIC, velkommen til Færøerne Dette arrangement under streger, at der kan eksistere konstruktive samarbejds former mellem rigsdelene. og det glæder mig. at vi ved denne lejlighed kan drøfte fremtidsperspektiver — og kan lægge al diskussion omkring banksager og udenlandsgæld pá hylden Landsstýrið fegnast um, at mentanarstovnar og skú- lamyndugleikar hava fin- gið í lag eitt nútímans net- samband við utheimin. Og sum eg havi skilt, so er hetta eitt úrslit av einum sam- starvi millum stovnarnar her á Debesartrød, Lærara- skúlan og Landsmidstødina fyri undirvisingarambod Samstarvið er skipað i eina verkætlan. ið hevur fingið heitið Sleipnir. og hevur hon fingið dyggan stuðul úr Utnorðurgrunnin um og edb-kapacitetsud valget hjá undirvísingar málaráðnum. Danski edv stovnurin fyri gransking og útbúgving UNI-C og Tele fonverk Føroya Løgtings hava verið vid í fynrerking- unum. Her síggja vit ett dømi um fruktagott sam starv millum stovnar, sum kanska kann gerast eitt fyri- dømi fyri ødrum tiltøkum og verkætlanum tvørtur um stovnsmark ella veður forða Biðja um ráð Irida endamálið, skipanin kann brúkast til. er at spyrja onnur um ráð. Tað kunnu vera fakfólk. sum síta við einum spurningi, tey ikki fáa loyst. Eisini kunnu tað vera fólk, sum hava ett hvert itriv, tey hava hug at skifta orð við onnur um A samkomu herfyri í sambandi við at skipanin er komin tl Førova, tosaði danin Ole Carsten Pedersen frá menningini í samskift mum. Tað ber ikki til annað enn at fylgja við í skipanini Tann fasta linjan, sum nú er íbúndin við Internet, er fyrst og fremst ætlað skúl um og granskingarstovn um. Hetta taki eg sum tað fyrsta stigið til at gagnnýta nútímans samskiftistøkni, sum m.a. Tjørnuvikskadal in gevur møguleika fyri Men vit mugu ikki gloyma, at eisini vinnulfv og al menningurin yvirhøvur eiga at fáa gagn av teimum møguleikum, sum her liggja goymdir. Og eg voni, at um ikki so langa tíð verða líknandi stig ukin á teimum økjunum Tað eru serliga tvær sum ger vitanina atkomiliga fyri fleir Netið er um alla verðina Grønland verður næsta landið, ið kemur við aftaná Førovar Tað verður seinni í ár. Ísland hevur verð við leingi Fråstødan millum lond hevur ongan týdning. Tað tekur nøkur få sekund at senda eini bod hiðani til Austrahu Vandi er sjálvandi í væl ferðini. Longri verður ímill um tey luttakandi og tey. sum ikki kunnu vera við, og summi ræðast ettt nú máls liga einsrætting, tí fyri tað mesta verður skrivad á enskum. Hinvegin kann skipanin eisini brukast av } nilutum mm við at! kak Í 3 1 h 'k * if > Mynd Jan tdarstjor í donsku fyritókum UNI C, sum umsitir danska partin Regin Ellingsgaard. læru gremarddgevt á Landmiðsteðini og Petur Zachariassen á teldudeildim á Fróðskap arsetrinum, greiddu á samkomum! frá nýggju skipanini, sum virkar yvir um landamørk hendingar í føroysan sam skifussegu, sum fara at standa sum vegamót: Onnur er í 1906, tá ið fyrsti sam skiftiskaðalin varð lagdur millum Feroyar og Hetland (hann var til telegraf). Hin hendingin er í 1994, tá ið Tjøórnuvíkskaðalin varð í búndin ein sonevndur ljóstráður við veldigum ka pasiteti, sum bindur okkum við bæði europeiska og amerikanska meginlandið Tað er áhugavert, sum hesar hendingar líkjast: í báðum førum kemur ein kadal, sum verður lagdur á havsins botn, í land í Før oyum. Hóast stór framstig í tøknini hesi 90 árini, so er tað sjógvur og hav, sum skilir okkum frá umheim- inum. Her skal samskifuð um fylgisvein kortini ikki gerast lítilsvert, hesin sam skiftishåttur hevur og kemur framvegis at hava stóran tydning, men ljós tráðurin á havsins botni hevur fleiri fyrimunir, ser- liga tá ið teldusamskifti um Ja teldunetið Internet. sum gevur ótrúligar møguleikar skjótt at fáa samband við útheimin og fáa Síðan tað kom alment fram í Føroyum um skip anina, hevur Petur Zacha rissen dagliga fingið fyri spurningar frá åhugadum, sum vilja sleppa uppí Hann metir, at longu nú hava stovnarnir á Debesar trød spart nógv í telefon rokningum, tí teir brúka skipanina nógv í staðin fyrr at ringja. Tað gera stovnar nir, tí tað kostar nógv at ringja av landinum í ar beiðstíðini. Okeypis er at senda boð um Internet. Har er bara fast århgt gjald fyrr at vera við Ti slepst ikki uttan um, at henda skipanin gevur tele fonverkinum kapping. men eim slíkur stovnur kundi ers mi fingið gleði av Internet Enn er tað bara ein roynd Us if i Førovun Ut hr samstå X fint Nýggja figgingarskipan raft vjálda efur næminga inum. Tað verður ymist vat hver stovnurin fer á ejakda Flediri stovnar eru klåri at koma uppí. Apotekið er við. ikki Landsjúkrahúsið men bara Deildin fyri Ar beiðs- á Almannaheilsu (gransking) Landsbóka savmå er við at:leggja sítt vvirlit yvir bøkur inn og kemur so uppí. Landsmið stóðin fyri undirvísingar amboð kemur eisini uppi randi ræður Føroyar eru smáar — verð ur sagt so mangan — vit eru ov fåment ul at hava allar tænastur, ið væntast í einum framkomnum samfelag Lat okkum venda tí vid og spyrja: Hverj eyðkenni hevur eitt líuð samfelag. og hverjir eru fyrimunirnir? Her eigur informations tøknin at geva okkum góðar møguleikar fyri menning Fari her serliga at nevna trinnanda viðurskifti. sum vit — í einum sjálvvirkandi samfelag - eiga at geva okkum far um (fyri tað fyrsta: ) Feroyingar eru »fjølfrød- ingar« Frá gamlari tíð hava før oyingar verið >glaðir ama tørar«. Var okkurt á vási umborð á skipi og í tí lítla bygdarsamfelagnum, so var serfrødingurin — í nú tímans merking — vanliga ikk: hjástaddur. Men tann + -V