mikudagur 28. juni 1995síða 6

tíðindablaðið Leikluturin meiri eyð- mjúkur nú enn í tið- ini hja Mogens Wahl Fráfarðingarprát við Bent Klinte, ríkisumboðsmann, sum fór av landinum í gjár. Hann tosar um síni rikismansembætid, almenna umsiting, viðurskiftini millum Førovar og Danmark og alskin til førovingar og Førovar, sum hann og familjan hava fingið Kid » lætt r ak yrrapartin í gjar. var er K p 1 ter A 4 iK " at Nava rek starvið s kis bods aður si var mx er ar ar JanmarK ar i ann sKa arv 8 statsa | gt v settu fralarandi mkis r Þr 3 Ýr t T Ósman stevnu á ar ansborg s er bætisbustaðurir stovan hja danska gå verður Kallað. seinna tysdagin. tå K at vera liðugur at rudda skrivaraborðið Nýggja uppgávan Hvat skalt tú takust vid, tá tu kemur til Viborg? Statsamtmaðurin tekur f sær av fyrisitingarligum upp gavum, sum eru í ja landsmyndugleikunum ul, og ter umsitingin av teim um legd hjá statsamtmonn unum. Tað eru 14 amt í Dan mark, og tað eru 14 stats amtmenn Amtskommunurnar verða styrdar av amtsrådspolitik arum sum verða valdir fjórða hvert ár. 1 Teirra upp gávur eru at reka politikk fyrst og fremst tá tað ræður in sjukrahusini san dslu, umhvervið og stu lentaskularnar På hjá statsam 1 1 sum altso einkl hava vid amtskommunurnar at gera, er at fyrisita eki, sum hoyra undir fleiri ráðharra tovur mil tturv i amiljurætturin td hiunaskilnadur ov ættleið talaráðið hovrir indir = innaríkismálaráðið statsamtmaðurin er formað ir i nevndini, sum tekur av gerðir í pensions- og endur utbugvingarmálur Hetta hoyrir undir almannaráð harran. og tað arbeidøkid sum seinnu árini hevur tikið alt meiri tíð og arbeiðsorku er ibudarvidurskiftini. har tað serlyra eru trupulleik arnir | eru stora avbjóðingin Starvsfólkatalið hjá stats amtmanninum í Viborg er »g tað er á leið tað sama sum var á rikisumbodnu tá eg arbeiddi her frá 19 1973. Nu eru tað uggju oknað til starvsfólk. og umr arsverk er talið átta Uppgåvan er ikki heilt ólík henni, sum tu fert frá / Á avisum ekjum eru tað somu uppgavur, td. tá tað ræður um familjurættin men uppgávan sum ríkisum bod er kanska minni avmark að. tå tað ræður um arbejds uppgåvur, enn uppgåvurnar hjá statsamtmanninum Hevdi ikki væntað so stórar broytingar Bent Klinte var fulltrúi á rikisumbodnum í tvey år fyrst í sjeytiarunum. og tå Niels Bendtsen fór á vari í 1988 fekk Bent Klinte, sun tå var skrivstovustjóri í inn anríkismálaráðnum., starvið sum ríkisumboðsmaður Hann var kunnaður um, at starvsekini hjá danska um bodnum i Feroyum vóru nógv broytt. síðani hann fimtan ár frammanundan var farin higani. men alikavæl var tað ovæntað hjá nyggja manninum. at broytingarnar høvdu verið so stórar Ta eg for higani í 1973 voru lørovingar stutt framm anundan farnir undir a byggja fsroysku umsitingina upp. Síðani heimastyrið kom i 1948, hevði Johan Djurhuus verið førovska umsitingin saman við nekrum heilt fa um hjálparfólkum. Kanska var tað ikki neyðugt við so danir rektu tey tungu málsekini storar 'msuing, (U men tað er eisini ei1 sann roynd, at heimstyrið hevði ki umsitingarligar uppgav ur serliga hegt á listanum Arbekurnar fyri Førovar eru dømi um hetta Frá ti tann fyrsta kom í 1964 og fram í sjeytiarini var tað rik hevði ábyrgdina og sum kendi tað t fáa til IK isumboðið sum sum sina uppga/u farið til vega Mogens Wahl var rikisum bodsmadur, og hann kendi að sum sína skyldu at fáa hagtel til vega á økjum, sum hoyrdu undir heimastyrið og sum tað ti hevði verið nåtur urt. at umsiuingin hjá lands styrinum fekk Ul vega staðfesti Wahl, at eingti hag el voru um fiskivinnuna sum hovrir undir heimastyr ið. og so voru vit, sum vóru t ulltrudar, settir at fåa slik tilfar til vega lad var primitivt, men Wahl kendi eina fyrisitingar lyra abyrgd at faa lagt lunnar % sum heimaå undir nakað styrið átti at gera, men sun teir ikki høvdu sett folk og pengar av til at gera Ta eg kora higar i 1988 var fyrisitingin av tungu máls økjunum almannamål skulamal og sjukrahusmål yvirtikin. og tað hevði við sær, at ferðslan a rikisum bodnum var nógv minkað at tað hevði gingið so skjótt vid yv irtøkunum, men eg má sigra at blokkstudulin, sum kom í 1988 góður bæði fyri danir og førovingar ti taðer altid lættari at fyrisita ta linjurnar eru greiðar, og tær eru nógv greiðari nu, enn tær voru frammanundan. at blokkurin kom Ég var ovfarin av hevur verið Tvísteða Broyttu vidurskiftini mill um Feroyar og Danmark hava havt við sær. at leiklut urin hjá ríkisumboðnum als ikki er hin sami, sum hann var fram tl miðskeiðis í sjeytiarunum. Tað hevur ver ið sagt, at onkur ríkisum boðsmaður hevði trupul leikar at finna sín leiklut Klinte vil ikki gera við merkingar til, hvussu aðrir hava havt tað. men um sin leiklut sigur hann Eg fann skjótt út av, at nu var hevuðsuppgávan hjá rík isumbodsmanninum at lurta eftir og greiða frá. Eg havi Nr. 120 - 28. JUNI 1995 mett tað at vera ógvuliga tydningarmikið at fåa løroy ingar at skilja danir og at fåa danir at skilja ferovingar Viðhvert hevur tað kenst sum eitt sindur av eini tví hóast tað ikki hevur verið nakar trupulleiki. Ég havi sjálvsagt verið greiður yvir, hvenn eg umboðaði men tað hevur kenst soleiðis at i samskiftinum við danir havi eg sað spurningarnar við føroyskum eygum, og í samskiftinum við førovingar havi eg sæd spurningarnar við donskum eygum stødu Meiri eyðmjúkur leiklutur Mogens Wahl og ríkisum boðsmenninir undan hor hevdu mest tvdnir art! h Lat T h i DR > 6 ” k hond og lot fyri tein armidum, sum hann hevd myndað eftir samráðingar við Ísroyingarnar lanyggjur nkisumboðs 1 ir kom i 1972 sigldi Ihorshavn kring ovgg) arnar vid Leif Groth fyrsta manaðin. Ørindim vóru at nyggi nkisumbodsmaduri skuldi heilsa upp å bygda þ ráðsformenninar hann » hevði so nógv samskifti v teir. Arbeiðsuppgavan nu er soletdis, at rikisumbodsmad urin formliga einki hevur at gera vid bygdamyndugleik arnar Eigur sjálv- sagdan leiklut Fyri nøkrum árum sidan varð nógv tosad um nyggja sjálvstyrislog og í ti sam bandinum var nógv frammi at ríkisumboðsmaðurin skuldi takast av. Bent Klinte minnist væl tað tosið Få sjónvarpið tosaði fyrstu ferð við meg, eftir at eg var komin i embætið, kon spurningurin fram, um eg var sidsti rikisumbodsmad urin. Nu verdur litid tosad um tað. Tað ber væl til at imynda sær, at formligu upp gåvurnar verða broyttar. um heimastyrisskipanin verður broytt, men tað er óhugsandi at danska umboðið í Feroy um verður avtikið Starvsheitið og t.d. rættur in ella skyldan at meta í løg tinginum eru leivdir frá ti tíðini, tá heimastýrisskip anin varð myndað. og ríkis umboðið í stóran mun yvir tók leiklutin hjá amtmann inum, heldur Bent Klinte sum ikki ivast í, at danska umboðið fer at vera í Feroy um so leingi sum rikispart arnir hoyra saman -nes !