mikudagur 2. august 1995síða 10

tíðindablaðið Nr. 144 — 2. AUGUST 1995 Sjógvurin hevur verið aldur seinastu árini ilantssiøevurin tykist at minka í útbreiðslu samanborið við sjógv frá Evsturislendska streyminum, og tað hevur gjørt miðalhitan í havinum kring Føroyar kaldari, sigur Fiskirannsóknarstovan rstsidstu viku greidd Hilmælið hjá Fiskirann sóknarnevndini var grund Jáeitt drúgvt álit. Í teimum » , rður ør larve i ør 1 arstovuni til sítt tilmæli, tá teir í komandi viku fara at leggja málið fyri legtingið ingar í havinum og í æti Talan er um visindaligt arbeiði, men tað verður sett } i prenta i komandi viku - vid ger æti, sum í seinasta enda er grundarlagið undir ellum geva tað Fiskirann sóknarstovan sigur um Havi og æti sum í tveir eðrum lívi í sjónum x + id sæd, á ek > SK + 1avir k æntast at hava é vist ar , rðr På K t rdur serlyra x Nor + Så i Irskilti og str sum part yvir tey viðurskifti. sum r 1 | al vier g | ig yvu 5 arnar K K KKU tø mt % ett Ér 16 síðunum verður grer i royna vit al a at gera ein samandrátt sum dregur samanum tær Vanligu vidurskiftini i føroyskum sjógvi Havleiðirnar i fsroyskum sjóski eru merktar av, at vit liggja á markinum millum tvey hev Atlants havið fyri vestan og tað kalda Tad heita Norskahavið fyri eystan 1 reðin av und og Skot Feroyar liggja á hesum ryggjalagi og leiðirnar kring okkum fáa sjógv fra báðum hevum vit hava sæð í fram á einfaldan hatt Vit halda tilfarið hevur almenna nuga, IKK nst inds an jogvurin Frágreiðingin frá Fiski rannsóknarstovuni er ikk »ynilig met no hevur yvan stora utbreiðslu. | kk salti (gramm av salti í hver um kilo av sjov medar Atlantssjogvurin lig 3 promillu urð V Viðverðin er bytt ndirpartar. } r havið sjálv erstak a Og rak h waltrat m parturin þa! mo á ymsum stød Førovar. Millum Førovar og Føroyabanka er ein djuy 850 m) renna, nevnd Banka rennan. Gjøgnum niðastu — paKuina amstund Í sum hann ferðast mot Is landi. Ti lind av kaldari sjogvi á um leið 1000 metra dypi á vest aru síðu av Íslandsryggin um, si mynd 3 suggja Vit ofta eina ru |} Op Norskahavesjogus Mynd 2: Høvudsstreymarnir í teimum ovastu legunum eru Norðuratlantsstreymurin, Eysturíslandsstreymurin og ein streymur, sum rekur yvir skotsku hellingini. Polfronturin skilir tann heita og salta Atlantssjógvin frå tí kaldara og feskara Eysturíslandssjónum Mynd 3: Undir umleið 500 metra dýpi fyllir kaldur sjógvur Norskahavið eystan fyri ryggjalagið, meðan Atlantssjógvurin vestanfyri er nógv heitari. Yvir um Íslandsryggin skvaggar kaldur sjógvur av og á (ljósu pílarnir), og gjegnum Bankarenn- una floymir kaldur sjógvur steðugt út í Atlantshavið (svertu pil- Bang menn ern 500 m Mynd 1: Botndýpið á havleiðunum kring Feroyar. Okt, sum eru grynri enn 500 metrar, eru skraverað Í vatnskorpuni er tað ser liga sjógvur úr Atlantshav inum, sum eyðkennir okkara eki. Norðuratlantsstreymur in (ella Golfstreymunn, sum vit ofta kalla hann) rekur fram við okkum á báðum síð- um, og tann heiti sjógvurin, sum hesin streymur ber við sær. fyllir tí teir ovaru part arnar av havleiðunum kring okkum. Einar hundrað fjórð- ingar norður úr Feroyum og í landnyrðing renna vit okk Markið millum tann heita (og salta) Atlantssjógvin og kaldara (og feskara) Eystur- íslandssjógvin er Pólfrontur- in, sum ber við land á Suður landinum í Íslandi og haðani gongur í ein landsynning móti Feroyum til hann bend- ir norðurá aftur, sum víst á mynd 2. Tætt við Ísland er fronturin hvassur, og hita- broytingin tvertur um hann er ógvuliga knepp. So hvert, sum tú ferkar teg burtur frá Íslandi, verður fronturin kåmari, og hitin broytist ikki so brádliga, tá tú siglir tvær ur gjøgnum hann. Norðan fyri frontin er sjógvurin kald- ari, men um summarið verða teir ovastu 50-100 metrarnir ofta hitaðir so væl av sólini, at munurin í vatnskorpuni ikki er so stórur Fara vit frá vatnskorpuni niður á stærri dýpi, vísir tað seg, at sjógvurin næstan alla- staðni kring Feroyar verður kaldari. Djúpari enn einar 500 metrar er sjogvurin ísa- kaldur (0 gradir og kaldari) eystan fyri eina linju, sum fylgir Íslandsrygginum til Feroya, haðani yvir á Fer- oyabanka og víðari suður eft- ir WyvilleThomson ryggin- um (Bankarygginum), sum tað sæst á mynd 3. Hetta er sjogvur, sum fyllir alt tað djúpa Norskahavið Á stórum dýpi er sostatt stórur hitamunur millum leiðirnar vestan og eystan fyri ryggjalagið. Á 1000 metra dýpi er Atlantssjógv- urin vestan fyri ryggjalagið umleið einar 6 gradir, meðan Norskahavssjógvurin eyst arnir) Mestu partarnir av før- oysku havleiðunum eru so- statt ávirkaðir av sjógvi við trimum upprunum: Atlants- sjógvur (AS), Eysturíslands- sjógvur (EIS) og Djúpur Norskahavssjógvur (DNS) Á mynd 4. er roynt at lýsa vanliga býtið av hesum trim- um sløgunum av sjógvi kring Føroyar við trimum >skurð- um út frá oyggjunum. Norð- an fyri Føroyar (mynd 4.b) kann Atlantssjógvurin (AS) í vatnskorpuni rekka langt norður, áðrenn Pólfrontin, sum er markið móti Eystur- íslandssjónum. Markið hell ur tó, sum myndin vísir, og á sterri dýpi rekkur Atlants sjogvunn styttri og styttri norður, inntil vit koma niður á tað dýpið. har Pólfronturin rakar botn. Har finnur tú ofta eina blanding av Atlants sjogvi, Eysturislandssjogvi og Djúpum Norskahavs sjogvi Talva 1 vísir vanligu virðini fyri hita og saltnegd á teim- um ymsu slegunum av sjógvi, sum er víst á mynd 4 Hitin broytist nakað vid års tidini; tó vanliga ikki nógv meira enn eina grad úti á opnum havi Eitt undantak eru teir ovastu 20-50 metr arnir av sjógvi. Hetta lagið verður vanliga hitað upp um summarið, og kann gerast væl heitari enn sjógvurin longur niðri Vit kunnu síggja tað sum eitt lag av heit um, lettum sjógvi, sum flýtur oman á restini. Hitin og tjúkt in av hesum lagnum kann t«