leygardagur 25. november 1995síða 23

Nr. 227 - 25. NOVEMBER 1995 SØS AUT i í 19 MÁLTEIGURIN Farvæl til foroyskt? Tá ið summir fer oyingar fara at snakka um mål, so slær tann automatiski sjálvstýr arin til beinanvegin: Mál, tað er nakað fornt, nakað gamalt, nakað deytt og niður griv ið, og uppgåvan er so at grava alt hetta uppaftur, og nútíðarorð skulu so víkja fyr í tí uppafturgrivna Hendan arkeologiska máláskoðanin er romantisk Ein realistisk og ger andislig máláskoðan leggur dent á at vit kunnu brúka málið — á skrivstovuni, í skúlanum, í arbeiði og veitslulagi Tad tykist vera torført at sameina hesar báðar mál áskoðanirnar. Tann målslig: arkeologurin vilella dugir ikki at snakka um annað enn til dømis , hvussu onkur snælda kann hava itið í Mykinesi fyri 388 árum síðani Realisturin suffar og gremur seg, tí hann í sínum dagliga virki ikki sleppur at brúka málið til tað, sum mál skal brúkast til: at geva boð millum fólk. Hann veit ikki, hvat hann skal gera við ein miðfirraðan frymil í einum fer hyrntum samskapaðum skapi: hann forstendur ikki. hví íslendskt skal blandast upp í før oyskt, og tí freistast hann av tankanum um bar a at fara at skriva okkurt an að mál, eingilskt ella danskt til dømi Hetta er longu hen Í Dimmalætting tann 19. oktober 1995 stendur eitt lesarabræv, har nevnd verða try dømir um, at før oyskt verður vrakað og danskt tíkið framum: a) Í rættinun hevur dómarin boðað frá, at -hann hevur gr undað dómin á danska lógar tekstin, tí for oyski lógarteksturin var -ógreiður b) viðvíkjandi kommunuskuldini kunn ger Foroya Banki, at »einans danski tekstur in er gald andi«; og c) landsstýrið ætlar at leggja uppskot fyr í tingið um lógarbroyting. »soleidis at ríkislógir. sun skulu hava gildi í Føroyum, einans skulu samtykkjast, og kunngerast á donskum máli Rasmus Rasmussen kundi skriva um elektrisitet á førovskum. Janus Djurhuus kundi umseta Sokrates til r førovskt. Martin Joensen kundi skriva góðar romanir á føroyskum Men nú hevur »målrøktin« hesi semastu 30-40 ár ini so ført til. at førovingar flyggja frá sínum egna mål Hvussu ber hetta til Tann 18. juli 1966 skrivaði Thorkild Hansen í sína dagbók: »Et storslået land, men i vore dage og i min kreds især omgivet af en mytologi, der grænser til det tåbelige. Jeg sidder i Sverris middalderhus, fugten driver Lo P - - 3 ned ad væggene, lavt til loftet, knir kende træhængsler ysnin frå seinastu viku røgstue og alkove, det hele er her, ude i forstuen er der Loysunarorðið: TALUFRÆLSIÐ Loysnunarorðið ságar arrangeret et opstilling med spinder ok og garn og uldpose. De ædle fortidsdyrkere har bare ikke tænkt pá rr mm LLT— ] | Navn alle de møl, som kan udklækkes í en uldpose , som ' ' i henligger i et tomt hus Her er alt som det skal være på | ! Bústaður efter den romantik, startet af forfattere. der elskede at | Í Bygd/býur knalde pandeskallen mod en der karm Gigtfeber og Í | í ; tuberkuløse, hostende koner og bør n med kronisk vitaminmangel, det var virkeligheden bag al deres | Lesið førovskt hu esid føros skt! romantiske tør verøg. En jammer og elendighed, som nu fikses op til næring for usikre, nervesvækkede og krise | ramte velfærdspatienter. Jeg sidder og bliver voldsomt anti. Anti-almue. Anti-gammelliv. Anti-skierpekød. Anti | kædedans. Anti-hejskole. Anti-Martin A. Anti-fylde | betteri. Anti-Glob. Anti-Ole. Anti-Sven | Niels Finsen. Født i dette mør ke. Vidste hvad mørke var. Hyldede det ikke. Opfandt lyset. ( Thorkild Hansen Øer Teir målsligu arkeologarnir grava og granska í sínar i | | kæru oldtid. Einki er so gott sum tað gamla Og sjálvsagt | 41 í Í hugsa vit við virðing um okkar a forfedrar, sum noyddust | | ; | | at knossast uttan blokkstuðul. Men nútíðin er eisini til | | Fuglar i Nordurhøvum Stjornarskipanarmåalid 1946 Spell at sólin kom upp Politiska sega Feroya 1814—1906 Føroyskir soppar Døgurdabokin ULLDLDLCDLDLDULDLL | P { Segan um eplið Og framtíðin kemur óbiðin [ad er ikki gott fyr í tað | | 4 sterkasta bindilidid millum fyrr og nu og komandi, at | | Heimsatlas foroyskt nú verður vrakað av týðandi samfelagssto vn | | um, ti tað offisiella før oyska roynist óbrúkiligt Í 4212 5 0 SM OM - | Mannakroppurin — og hvussu hann starvar Eitt óforstáiligt mål er myrkur. Hetta myrkrið verður í Vinnari: Anna E. Mikkelsen. | Alfagurt ljóðar mín tunga (fløga/ljødband) ballað rundan um okkum av málsligum for tíðardyrkar | undir Fossum 28, Klaksvík I £ ga/1) . um, sum trivast væl i romantiskum tor vroyki, har sum | ágt e arnar, hé din er til for treð og lágt er millum syllar nar, har sum nútíðin er til fo DE Hvønn leygardag | Bók el framtíðin óviðkomandi. Henda mytologiin nær kast tí verður krossorðagáta í blaðnum. Drigið verður millun | BØKuUr Og annað nljar tåpuliga, og tað hjálpir ikki upp á skilid at knalde pande røttu innsendu loy snirnar Vinningurin er ein av niðanfyr | — bæði innan og uttan skúlagátt skallen mod en der karn nevndu bókum frá Førova Skulabokagrunni. (Krossa a n hverja tú best kundi hugsað tær | Fyri at verða við í dráttinum um vinningin, må loysur eksaktum og fakligum tekstum: B rúkið international o arin verður saman við loystu gátuni kunngjørdur í I kend og vældefiner að orð og ikki heimagjøar d spæli num næsta leyga sum styggja fleir í og fleiri málbrúkarar burtur frå fø Sendið loysunarorðið ul: Sosialurin, Box 76, 110 Tórs oyskurn havn eg viðmerkið »Krossordagåta« á bjá