hósdagur 28. august 2003síða 11

20 Nr. 161 - 28. august 2003 Nr. 161 - 28. august 2003 21 Vit kunnu rokna við, at tað vera nógvar út- gávur av nýggja VW Golf, sum alment verður sýndur fram á Frankfurt Motorshow í september. Talan verður um sedan, stationcar og ein frí- tíðarbil, sum møgu- liga fær navnið Fun BILAR Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Tá fyrsti VW Golf kom á marknaðin í 1974, varð hann einans gjørdur sum hatchback í tveimum út- gávum við trimum og fimm hurðum og tvær motor- støddir, 50 og 70 hk. Nú verða nógvar útgávur bygdar yvir sama platt- form. Nýggi Audi A3 og VW Touran eru bygdur yvir sama plattform sum nýggi VW Golf, ið kemur á marknaðin í heyst. Í 2004 koma Golf sedan og stationcar. Eisini verður arbeitt við einum frítíðarbili til ameri- kanska marknaðin. Internt verður bilurin nevndur PQ35, og gitt verður at navnið verður VW Fun, men tað vita vit ikki fyri vist enn. Bilurin kemur á marknaðin síðst í 2004. Sum tað sæst á myndini, verður tað ein rúmligur MPV líknandi bilur við høgum taki. Hyundai Getz bleiv valdur til »Årets Bestseller 2003« í Danmark Mynd: Álvur Haraldsen Saab best Ein kvalitetsrapport frá ameikanska kanning- stovninum, J&D Pow- er, vísir, at Saab eru teir bilarnir, sum hava besta samlaða kvalitet- in av evropeisku bil- unum Kelda: Motor Magasinet PT Cruiser niðursettir Frá 22. august 2003 verða Chrysler PT Cruiser seldir í Dan- mark fyri ein nógv niðursettan prís. Hetta eru bilar við 2,0 litur 16V motori við 141 hk og aircondition. Kelda: Motor Magasinet Hyundai eksport- boom Útflutningurin av suður- koreansku Hyundai bilunum vaks við 21,8 prosentum fyrra hálvár 2003. Bruttoyvirskotið hjá Hyundai Motor Co. var sjey milliardir krónur. Nettoyvirskot- ið vaks við 10,6 pro- sentum til 5,5 milliard- ir krónur Kelda: Hyundai Bil Import A/S Hesin bilurin kemur á marknaðin síðst í 2004. Navnið verður møguliga VW Fun VW Fun í 2004 Danska bila vurder- ingstænastan Bilpris- er.dk hevur kosið Hyundai Getz 1,3 við fimm hurðum til tann mest økonom- iska bilin millum 20 av mest seldu bil- unum í Danmark BILAR Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Bilpriser.dk hava roknað út, hvat tað kostar at eiga ein bil. Í hesum útrokningum eru t.d. lániútreiðslur, virðis- tap, trygging, bensin, serv- ice og dekk. Tað vísti seg, at Hyundai Getz var tann bíligasti bilurin at eiga í Danmark. Hyundai Getz kom á marknaðin fyri umleið ein- um ári síðan. Bilurin er gjørdur til beinleiðis kapp- ing á evropeiska marknað- inum. Styrkin hjá Hyundai Getz er innrættingin og designið, sum er smart og praktiskt og í evropeiskum stíli. Navnið Getz er ein stytting av »get it«, við øðr- um orðum at bilurin er verdur at ogna sær. Her hjá okkum kostar ein Hyundai Getz frá 118.750,-. Hyundai Getz »Årets Bestseller 2003« Privata felagið sp/f Røkt fer í næstum at seta í gongd heilar tríggjar vindmyllur, sum skulu framleiða orku inn á høvuðsnetið hjá SEV. Men sp/f Røkt hevur bert møguleika fyri at selja orkuna til SEV, tí teir kunnu ikki brúka netið hjá SEV, soleiðis at teir kunnu selja til aðrar brúkarar. – Vit hava brúk fyri einum politiskum signali fyri at tryggja javnari kapping, sigur Jóhan í Niðristovu, sum er ein av monnunum aftanfyri sp/f Røkt VINDMYLLUR Hans Kárason Mikkelsen mikkels@fas.harvard.edu Mett verður, at tað er ein lítil kollvelting innanfyri føroyska orkuvinnu, at tríggjar vindmyllur eru komnar upp at standa í Vestmanna. Hetta tí, at vindmylluorka er eitt lut- falsliga nýtt fyribrigdið í Føroyum, og tí at aðrir, kanska lættari, hættir verða nýttir til at útvinna orku, sum vindmylluorkan skal kappast ímóti. Í fyrsta umfari er trupult at koma inn á ein markna, har til dømis vatnorka ráð- ar. Tí kann tað fyri mong tykjast, sum tað ikki ber til at fáa nakra veruliga vind- mylluorku-vinnu upp at standa í Føroyum. Og nógv mótstøða hevur eisini verið móti ætlanini av fyrstan tíð, og tískil hevur tað verið trupult, at rokkið endaliga málinum um at fáa fram- leiðlsuna í gongd. Jóhan í Niðristovu, sum er ein av monnunum aftan- fyri verkætlanina, váttar fyri Sosialinum, at ávísar kreftir hava ikki júst stuðl- að tiltakinum. Ì hesum sambandi sigur Johan í Niðristovu, at teir hava brúk fyri SEV, nú teir fara í holt við orkuframleiðslu. – Men teir vilja nokk ikki hava nakran annan inn á marknaðin, sigur Jóhan í Niðristovu. Teir í sp/f Røkt eru noyddir at arbeiða saman við SEV, tí teir skulu brúka netið hjá teimum. Í sp/f Røkt hava Jóhan í Niðri- stovu og teir gjørt avtalu við SEV um, at tann orkan, sum vindmyllurnar fram- leiða, skal seljast til SEV tey næstu tíggju árini. Men tað var truplult hjá Johan í Niðristovu at fáa hesa avtaluna í lag. Áðrenn teir fóru í holt við verk- ætlanina, høvdu teir brúk fyri at vita, um teir kundu selja orkuna til SEV. – Eg havi í hesum sambandi ofta tosað við Klæmint Weihe, men hann segði, at hetta hevði hann onki við at gera, og bað meg so tosa við stýrið, sigur Jóhan í Niðri- stovu um royndirnar at fáa avtalu í lag. Johan í Niðristovu sam- ráddist síðani við stýrið í SEV og fekk at enda eina samstarvsavtalu í lag. Av- talan snýr seg í høvuðsheit- um um, at sp/f Røkt fram- leiðir orku inn á høvuðsnet- ið hjá SEV. Tað vil siga, at sp/f Røkt selir orku til SEV til ein fastsettan prís. Òjøvn kapping Men trupulleikin við hes- um er, at sp/f Røkt ikki kann veita orku beinleiðis út til brúkararnar, tí sp/f Røkt kann ikki brúka netið hjá SEV til hetta endmálið. Tað vil við øðrum orðum siga, at sp/f Røkt hevur bert ein keypara av síni orku, og tað er kappingarneytin SEV. Hinvegin hevur al- menna felagið SEV at- gongd til allar brúkararnar í Føroyum, og er hetta ein greiður fyrimunur hjá teim- um, tí teir eru einasta felag á marknaðinum, júst tí sp/f Røkt ikki hevur møguleika at selja til nakran annan enn SEV. Tískil er støðan hon, at privata felagið sp/f Røkt kappast ímóti einari mono- pol-fyritøku, og eru tað ongar lógir á økinum, sum beina fyri hesum ójavnan- um. Jóhan í Niðristovu sigur, at endamálið hjá teimum sjálvsagt er at koma inn á netið, so teir sjálvir kunnu velja, hvørjum teir selja orkuna. Tað er nevniliga so- leiðis, at um ein fyritøka bert hevur ein keypara av síni vøru, og um fyritøkan hevur fyri neyðini at selja vøruna til henda keypara, so kann keyparin í veru- leikanum sjálvur áseta prís- in. Hevur ein hinvegin fleiri keyparar, so gerst kapping- in javnari á økinum, tí sum er, kann SEV velja at áseta ein órímiligan prís fyri ork- una, soleiðis at sp/f Røkt ikki gerst kappingarført. Klæmint Weihe úr SEV varð ikki at hitta áðrenn evstamark, men Poul Arni Jacobsen, formaður í SEV- stýrinum, sigur, at tað hevði verið púra órealistiskt at givið sp/f Røkt ein órími- liga lágan prís fyri orkuna. – Vit skulu minnast til, at vit hava gjørt eina sam- starvsavtalu, har báðir part- ar fáa ágóðan av samstarv- inum, sigur Poul Arni Jacobsen, formaður í SEV- stýrinum. Poul Arni leggur aftrat, at verkætlanin hevði jú ikki blivið til nakað, um teir ikki vístu ein ávísan samstarvsvilja. - Vit spyrja okkum sjálv- ar, hvat fáa vit burturúr hes- um her, og niðurstøðan er hon, at tað loysir seg at keypa orku frá sp/f Røkt fyri 40 oyru fyri hvønn kilowatttíma, sigur Poul Arni Jacobsen. Hann sigur eisini, at umframt orkuna, so fáa teir eisini ymisk hagtøl frá vindmyllunum, sum kunnu brúkast í fram- tíðini í sambandi við vind- mylluarbeiði. Men Poul Arni Jacobsen leggur dent á, at vit kunnu ikki hava ov nógvar vind- myllur í Føroyum. – Okk- ara net hevur ikki so stóran kapasitet, og tískil kunnu vit ikki knýta ov nógvar vindmyllur í netið, sigur Poul Arni, og leggur aftrat, at vindmylluorka er ein óstøðug orkukelda. – Vit hava brúk fyri álítandi orku, og tað kunnu vind- myllurnar ikki tryggja, og tískil mugu vit gagnnýta hinar orkukeldurnar, sigur Poul Arni Jacobsen, for- maður í SEV-stýrinum. - Tú mást altíð hava ein motor í reserva í eini vind- myllu, tí um myllan steðg- ar, so má hon fáast í gongd aftur við motori, staðfestir Poul Arni Jacobsen. Niður- støðan hjá Poul Arna Jacobsen er tískil, at vit kunnu ikki bert dúva upp á vindmyllur. – Tað er ómøguligt, sigur ein greið- ur formaður í SEV-stýrin- um. Brúk fyri politiskum signali Men hetta hevur ikki forð- að Jóhan í Niðristovu og sp/f Røkt at gjørt stórar íløgur í vindmyllurnar. Jóh- an í Niðristovu sigur, at teir trúgva upp á hesa verk- ætlanina, men at tað er brúk fyri einum greiðum polit- iskum signali. Bjarni Djurholm, sum umsat orkumál, tá sp/f Røkt byrjaði at arbeiða við verk- ætlanini, sigur, at vinnu- mála-ráðið stuðlar alterna- tivari orku, og at hann vildi arbeiða fyri at ávirka polit- isku skipanina til tess at tryggja betri umstøður. Bjarni Djurholm sigur eis- ini, at tá orkumál fóru yvir til Eyðun Elttør, so vóru greið signal um, at hetta er vert at arbeiða við. - Eg ætlaði, áðrenn málið varð givið Eyðuni Elttør, at arbeiða fyri einari líknandi skipan, sum man hevur á teleøkinum, har fjarskiftis- skipanin virkar. Tað vil siga, at man á orkuøkinum fekk eina sokallaða el-skift- islóg, sum tryggjar, at aðrir operatørar kunnu koma inn á netið og veita orkutænast- ur, sigur Bjarni Djurholm, landsstýrismaður í vinnu- málum, sum altso ikki um- situr orkumál longur. Jóhan í Niðristovu sigur í hesum sambandi, at tað er vónin, at politiska skipanin fer at taka hetta til eftirtekt- ar og slóðað fyri, at javnari kapping verður á økinum. Og eftir øllum at døma liggur væl fyri hjá sp/f Røkt, tí eftir altjóða máti- stokki, so liggja teir heilt væl fyri. – Væntandi fara vit at veita 3 % av samlaðu orkunýtsluni, og er hetta á hædd við til dømis Týsk- land, sigur eina vónríkur Jóhan í Niðristovu. Sp/f Røkt: - SEV monopol oyðileggur kappingarførið Jóhan í Niðristovu, ein av monnunnum aftanfyri sp/f Røkt, væntar, at vindmyllu-verkætlanin fer at bera seg Mánadagin verður avdúkað, hvussu vind- myllurnar í Vestmanna skulu eita C M Y K 21 20