mikudagur 17. januar 1996síða 15

- BH Nr. 11 — 17. JANUAR 1996 15 Svartir prestar og prædikantar Peter O. K Olofsson POKO) hevur enn einaferð dømt og fordømt, og fjøl midlarnir hava eisini hesa ferð kunngjørt dómin: Livid spratt av kærleiks rót - er bannlýst sum lestr abók her hjá okkum POKO hevur áður fleiri ferðir gjørt vart við síni hegravendu fundamental istisku = grundsjónarmið sum hann trumlar fyrst ein og síðan annan bólk niður við m.a. at nokta hesum prædikustól, altarborð ela doypifunt alt eftir, hver tal an er um. POKO hevur við eðrum orðum gjørt seg til ein lítlan Vårharra, sum longu nú kann avger a, hver ið gjøgnum kirkjuna skal hava loyvi til at koma í sam band-vid Faðir sin, og hver ikki. At myndugleikar ni. og kirkjufólkið loyvir tílíkum er ógvuliga harn onnur, ið demd verða kunnu fyri so vitt I lætt. tí okkara Bibliur m.a. at vit kunr kemur okkara og biðja til Faðir okkara, og Faðir okk ara, sum er í loyndum, skal hovra okkum siga i fara inn í Sostatt kunnu vit lata all ar POKO'ar halda áfram við teirri hegravendu funda mentalistisku fanatismu men hinvegin hava vit skyldu til at skræda skor tin av grylunum, so øll hava møguleika at varda seg fyri teimum. ið luttaka í grýlu dansinum. ikki bert í føstu men alt árið á tamb Av somu orsøk fari eg at byrja við at vísa til eina grein, sum stóð í Weekend avisen fyri vikuna 29 12.94 04.01.95 å sidu 5 um ta donsku fålkakirkjuna, har stóð m.a Unge præster ikke sig selv som tilhørende Indre Mission eller de grundtvigske. Flere siger jeg vil have lov til at være mig selv. De kan være fundamentalister og meg et højreorienterede. Det er en stærk fløj, der i præste kredse drillende kaldes De Sorte Kolleger. De drikker ikke øl, spiller ikke kort. vier ikke fraskilte, danser ikke og accepterer ikke kvinde lige præster. De går ind for at kirken får større indflyd else i samfundet, og de går på gaden i præstekjole for at protestere mod fri abort De unge præster kan være lige modsat, men stadig bryder de sig ikke om at til høre en af bevægelser ne«, siger Peder Nergaard- Højen, universitetslektor, Teologisk Fakultet, Køben havn Fundamentalister = og meget højreorienterede! POKO hevur enn eina ferð marker að, at hann um bodar »De Sorte Kolleger« Men at vera sokallaður kristin høgravendur funda mentalistur er POKO so langt frå einsamallur um at vera. Bæði innan fyri kirkj una, men kanska einamest uttanfyri, í samkomum, forstár * fekk at kirkjunnar grundvell og dømt fyrrverandi og núver andi limir til æviga glatan finnast hópin av neynda slagi Tað. at døma og fordøma, hevur hjá hesum ofta ligið frammarlaga, ongantíð tað, at uppsekja hitt burtur- vilsta og leiða tað heim, ella fara frá fylginum eftir tí eina seyðinum, ið er vorðin burtur og við kærleika ber a hannn heim. Nei, hjá oll um POKO unum verður hesin eini seyður in dømd ur og fordømdur og eigur í allari framtíð ongan heima rætt í fylginum POKO og aðrir svartir hegravendir fundamental serliga hansara sam iðra samkomu nýta eitthvert høvi til at sláa fast, at gerningar frelsa ongan, einans trúgv. At so er. vita vit oll, men í okk ra Bíblium stendur eisin! tstar INfu innan it trugv uttan ger ningar er leyð. Við at júka uppaftur í man um trúnna og til tíðir við nærmast at háða gerningar, verður kærleiks boðið sett til síðis og í skuggan til fyrimuns fyri frelsu hinumegin og dansin um gullkálvin hesumegin Gerningarnir verða háðað ir so mikið, at fyri fáum mánaðum síðani ferdi ein av hesum hegravendu fundamentalistunum fram í Sjónvarpi Førova frå kristi ligum meti, at viðv. gern ingum so var eingin mun ur á gerningum Hitlers og gerningum Mother leresusar. Ti skilja vit kanska betur, hvussu tað ber til, at foroyskur politik ari, ið hevur stuðlað apart heid í Sudurafrika, fascism uni hjå Pinochet i Chile, har 10.000 tals ósek vórðu pind og dripin, sum hevur havt navn sítt í kolofonini á ný nazistiskum bleðum í Europa, har m.a. mynd av Oluf Palme sum skjótiskiva varð utgivin beint áðrenn hesin sami varð dripin; bert fyri at nevna nekur fá demi, at hesin poltikari júst hev ur sínar trúfestu stuðlar millum hesi somu hegra vendu fundamentalistar nar. Hvussu kristnir teir eru, man so fara at vera ein annar spurningur. Harmu ligt er, at nógv soleiðis eru villleidd til at stuðla brots verkum. Hvønn tydning gerningar okkara hava, loyvi eg mær at vísa á við 3 søgum. Tvær eru av fólka- munni, hin tridja er úr Bíbl- uni Tad fyrstu søguna havi eg vist til fyrr, men av ti at hon visir seg at hava ævigan aktualitet, fari eg at taka hana vid her Tad verdur fortalt um ein bónda, at hann einaferð vitjan av presti Bóndin hevði fyr í árum síð- ani keypt garðin, sum tá v ar farin í órekt, ti eingin hevði tíkið sær av honum í fleir í ár. Bóndin, ið var dugna- maður, hevði sum ár ini liðu arbeitt garðin fram til at vera ein mynsturgarð. Nú vitjan heldur hann fyri, at henda garðin prestur er í bóndin við Guds hjálp fingið til ein ser a góð in garð. hartil bóndin svar iði: »So skuldi prestur sæð hevði tá Gud var einamallur um hann« Ta næstu søguna, ið eis ini vísir til okkara persón gerningar, havi eg ligu somuleiðis nvtt áður. mer teir hegravendu funda mentalistarnir hava givið henni nýggjan aktualitet Sagt verður frá, at ein mamma beint eftir seinna heimsbardaga leiddi lítla barn sítt fram við einari høgari standmynd av Kr ist usi uttan fyri ein storby i Europa. Av krigsåvum vóru urmar Krists skotnir av, og barnið, ið sær hetta, sigur tá óttafult „Mamma mamma, hygg! Kristus hev ur ongar armar“ fad barnið segði, fekk mammuna at hugsa enn meira um tað, ið barnið hevði sagt, og hon kom tá til ta sannføring, at soleiðis var tað eisini í gerandis lívinum: Kristus hevur ong ar armar, og tí eiga vit, ið trugva, at vera armar Krists og harvið fremja tað, Hann hevði viljað framt, um Hann hevdi livað í okkara stað her og nú At tað er so lesa um í kunnu vit Bíbliuni. Har stendur m.a.: Tá skal kong urin siga við tey, sum eru høgrumegin við hann „Komið higar, tit hinu væl signaðu hjá faðir mínum, og fáið ríkið tað í arv, sum tykkum hevur verið lagað frå tí at verdøldin var grundað! Ti at eg var svang ur, og tit góvu mær at eta; eg var tystur, og tit góvu mær at drekka: eg var ókunnigur, og tít hýstu mær; eg var nakin, og tit klæddu meg; eg var sjúkur, og tit vitjaðu; eg sat í fanga- húsi, og tit komu at finna meg«. Tá munnu hini rætt- vísu svara honum og siga: »Harri, nær sóu vit teg svangan og góvu tær at eta, ella tystan og góvu tær at drekka? Nær sóu vit teg ókunnigan og hýstu tær, ella naknan og klæddu teg? Nær sóu vit teg sjúkan ella í fangahúsi og komu at finna teg? Og kongurin skal svara og siga við tey »Sanniliga sigi eg tykk um, so satt sum tit hava gjørt hetta móti einum av hesum minstu breðrum mínum, tá hava tit gjørt tað moti mær Få skal han: við tey vinstri eisini siga megin: »Far ið burtur frá mær, bannaðu tit, í hin æviga eldin, sur emg i har i I at var Svar I g t t i mær ikk ta; eg var ty I er ikk lrekka ;k rakin gt eddu meg ikki; eg var ikur og fangahu tit tiad meg ikki«. Tå munnu eisini tey svara og siga: »Harri nær sóu vit teg sv angan ella Igan ella skan ella í tæntu tær tystan ella ókur naknan ella fangahusi, og ikki?« Tá skal hann svara teimum og siga: »Sanniliga sigi eg tykku 1. 50 Satt sum tit ikki hava gjort hetta móti einum av he: um minstu, tá hava tit held :r ikki gjør t tað móti mær fara burtur il ing, men h ævigt liv )g hesi skulu æviga revs i rættvísu til ningar fram siga? Munnu ir hegr avendu listar mir fram Hava tá gt vegis einki onnur enn fundamen vegis ikki luga at síggja mun á ge; aingum Hitlers og gern. gum Mother leresusar Søguliga nýtist okkum ik ci at fara so ogi liga lang" aftur í tíðina fyri at finna útav, at fjøldin av Føroya ólki í praksis livdi eitt liv, har umsorgan fyri næstarum hoyrdi til hvenr dagslívið. Ofta kom tað fyri, at pápar druknaðu og/eda mammur do yðu av sjúku ella í barsilssong og eftir sótu nógv bern. Fá tæksligt var, men hjálpin var vís. Var sjúka, hjálptu grannarnir. Utróðrarmenn inir legdu einkjunum fisk ar. Hjálpt varð til í hoyggi inir legdu einkjunum fisk- ar. Hjálpt varð til í hoyggi og í torvi, um hjálp var fyri neyðini. Man var felags um bjørgini og båtin, um fjøll- ini og havid. M an livdi sam- an i sorg og gledi. Man varðaði av hvørjum eðr um. Tibetur livir grundholdn- ingurin enn, og hesin holdningur saman við tí kristna kærleiksbodnum vísir sítt sanna andlit enn, hóast ágangin frá teim høgravendu fundamental- istunum, so Í so máta eiga vit ikki at óttast hesar POKO'ararnar, sjålvt um teirra grefligu fingramerki alt meira og meira koma til sjóndar. Tidarandin er vid fundamentalistunum bæði úti og heima sum er, men tíðarandar hava tað við at koma og fara, og hesin andin vil eins og 60'ara andin blíva avloystur áðr enn langt um líður. Í með an mugu vit verja borg, so skaðin verður avmar kadur Ein onnur sega sigur frá brasilianskum indiånum, ið høvdu mett hvítum um boðum fyri hesa sokallaðu kristnu høgravendu funda mentalismuna. Indiánar ar nir greiddu frá. at hesir hvítu vóru sera merkiligir g ótiltalandi, ja, teir skiltu teir faktisk ikki. Tá teir vórðu spurdir um, hvat agdi søgdu teir ” ð fr í € I På rA V if ða p x r t r in i ; 1 Mer 1 ter } V f ð meira t | kiål { k PI a tel PI ka D { fyr hava giupsk ggjand hunda g irmenn við ip | Sum vegle: ing fyri tey, ið t við at kenna umrøddu F' KO arar aftur kann taka“ vid her mannaver ið, heilsuverk ð og skul: serkid eru ektað børn av 3íbliunnar læru um kr Millum stødufe ík av hesum sektor um Í altíð høgra vend í fundamentalistar Ieir somu blunka sjáldan við: t gjalda hundaskatt og ella skaffa sær og sínum tey bestu størvini og plássini á Kanska hav at al nar gerningar harðastu mot inast teimum stovnum, sum tað almenna setur á stovn m.a við donskum skattgjaldara peningi. Ein av orsekunun til at teir vilja koyra neyndu sektorar niður á er tann, at teir vilja hava flutt peningin úr blokkin um og yvir í líknandi pro jekt, sum fyrst og fremst teir kollsigldu samfelagið við í 80'unum. POKO er sostatt bert eitt amboð fyri ein svartan anda, sum skal fáa kirkjufólkið at góðtaka tíðarandan egoisma marknaðarkreftirnar, junglulógin í hásætið, elska Gud og sk.. á næstan, Hitler og Mother Teresa eru í Guds eygum eitt feitt osfr osfr. Tað einasta góða við honum er, at hann av og á osfr. Tað einasta góða við honum er, at hann av og á minnir okkum á, at vit mugu ikki so mikið sum durva eina letu, at vit alla tíðina mugu vera vakin og hava olju á lampuni, alla tíðina taka steðu til ágang- in í gerandisdegnum. Tí POKO sum so er bert ein evarska lítil brikkur í tí so- kallaða svarta kristna høgravenda fundamental- istiska puslispælinum, og ein stórur fyrimunur í løt- uni er hann, at einans nekur fá prosent skilja, hvat hann sigur frá prædiku- stólinum. Annars verður »vågeblus sagt frå vanliga ålitandi keldum, at hann fekk starvið, ti hann dugdi so væl hebraiskt, so minni munur hevði verið á, hvat kirkjufólkið hevði fingið burturúr, um hann, sum eitt kuriosum, hevði nýtt nevnda mál frá prædiku stólinum Upp á longri sikt er tað eitt álvarsmál fyri kirkjur nar í sóknini og harvið fyri tann kristna boðskapin á staðnum, at alsamt fleir í av teimum, ið annars er u von at ganga í kirkju, verða heima, kanska ikki einans tí prestur stendur fyri tí, ið eg havi roynt at vísa á, men kanska enn meir a, tí tey ikki fáa prædikuna við. Skaðin verður størstur millum tey ngu, sum antin slíta bond i og/ella ongantíð knýta í Ti ta aðrar tíðir koma g kærleiksboðið aftur erður set hásætið, tá eru Kanska iongu nogv ið hava gar aftur knyta eg I kirkjuna. ið tey hnovr T a tin maðu varð site ir fyri at síga at hann idist hesi, ið ganga við Bíbliuni undir arminum sunnudagar men hann ræddist serliga tey, sum høvdu snarlás í henni Vit eru mong, ið skilja hvat hesin maður meinti við. Tí ofta er als eingin samanhangur ímillum tað ið í bókini stendur gerandislívið frá og so mána morgni til levgarkvøld hjá somu bíbliuberarum, held ur tverturímóti, og ti hevdi tað verið nógv betur, um hetta spælið fyr í gallarinum helt uppat At legitimera tað vant andi sambandið millum orð og gerð við antin at lata kvinnur ganga í hatti og ella at nokta kvinnuligum prestum at bera boðskapin um frelsaran og kærleiks boð hansara frá prædiku stólinum er bæði láturligt og grátuligt. Láturligt, jú hildið verður, at tann høgravenda fundamental isman o.a. kann krógvast undir einum kvinnuhatti og/ ella vøkrum ordum eftir dømingina og fordøming ina: »jeg kan da godt elske synderen, selv om jeg hader synden«. Bara tad ikki er umver:t. Og gråtuligt, ti Kristus gerst heimleysur í gerandislívinum Fundamentalisman hev ur nógv andlit, tá hon ir ern - ur síni egnu egoistisku mál Og altíð eru tað tey minstu í samfelagnum, sum gjalda prísin. Óneyð- ugt er at spyrja, um hetta er í samsvari við ta kristnu læruna Svarið er eittans: »Nei'« Avleiðingarnar av hesum má hver einstakur taka eftir bestu sannfering, tí ikki slepst uttanum, at skr ivad stendur, at trúgv uttan gerningar er deyð. Fuglafjørdur, tann 15.01.96 Dagfinnur Danbjørg