leygardagur 23. mars 1996síða 15

Mette Karoliussen, lektari á Telemarkens Sykepleierhojskole: = = = = - - Setið eisini ein = 4 = » sjukrasystrastjora Sjukrarøktin hevur alstóran tydning fyri sjúklingarnar. Hon må tí fáa hægri prioritet og 3 z verða meira vird í heilsuverkinum. Ein sjúkrasystrastjóri hevði kunnað bøtt nógv um hesi viðurskifti. At spara uppá og undirmeta sjukrarøktina verður í síðsta enda nógv M MM Kalmar lensk k k 1 r % k k k k % k af % 308 if Mette K a i re i if ødu I dag ha Annar tør SK SJUKTAS VS rnar að if j Pi ist r røddt er ttup gamla ynskið i tá € SJUKTASY SAS Á SJUKFAÐUSVETKINUM Stríðist fyri yrki tykkara! H : boðskapurin á Mette Kar førovsku sjukrasvstrarnar ? Min boðskapur var greiður. Hann var fy fyrsta at táa tær at vera ernar På Hvor ar sú lussen Ul ri tað av sínum yrki, at verja taí g stríðast fyri ti Og her er tað kanska mest umráðandi at sindur á fyri at gera sær greitt kkara yrki veruleikanum stendur fyri steðga eitt hvat Mette Karoliussen sigur víðari. at nógvar av teimum gomlu røktaruppgåvunum hava verið = gloymdar goymdar ella settar til síðis ul fynmunar fyn tann medisinska kunnleikan Við hesum sipar hon ul tær atgerðir og arbeiðið sum skal verja uppliving arðkið hjá sjúklinginum sum eitt nú er at verja hann móti stress og angist um framt at stuðla sjúkling inum fikk: at missa vónina Tann nyggjasta gransk ingin á økinum vísir nevni liga. at umrøddu atgerðir (sygeplejehandlinger) hava sera stóran tydning fyri hvussu organisman arbeið ir. Talan er um eina nýggja granskingargrein sum kann fáa sera stóran týdning fyri, hvussu organisman ar beiðir Henda granskingargrein eitur "Psykoneurcemylogi dýrari fyri samfelagið og ringast fyri sjúklingin og vísir okkum, at tað. sum ein persónur upplivir, kann hava ávirkan longu á kyknustød Mette Karoliussen ivast ikk: i, at sjålv sjåkrarøktin tvs. den nære sygeplce fer at fáa meira vind í segl mi, nú henda umrødda granskingin er komin fram Hon fer at geva réktini nýtt lív. Og hetta heldur hon eisini er tiltrongt, tí nógva staðni verður júst týdning- urin av sjúkrarskuni undir- mettur Mette Karoliussen sigur víðari. at tad tó ikki bert er sjukrarøktin = sjálv sum hevur tydning, tað hevur málið við henni so sanniliga eisini. Tvs. at tad er ikki bert ein spurningur um åt geva sjúklinginum mat men tað er eisini avgerandi, hvat hann fær at eta, åt feðsluvirðið er í lagi osfr Læknaarbeiðið tóða k k i % € Få ið A 3 VE verða nes } t eknaarbeiðinu SJÚK kk u SIUKTASYS stend tyr r miliga rókti iv SJUK ng it Tad er k I røktun k hørt 4% r nakað sekunder Ta r henda hugt rd KrASVSIFa n k i € fart it P læ IK Í min ikki gårøkt, s ervar tað har g I i ið | 4 ø erkan at gerast Iriskur Nvegja gransking in sjuKrarøk!t k % k ek 1 i k k Le m k k k k k N Ha IKT | FH røk!t r Ja rand € rá odda 1 med sku viðgerð Við I ár nor É imrøkla skið hjá førovsk SJÚKT AN unur ik eta íkrasvstrastjóra við síð ina av lÆKNnastjóranum Talan er neyniliga um un tvey heilt ymisk fak - yrki Sjálv haldi eg ikki, at vit Kunnu vænta ella krevja av læknunun at ter SsKuUIuU skilja annað enn fak. Vit best tað. sun við og duga best Hesin r fyn sjukrarøktin annars. at ein sjúkrasystrastættini í dag er tann, at hon dugir ikki nóg væl at formidla tað hon stendur fyn. Nógv av tí tær gera er alt ov í Hetta eru oftani sera tydn ngarmiklar uppgávur. sum onnur ikk: skilja ella duga ikk: at:taka í sama álvara Eg plag: at sjúkrasy strarnar at tær kunnu ikk: vænta, at onnur skulu viðurkenna tað tit gera, um tit ikki eisini sjálv ar siga frá hesum Men hvat kunnu sjúkra systrarnar tá gera fyri at gera vart við sítt yrki og týdningini av sjúkrarsktin: Tær mugu tosa meira og greiða meira frá. Eg haldi tað hevur stóran tydning at fáa fólk flest at harvið tryggja sær . at tey ikk: halda. at alt. sum verður gjørt á eitt nú einum sjúkrahúsi er læknaarbeiði Tí tað er tað jú ikki Uppá fyrispurning um sjåkrasysturin ikki kennir seg eitt sindur degraderaða í mun til læknarnar í dagsin sitt egna skilja vit sjálvi fáast MENNISK JÚ rski forsprákarir heldur sum »sjonligt síga við lurta og rki og harvið ikk verd art ð tvd gin av sínum vrki, held Mette Kar i I í hetta í Kvinnur eru fyr tað fyrsta meira afturhaldandi enn menn. Tað vísir seg ið taka sær av sum tast eru meðan lækanarnir eisini at:tey røktin kvinnur ftanm eru menn Læknar royna at hava eina aðra I arr gansu - tv fa sitt Tak eisini andi nakað. teir vilja vísa Í USA arbeiða læknar og vera bangnir og IN men tað er s kki sjúkrasvstrar nógv meira á liniu ístaðin fyri í einun hierarki. Hetta er ikki altíð læknarnar ett fyri heldur. tó at:teir hava eir VIK i i i j % t sá ar i kr k på 1 1. k Gkt ir á rætt piKur ikad tríðir samvitsKuni so er bara siga, at hetta góðtekur ein kki. Hetta mugu sjúkra strar læra seg heldur hon 1 er fu kløkk vvir al føro ska sjukrahusve 'x'num finst ein læknastjóri men ongin ukrasystratjóri Í veruleikanum er eg kk: tað. Tí soleiðis hevur tað verið " um alla staðni fyrr. Men vit vita, at hetta er ikki gott fyri sjúk ngarnar. Fyri teir er tað rættiliga avgerandi at kunna fáa ta neyðugu røktina. Og her vita vit av rovndum, at sjúkrarskun verður ikki nóg væl tryggjad við aðrari fakligan leiðslu Ikki ov fá til sjúkra- systraleiðslueisini Men eru vit ikki ov fá í Førovum er verkið ikki ov I etsInt ind til, at vit skulu hava ein sjúkrasystrastjóra Tad haldi eg ikki. Tit nýtast sjálvandi ikk: at byggja upp nakað stórt hieraki, men eg haldi, at:tað má vera ein faklig kompe tanca í leiðsluni, sum skilir réktarfakið Trupulleikin er tann, at læknar og almenningurin lata sum um, at talan er um eitt og sama fak, neyniliga viðgerð Mette Karoliussen ásann ar, at:tað tí nettup er ein stórur trupulleiki hjá rektini í dag, at fólk trúgva, at sjúkrarekt bert er ein hjálp ardisiplin hjá medisinfak inum. Hetta er ikki so Meðan læknar í stóran mun taka sær av sjúkuni, so taka sjúkrasystrarnar sær av persóninum, sum er sjúkur og tað er nettup hetta, sum nú vísir seg at vera so týdningarmikið, nettup røktin av persóninum við øllum sum hartil hoyrir, og