hósdagur 18. mai 2000síða 8
‹ fyrra síða allar 19 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
15
tíðindablaðið sosialurin
Nr. 95 - 18. mai 2000
14
tíðindablaðið sosialurin
Nr. 95 - 18. mai 2000
Viðmerking:
Ørkymlast um gongdina
Fleiri ymisk viðurskifti
gera, at Felagið Rækjuskip
er ørkymlað um gongdina
hjá rækjuskipunum í ár. Tað
er serliga minkandi fiski-
skapur, lækkandi rækjuprís-
ir og methøgu oljuprísirnir,
sum ørkymla rækjuflotan.
Fiskiskapurin, serliga á
Flemish Cap, er slakari enn
undanfarnu árini, og hartil
eru rækjurnar sera smáar, og
geva tí lítlan prís. Í løtuni
eru bert 2 føroysk skip á
Flemish Cap – Ocean
Castle
og
Høgifossur.
Síðstu viku fingu bátarnir
millum 40 og 50 tons hvør.
Eitt skip afturat – Artic
Viking – væntast at fara á
Flemish Cap seinni í hesi
vikuni, eftir at hava ligið á
Tórshavnar Skipasmiðju í
eina tíð, har teir hava gjørt
fleiri størri umvælingar og
annað.
Afturat slaka fiskiskapin-
um er prísurin á serliga
smærru kókaðu rækjunum
fallin munandi. Hesa tíðina
í fjør og í 1998 lá miðal-
prísurin á rækjum á Flem-
ish Cap um kr. 15,00 pr.
kilo, meðan hann í dag ligg-
ur um 17% lægri – t.v.s.
niðri á kr. 12,5 í miðal pr.
kilo. Mótvegis toski og øðr-
um rundum fiski, sum er
hækkaður nógv í prísi sein-
astu árini, hava rækjuprís-
irnir verið støðugt fallandi
seinastu nógvu árini.
Seinastu uml. 4 árini
hevur Kina keypt fitt av
smáum kókaðum rækjum,
men teir hava nú lagt so
stórt innflutningsavgjald á
rækjurnar, at tað er nærum
ógjørligt at selja nakað tann
vegin sum er. Tað ljóðar, at
hetta verður gjørt sum
partur av eini roynd hjá
Kina at leggja trýst á í sam-
bandi við umsókn teirra um
limaskap í WTO. Føroysk-
ir
myndugleikar
hava,
gjøgnum danska uttanríkis-
málaráðið, tikið málið upp
við Kina vegna Føroyar og
Grønland, men eisin onnur
lond við stórari rækjuveiðu
– t.d. Canada – arbeiðir við
at fáa eina semju við Kina
um at lækkað tollin aftur.
Umframt at veiðan higar-
til í ár hevur svíkt, og at
prísir og marknaðir svíkja,
er rækjuflotin sera hart rakt-
ur av methøgu oljuprísun-
um. Samanborið við miðal-
oljuprísin hjá skipunum í
1999, liggja oljuprísirnir í
løtuni uml. 57% hægri enn
í 1999. Um ongin broyting
hendir við oljuprísunum
heilt skjótt, kann hetta koma
at geva smærru rækjuskip-
unum eina meirútreiðslu
fyri olju uppá uml. kr. 1,4
mill. og hjá størstu skipun-
um uml. kr. 2,2 mill. meira
í 2000. Rækjuskipini brúka
hvørt millum uml. 2,2 og
3,5 mill. litrar av olju um
árið. Oljuútreiðsurnar hjá
skipunum hava vanliga ligið
um
10-15%
av
sølu-
virðinum á lastini fyri
hvønn túrin, men sum nú er
koma oljuútreiðslurnar at
verða 17–22% av søluvirð-
inum.
Rækjuveiðan við Sval-
bard hevur heldur ikki verið
av tí besta seinastu tíðina,
meðan okkurt skip gjørdi
onkran góðan túr fyrr í ár. Í
løtuni royna 2 skip – South
Island og Borgin – við Sval-
bard. Seinastu viku fingu
bátarnir millum 25 og 30
tons hvør. Eitt annað skip,
sum hevur rækjuloyvi –
Sjúrðarberg – hevur enn
ikki verið til fiskiskap, men
hevur veitt rundan fisk í
Barentshavinum.
Bert eitt føroyskt skip –
Kappin – er í løtuni við
Eysturgrønland.
Veiðan
hevur ikki verið av tí besta,
men teir hava roynt at fiska
kvotuna upp áðrenn teir
rýma haðani. Prísurin fyri
Eysturgrønlandsrækjurnar –
sum fyri ein stóran part
verður framleitt sum ráar
rækjur til Japan, er fram-
vegis vánaligur, hóast at
kursurin á yenninum er
nógv hækkaður seinastu
mánaðirnar. Annars hava
fleiri av hinum rækjuskip-
unum longu veitt sína kvotu
við Eysturgrønland fyrst í
árinum. Rækjukvotan hjá
føroysku skipunum við
Eysturgrønland er einans
115 tons í part, og Felagið
Rækjuskip hevur fyri lang-
ari tíð síðani heitt á Fiski-
málastýrið um at royna at
útvega størri rækjukvotu
antin frá ES nú, ið Grønland
og ES samráðast um nýggja
6 ára fiskiveiðiavtalu, ella
beinleiðis frá Grønlandi.
Sólborg er í løtuni undir
grønlendskum flaggi, og
nýggja skipið hjá P/F Hvilt-
enni kemur ikki fyrr enn í
okt. í ár.
Tvey stór ivamál um
veiðirættindini hjá rækju-
flotanum á Flemish Cap og
við Svalbard eru eisini or-
søk til, at Felagið Rækju-
skip metir framtíðarútlitini
hjá rækjuflotanum óviss.
Innan NAFO verður av øll-
um alvi arbeitt fyri eini
kvotuskipan fyri rækjur á
Flemish Cap, í staðin fyri
verandi
fiskidagaskipan.
Ein fundur var um hetta í
Washington seinast í síðsta
mánaði. Nógv bendir á, at
tað antin verður samtykt ein
kvotuskipan á NAFO-árs-
fundinum í september, men
um semja ikki fæst um
hetta, verður fiskidagatalið
helst skert heilt munandi í
mun til verandi fiskidagatal.
Hin stóri ivaspurningurin er,
nær ella um tað fer at eydn-
ast at fáa eina semju við
Noreg um føroyska fiski-
dagatalið við Svalbard, sum
teir av sínum eintingum
lækkaðu í 1997, við nærum
eini helvt, úr 2555 til 1317
fiskidagar. Eisini metir Fe-
lagið Rækjuskip, at vandi er
fyri at Noreg setir eina
kvotuskipan fyri rækjur í
verk við Svalbard, so skjótt
sum ein kvotuskipan er
komin á Flemish Cap.
Samanumtikið metir Fe-
lagið Rækjuskip, at um ong-
in broyting hendir við
minkandi veiðuni, lækkandi
søluprísunum og høgu olju-
prísunum er ongin ivi um,
at hetta at ávirka úrslitini hjá
rækjuflotanum í ár so
mikið, at trupult verður at
sleppa undan reyðum tølum
í roknskapunum.
Felagsins vegna
Jákup Egholm Hansen
Landsstýrisflokkarnir hava
enn einaferð framt valds-
misnýtslu við at brúka al-
mennan pening til einsíðuga
propaganda fyri fullveldi.
Nú um dagarnar kom
snotiligur faldari inn um
dyrnar í hvørjum húsi í Før-
oyum við heitinum Frá
heimastýri til fullveldi. Út-
gevari er Føroya Landsstýri,
og endamálið sigst vera at
kunna føroyingar um ætlan
landsstýrisins og at bøta
førleikan hjá fólki at kjakast
um og taka støðu til málið
um framtíðarstøðu Føroya.
Einsíðug propaganda
Hvussu landsstýrisflokkar-
nir ímynda sær, at førleikin
til at kjakast og taka støðu
til framtíðarstøðu Føroya
grundað á einsíðuga propa-
gandaherferð í formi av
hvítum og svørtum bókum
(longu á forsíðunum byrjar
propagandaherferðin),
heimasíðum, valdtøku av
almennum fjølmiðlum og
nú við bóklingi, ið bert lýsir
landsstýrisflokkana sjónar-
mið, er ilt at síggja.
Alt hetta er fíggjað við
óavmarkaðum almennum
skatta- og avgjaldskrónum,
og
upplýsingarherferðin
lýsir bert ta einu síðuna, ta
hjá fullveldisflokkunum.
Andstøðan sleppur ikki
framat og fær ikki klovið
oyra at siga sína hugsan um
málið. Vorðið sum bøttur
førleiki!
Ódemokratiskur háttur
Partapolitisk villleiðing fyri tínar
og mínar skatta- og avgjaldskrónur!
Vóru landsstýrisflokkarnir
tað allarminsta vetið at sær
komnir, lótu teir andstøðuna
eisini hava sína ávirkan á
upplýsingarherferðina og
siga sína hugsan um full-
veldismálið.
Sambært teimum upplýs-
ingum, sum fram eru komn-
ir í seinastuni frá landsstýr-
inum, hava landsstýris-
flokkarnir nýtt 10 mió. al-
mennar krónur til fullveld-
ismálið, tá ið hetta árið er
farið, um somu tíð, sum
andstøðuflokkarnir sjálvir
hava verið noyddir at goldið
fyri sínar kunningar til Før-
oya fólk.
Hetta kann ikki annað enn
geva eina himmalrópandi
slagsíðu, sum ikki er einum
framkomnum landi sum
Føroyum verdugt.
Villleiðandi upplýsingar
Samstundis sum bóklingur-
in skal verða við til at
menna kjakið um framtíð-
arstøðu Føroya, er hann ikki
bara einsíðugur, nei hann er
beinleiðis villleiðandi. Tær
nýtist ikki at lesa meira enn
fyrstu síðu í bóklinginum
fyri at staðfesta villeiðing
oman á villleiðing.
Tak bert orðingina ”og í
ár verður bert umleið ein
triðingur av danska studn-
inginum brúktur í samfel-
agnum”. At landsstýrið tor-
ir! Hví verður bert ein trið-
ingur av blokkinum nýttur?
Jú, tí at heilsuverkið, skúla-
verkið, sosial mál o.s.fr. o.
s. fr. verða niðurpínd, so at
Sunnudagin 16. Apríl 2000
samtyktu bý-og bygdaráðs-
formenn í Suðuroy saman
við vinnulívsmonnum úr
oynni at senda landstýrinum
skriv, har tey siga, at tey
undir ongum umstøðum
góðkenna, at Dúgvan verð-
ur sett at røkja siglingina til
Suðuroy meðan Smyril er í
dok.
Nú ljóðar at strandfara-
skip landsins hevur leiga eitt
skip "Claymore" sum eftir
útsøgnum í bløðunum er á
sama støði sum Dúgvan,
munurin er at tað tekur
nakrar traylarar meira men
væl minni ferðafólk enn
Dúgvan.
Tí vil eg spyrji, hvar er
logikkurin við hesari sam-
tykt.
Eitt skip á sama støði sum
Dúgvan er leiga til suður-
oyarsiglingina og tú hoyrir
ikki eitt pipp frá nøkrum bý-
og
bygdaráðsformanni,
vinnulívsmanni og so slet
ikki frá løgtingsmonnum
sum eru valdir í Suðuroy.
• Er samtyktin frá 16. apríl
ikki galdandið tí skipið eitur
"Claymore"
og
ikki
Dúgvan?
• Er samtyktin, í er viðtikin
av tjóðveldis og fólkafloks
bý-og bygdarásformonnum
bert lótir, fyri at fjala yvir
óskilið í landstýrinum og
samgonguni, viðvíkjandi
strandferðsluni?
• Skulu fólk í Suðuroy
blíva við at siga takk til mol-
arnar, sum tey fáa blaka
norðanfjørðs frá?
Eg spyrji bara.
Tvøroyri 11. mai
2000
Finnleif Guttesen
borgarin ikki kann hava álit
á tí tænastu, hesir stovnar
skulu veita.
Ringast stendur til við
sjúkrahúsverkinum.
Tú
stúrir fyri at skula koma í ta
vanlagnu, at hava tørv á hesi
tænastu. — Har manglar ein
heil milliard krónur. Og
hetta er peningur, vit hava
fingið frá dønum til sjúkra-
húsverkið, men sum vit ant-
in hava brúkt til annað fjas
ella ikki nýtt fyri at kunna
siga, _at í ár nýta vit bert
ein triðing av danska studn-
inginum“, hvør skal siga, at
vit nu næstan megna at
fíggja fullveldið! Villleið-
ing!
Vanvirða demokratisku
spælireglurnar
At Tjóðveldisflokkurin van-
virðir demokratisku spæli-
reglurnar, hava vit nógv
dømi um, men at bæði Fólk-
aflokkurin og Sjálvstýris-
flokkurin eisini eru farnir at
gera tað sama, er skelkandi.
Johan Petersen
Suðuroyarsiglingin og
samtyktir - Hvar er logikkurin?
Odense er ein eitt sindur
løgin býur, tí ikki alt sær
út, sum tað er. Hann verð-
ur skýrdur ævintýrbýurin,
og citrónin verður eisini
pressað meir enn gott er
við H. C. Andersen nøvn-
um bæði her og har. Æv-
intýrfigurarnir hjá honum
eru eisini so at siga á
hvørjum plássi. Men undir
skræðuni er ikki nógv æv-
intýr nógvastaðni, tí býur-
in hevur met í kriminaliteti
og av fólki, sum doyggja
av narko. Her verður nógv
spælt um pening ólógliga
og nógvar okkultar og ný-
religiøsar rørslur hava havt
og hava sína gongd her.
Í søguni hava nakrar
vekingar verið í nánd her
av Óðinsstaði; men eingin
er komin heilt framat. Tað
kann vera, at heiðna navn-
ið fjøtrar býin.
Tað er ikki tann stóri
túsundtals skarin, sum
játtar trúgv á Harran Jesus
Kristus; men nøkur hundr-
að hava hvørki boygt knæ
fyri Óðini ella Baal, og tað
er gleðiligt, at so gott sam-
felag er ímillum fólk úr
fólka- og fríkirkjum.
Í góð 17 ár hava vit havt
føroyskt evangeliskt virki
her í Óðinsstaði, Skýlið
kallað. Vit vilja gjarna vera
eitt skjól fyri fólk, sum
koma hendavegin at út-
búgva seg. Ein vernd ímóti
ágangi frá hesum og has-
um undir skræðuni.
Vit hava hesi ár havt
bíbliutímar og kristiligar
fundir – mest í Odense
men eisini aðrastaðni á
Fjóni.
Hóskvøldið 18. mai kl.
19 hava vit aftur fund –
hesaferð við Poul Færø.
Øll eru hjartaliga vælkom-
in – eisini til drekkamunn-
in aftaná. Fundurin verður
í missiónshúsunum hjá
Luthersk Mission, Vester-
bro 9 B, mitt í Odense.
Poul Færø talar í Århus
Landsstýrismaðurin
í
mentamálum,
Høgni
Hoydal, gjørdi herfyri av
at lata Carl Jóhan Jensen
ársins starvsløn. Starvs-
lønin er fyri 6 mánaðar og
verður latin eftir umsókn
til
Undirvísingar-
og
Mentamálastýrið. Nevnd,
ið umboðar listafólk, ger
tilmæli til landsstýris-
mannin um, hvør eigur at
fáa starvslønina. Hetta er
aðru ferð, at starvsløn
verður latin sambært játt-
an á fíggjarløgtingslógini
“Heiðursgávur til menta-
fólk.” Í 1999 fekk Pauli í
Sandagerði starvslønina.
Lýst varð eftir umsókn-
um 11. mars 2000 við
umsóknarfreistin 3. apríl
2000. Á fundi 9. apríl við-
gjørdi nevndin tær 12 inn-
komnu
umsóknirnar.
Fleiri teirra vóru sera á-
hugaverdar, umframt at
verða vælegnað evni til
starvslønarmóttakarar.
Eftir at allar umsóknir-
nar
vóru
viðgjørdar,
samdist nevndin um at
mæla landsstýrismanni-
num til at lata 6 mánaðar
starvslønina til Carl Jóhan
Jensen, og staðfesti lands-
stýrismaðurin tilmæli 19.
apríl 2000.
Carl Jóhan Jensen er
føddur í 1957 og upp-
vaksin við Tinghúsvegin
í Havn. Hann er cand.phil.
í norðurlendskum, serliga
føroyskum máli og bók-
mentum og er rithøvund-
ur. Fyrsta yrkingasavnið
gav hann út sjálvur í
1977. Síðani hevur Carl
Jóhan Jensen skrivað
fimm yrkingasøvn, tvær
skaldsøgur og í fjør kom
bókin Mentan og menta-
skapur. Tvær ferðir hava
bøkur hjá honum verið í
uppskoti
til
norður-
lendsku bókmentavirðis-
lønina, og hann fekk M.
A. Jacobsens bókmenta-
virðisløn í 1990.
Nevndin mælti til, at
Carl Jóhan Jensen fekk
starvslønina út frá teirri
áskoðan, at umsøkjarin
lýkur tey krøv, sum sett
eru í reglugerðini fyri
veiting av heiðursgávum
til mentafólk v.m. Harum-
framt var verkætlanin hjá
Carl Jóhan Jensen sera á-
hugaverd. Carl Jóhan Jen-
sen er í ferð við at skriva
eina skaldsøgu, sum tyk-
ist at verða bæði spenn-
andi og nýskapandi í før-
oyskum
skaldskapi.
Nevndin metti, at starvs-
lønin kann gerast eitt gott
amboð hjá rithøvundum
at leggja alla orku í ar-
beiði at skapa og skriva
eina nýggja føroyska
skaldsøgu.
Carl Jóhan Jensen
fær starvsløn
ÓLAVUR Í BEITI
Tað var Lisbeth L. Peter-
sen, løgtingsmaður, sum í
fyrispurningi spurdi, hví
ikki allar landsstýriskunn-
gerðir eru avgreiddar í sam-
bandi við nýggju kirkjulóg-
irnar? Og Høgni Hoydal
svarar, at allar neyðugar
kunngerðir eru lýstar og
settar í gildi.
Í svarinum hjá Høgna
Hoydal verður upplýst, at
Føroya Løgting samtykti
20. januar 1998 at viðmæla,
at nakrar danskar kirkju-
lógir vórðu settar í gildi í
Føroyum við kongligari fyr-
iskipan og ávísum broyting-
um. Løgmaður hevur, 28.
januar 1998, staðfest hesi
Allar neyðugar kunngerðir
lýstar og settar í gildi
Kongligu fyriskipanirnar eru settar í gildi við virkningi frá 1. januar ár 2000,
og kunngerðirnar eru dagfestar 11. februar ár 2000 og lýstar í kunngerða-
savninum, sigur Høgni Hoydal, mentamálaráðharri
ríkislógartilmæli, og lands-
stýrismaðurin í undirvísing-
ar- og mentamálum hevur,
4. februar 1998, avgreitt
hesi mál víðari til Kirkju-
málaráðið.
Mett neyðugt
Lógirnar, sum talan er um,
eru: Lov om folkekirkens
økonomi, Lov om ansæt-
telse i stillinger i folkekirk-
en m.v., Lov om folkekirk-
ens kirkebygninger, Lov om
bestyrelse og brug af folke-
kirkens kirker,Lov om be-
gravelse og ligbrænding,
Lov om udnævnelse af bis-
kopper og stiftsbåndsløsn-
ing og Lov om medlemskab
af folkekirken, kirkelig be-
tjening og stiftsbåndsløsn-
ing.
– Kongligu fyriskipanir-
nar eru settar í gildi við
virkningi frá 1. januar ár
2000, og kunngerðirnar eru
dagfestar 11. februar ár
2000 og lýstar í kunngerð-
asavninum sum: Kunngerð
um Próstadømisráð, Kunn-
gerð um kirkjugrunnin,
Kunngerð um bygningar
fólkakirkjunnar
og
Kunngerð um kirkjukassar.
– Sostatt eru allar kunn-
gerðir gjørdar, sum vórðu
mettar neyðugar, fyri at
nýggju lógirnar kundu set-
ast í gildi í Føroyum, sigur
Høgni Hoydal.
Góð fyribilsloysn
Og víðari sigur mentamál-
aráðharrin í svarinum, at tá
funnist verður at, at lands-
stýrismaðurin letur ávísar
heimildir til Stiftsstjórnina,
skal verða sagt, at landsstýr-
ismaðurin heldur, at heimild
er fyri hesum. Landsstýris-
maðurin ætlar at áseta regl-
ur, sum samsvara við tær
reglur, sum landsstýrið í
lógini um roknskaparhald
landsins skal gera. Hesar
reglur eru ikki tøkar enn.
Landsstýrismaðurin hev-
ur hildið, at tað, at lata á-
vísar uppgávur til Stifts-
stjórnina, var ein góð fyri-
bilsloysn, við tað at Stifts-
stjórnin framman undan tók
sær av hesum, sigur Høgni
Hoydal.
ÓLAVUR Í BEITI
Edmund Joensen, løgtings-
maður, setti løgmanni tveir
spurningar, har spurt verður,
um landsstýrið hevur ætla-
nir um av nýggjum at kunna
føroyingar um avleiðingar-
nar av einum møguligum
fullveldi, nú fortreytirnar
eru munandi broyttar? Og
um landsstýrið ikki sjálvt
ætlar at kunna føroyingar av
nýggjum um avleiðingarnar
av einum møguligum full-
veldi, eru so nakrar ætlanir
um at lata andstøðuna fáa
burtur av játtanini til sjálv-
stýrismál, so at andstøðan
kann útvega føroyingum
upplýsingar, sum samsvara
við nýggju støðuna?
Eins góða atgongd til almennan pening
– men tað er ikki galdandi fyrr enn sáttmálin millum Føroyar og Danmark er
undirskrivaður, sigur Anfinn Kallsberg í svari til Edmund Joensen, sum hevur
spurt um kunning um fullveldi
Í svarinum, sigur løgmað-
ur m.a., at landsstýrið fer
sjálvsagt ikki at broyta
kunningina grundleggjandi
orsakað av at danska stjórn-
in nú hevur almannakunn-
gjørt sítt samráðingarút-
spæl. Vit eru í eini samráð-
ingarstøðu. Vit vita ikki
hvussu tann endaligi sátt-
málin fer at síggja út, fyrr
enn hann er liðugur. Tað ber
heldur ikki til at siga nakað
neyvt um avleiðingarnar,
fyrr enn samráðingarnar eru
førdar á mál, sigur Anfinn
Kallsberg.
Kunningarherferð
Viðvíkjandi seinna spurn-
inginum, sigur løgmaður, at
landsstýrið hevur heldur
ongar ætlanir um at lata
andstøðuni á tingi almennan
pening til eina kunningar-
herferð.
– Tað er landsstýrið sum
stendur fyri fullveldisætlan-
ini og samráðingunum við
donsku stjórnina, og vit
kunna um hetta so nógv
sum gjørligt. At latið polit-
iskum flokkum – tað verið
seg andstøðuflokkum ella
samgonguflokkum – pening
til at kunna um arbeiðið hjá
landsstýrinum, hevði verið
brot á allar siðvenjur.
– Men tá sáttmálin er
undirskrivaður, er kortini
ætlanin, at vit í sambandi
við lógaruppskotið um fólk-
aatkvøðuna eisini fara at
leggja fram eitt uppskot um
eykajáttan til stuðul til
flokkar og fylkingar, sum
ynskja at kunna upp til fólk-
aatkvøðuna.
– Orsøkin til hetta er, at
tá sáttmálin er liðugur, er
arbeiðið hjá landsstýrinum
liðugt, og løgtingið og Før-
oya fólk skal taka støðu.
Hendan avgerð fer at byggja
á politiska støðutakan, og
kunningin upp undir fólka-
atkvøðuna verður tí meira
politisk enn faklig. Tí eiga
tey, sum eru fyri, og tey,
sum eru ímóti, at hava eins
góða atgongd til almennan
pening, sigur Anfinn Kalls-
berg í svarinum til spurn-
ingarnar hjá Edmundi Joen-
sen.
ÓLAVUR Í BEITI
Heðin Mortensen setti
Høgna Hoydal tríggjar
spurningar
viðvíkjandi
støðu teirra lesandi í Dan-
mark, og spyr í teim fyrru
spurningunum um útbúgv-
ingarmøguleikar hjá føroy-
ingum í Danmark, um so
er, at Føroyar verða skip-
aðar sum fullveldisríki, og
danskan lestrarstuðul, um
Føroyar verða skipaðar
sum fullveldisríki, og før-
oyingar mistu sín ríkis-
borgararætt í Danmark.
Í svarinum til hesar
spurningar, sigur Høgni
Hoydal m.a., at um danska
stjórnin og Fólkatingið
góðtaka at geva føroying-
um somu skipan sum ís-
lendingar, verður støðan
hjá teimum lesandi óbroytt
í mun til í dag.
– Hartil er at siga, at
norðurlendskur sáttmáli er
gjørdur, sum tryggjar at
fólk úr Danmark, Finn-
landi, Íslandi, Noregi og
Svøríki hava javnbjóðis at-
gongd til hægri lestur við
lærustovnarnar hjá hvørj-
um øðrum. Í sáttmálanum
binda partarnir seg til at
tryggja øllum, sum ynskja
at fara undir hægri lestur,
og búgva í einum øðrum
norðurlandi, javnbjóðis at-
gongd til hægi lærustovn-
arnar í teimum 5 londu-
num.
– Tá ríkisrættarligu við-
urskiftini verða broytt, er
landsstýrisins ætlan, at ger-
ast sjálvstøðugur sáttmála-
partur í øllum norður-
lendskum sáttmálum, eins
og at fáa sjálvstøðuga um-
boðan í norðurlendskum
samstarvi annars. Sambært
teimum
upplýsingum
landsstýrið hevur, er ongin
forðing fyri hesum — hin-
vegin er tað júst fortreytin
fyri at gerast javnbjóðis
partur í norðurlendskum
samstarvi og sáttmálum, at
landið hevur fullveldi.
– Landsstýrið miðar eftir,
at føroyskur lestrarstuðul
verður veittur til tey, sum
lesa í hinum norðurlondu-
num eins og uttanfyri norð-
urlond, og at hesin stuðul
verður fult so nøktandi sum
í dag, sigur Høgni Hoydal.
Ikki beinleiðis avtalur
Viðvíkjandi triðja spurn-
inginum, um hvussu langt
landsstýrið er komið við at
gera avtalur við onnur lond
um samstarv á útbúgving-
arøkinum, svarar Høgni
Hoydal, at Landsstýrið
kann ikki gera beinleiðis
útbúgvingaravtalur fyri før-
oyskar ríkisborgarar fyrr
enn fullveldi er staðfest.
– Tó er sjálvsagt nógv
samstarv um útbúgvingar-
og granskingarspurningar
— serstakliga við hini
norðurlondini. Í flestum
førum er talan um ítøkiligar
samstarvsavtalur millum
einstøku stovnarnar, eitt nú
millum Fróðskaparsetur
Føroya og ymsar lærdar há-
skúlar í Onglandi og hinum
norðurlondunum.
–
Undirvísingar-
og
Mentamálastýrið
hevur
annars gjørt eina sam-
starvsyvirlýsing við ís-
lendska undirvísingar- og
mentamálastýrið. Henda
avtala fevnir m.a. um sam-
starv á útbúgvingar- og
granskingarøkinum. Eitt á-
víst samstarv er við Ísland
frammanundan, men ar-
beitt verður í løtuni við at
fylla út karmarnar fyri sam-
starvinum, sigur Høgni
Hoydal m.a. í svarinum.
Føroyar fáa somu støðu sum Ísland
Um danska stjórnin og Fólkatingið góðtaka at geva føroyingum somu skipan sum íslendingar, verður støðan hjá
teimum lesandi óbroytt í mun til í dag, sigur Høgni Hoydal í svari til Heðin Mortensen