leygardagur 25. mai 1996síða 19

ing« - hvørki politiskt ella menniskjaliga. Teir vóru samdir um (eisini Atli Dam, sum sjálvur undirskrivaði ta fyrstu avtaluna), at tað vóru danir sum kroystu føroy- ingar at ganga við til hetta Beint eftir at tann fyrsta avtalan var undirskrivað, segði Jákup Lindenskov tað vera heilt órímiligt, um fólkatingið fór at »overtage styringen af et andet parla- ments økonomiske lov- givning« Atli Dam helt tad vera eina vanlukku, at heima- stýrið hevði mist so nógv politiskt vald: »vi er í eks- perternes og bureaukrater- nes vold, ja, nærmest gids- ler« Og Oli Breckmann helt, at »det, der var galt forinden, er blevet gruelig galt nu. Færøerne har nemlig mistet sin politiske manøvrefrihed - ja, egentlig sin politiske handlefrihed, for på en måde er vi blevet besat af en bankmagt« Hvør sin grndhugsan Føroyingarnir tulkaðu við ødrum orðum avtalarnur á ein heilt annan hátt enn teir donsku politikararnir. Og hyggur ein nærri eftir, so sæst, at orsøkin var, at føroyingar og danir hugdu at avtalunum frá hver sínum útgangssteði: Føroyingarnir sóu Føroyar sum ein sjålv- stødugan part av danska ríkinum. Tað var eitt sjålv- støðugt parlament - Løg- tingid - sum varð tikið av ræði. Tí var hetta sjálvandi eitt stórmál Donsku politikararnir sóu hinvegin ikki Løgtingid sum eitt sjålvstødugt parlament Heimastýrið skuldi >virð- ast“, men tað hevði ikki krav uppá nakað sum helst Tí hevði tað ikki so nógv at síga, um danir tóku eitt sindur av tí - lænta - valdi num aftur, fyri at hjálpa føroyingum á rættkjøl Pressan Fg havi eisini hugt at viðgerðini og umtaluni av svtalunum í sjey teimum størstu dagblødunum í Dan mark it 107 greinir Hyggja vit fyrst at odda greinunum um málið (i alt 14 í tali) so kom ikki eitt einasta mótspæl til teir jonsku politikararnar Øll toku við tí sum hendi - uttan Ekstra Blaðið, sum helt. at danir fóru ov varliga fram Blødini staðfestu at vald heimastýrisins varð nógv avmarkað við avtalunum men onki blað helt heima stýrislógina tryggja før oyingum nakað sjálvræði sum gjørdi hetta til ein juridiskan trupulleika. Og fleiri funnust eisimt at Schúter fyri at hann ikki steðgaði tí skeivu gongdini í góðari tíð við uppilegging blødini undir Tíðindagreinarnar og tær I id av n Orsakað i yå naloy kriminaliteti og vand felagid um at fara å husa- gang. Danska stjórnin hevur so avgjørt at brúka pening hjá danska skattgjaldaran- um til at hjálpa hesum sam- | felag - hóast tað framvegis verður stýrt av dugnaleys- um politikarum. Nøkur blød vóru grovari enn onnur, | Marjun Dalsgaard var AFS-næmingur í Serbia fyri seks árum síðan: | | | men hetta var tann samlaða | myndin - og einki blað víkti nógv frá. Føroyar vórðu ikki um- talaðar sum ein sjålvstød- ugur partur av ríkinum - hóast stórur munur varð hildin at vera millum før- oyingar og danir á nógvum økjum. Samanumtikið hildu hvørki politikarar ella pressa í Danmark, at før- oyingar vid heimastýris- lógini høvdu fingið endaligt lóggávuvald. Grundhugsanin var, at føroyingar eiga at sleppa at ráða sjálvir í tann mun danir | halda, at vit klára at ráða okkum sjálvum. Halda teir okkum ikki klára tað nóg væl, hava teir fullan rætt til at taka tað valdið aftur, teir hava >útdelegerað< okkum Danir tulka sum teir vilja Tað, sum er hent farnu árini, man hava gjørt øllum greitt, at heimastýrislógin ikki tryggjar okkum alt tað vald, tey flestu hildu hana tryggja okkum. Tað riggaði væl í góð 40 ár - men tey høvdu bara verið 30 um ikki danir høvdu virt okkum "lige vidt nok" tey seinastu 10 Men at heimastýrið skal rinda fyri bankabjargingar nar, hóast hetta sambært heimastýrislógini greitt er eitt felagsmál, vísir, at lógin einki sum helst er verd. Vit hava ikki endaliga ábyrgd, har lógin sigur, at vit hava hana - og vit standa við allari åbyrgdini, har lógin sigur, at vit íkki hava hana Føroyar hanga statsrætt arliga í leysum lofti. Og tað kann ikk: halda fram. Vit mugu vita, hvar vit standa Hvat meina flokkamir Stødan í løtuni er tíverri, at vit hava em >skriggjandi ódugnaligan løgmann (stat Finnbogi Arge). sum vil blokera fyri eini for mellari viðgerð av málinum á tingi. Og tað sær tíverri út til at fara at eydnast Men hetta eigur ikki at forða fyri, at flokkarnir sjálvir taka málið upp Veljarin hevur sæð, at ver andi skipan er ónýtilig Hann hevur krav uppá at vita, hverja stóðu flokkarnir hava I løtuni eru tað bara tveir flokkar, sum hava greiða stødu: Sambandsflokkurin vil (so leingi Edmund er formaður) hava verandi skipan, og Tjóðveldisflokk urin vil hava loysing Vit hava krav uppá at fáa at vita, hval hinir meima Vikuskittið Vikuskiftið g fari ongantíð at gloyma tey Bert 17 ára gomul fór Marjun Dalsgaard til Serbia sum AFS- næmingur. Hon fekk góða familju at búgva hjá, sum hon júst hevur verið aftur og vitja DAGNY JOENSEN Ofta hoyra vit um føroy skan ungdóm, sum fer út í onnur lond at ganga í skúla eitt ár, eins og ung úr øðrum londum ganga í skúla i Før oyum Tey kallast AFS-næming ar, av tí at tað er hesin fel agsskapur, sum skipar fyri skúlagongd og fyri at tey ungu fáa eina familju at búgva hjá Fyri seks árum síðan gekk Marjun Dalsgaard eitt ár í skúla í Cacák í Serbía, har eini 73.000 fólk búðu. Tað er umleið 200 km. frá hav uðsstaðnum Beograd Seinastu árini kenna vit best Serbia frá fråsøgum um kriggj og ræðuleikar, sum fólkið í gamla Jugoslavia hevur livað undir í fleiri år Tað forðaði kortini ikki Marjuni í at fara aftur at vitja familjuna í Serbia Hóast vit hoyra um ser bar sum kriggjast o.s.fr., so er fridarligt í Serbia. Har hava ongar krígsatgerðir verið í hesum landsparti num. Har búgva serbar, kro atar og muslimar fridarliga saman Hesin landspartur hevur tikið ímóti øllum folkasløg um, sum eru rimd undan Dalsgaard Longdist ur Hvar var tað am JOKK 16 4? rø t SRA it ! Tá tú bé Marjun Dalsgaani: - Tá tú rður bert 17 ára gomul verður tikin inn í eina familju, og livir saman við teimum tíð aftur eitt ár, gloymir tú tey í væl ímóti tær ongantíð aftur og geva tær alt tað best um tey megna, og eru ógvuliga góð við teg. Tá skerst íkki burtur, at tú leingist aftur at hitta tey Serliga tå kriggshóttaninar eru so nær, Har tey búgva Marjun Dalsgaard tíð hevur ætlað sær it fara aftur at:ferðast Hóast nógv var sigur sum brovtt Familjan i Serbia, var «ltga fegin um at fáa , jan. Hóast seks ár eru un síðami seinast. kendi Marjun seg beinanvegin heir í Her Cr hon 3 avmyndað saman vi systrunum í Cacák