leygardagur 15. juni 1996síða 12
‹ fyrra síða allar 28 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
ær
Siglir saman við Tim Severin í e
enska náttúrufróðinginum Alfred Russel Wallace, sum farnu
alt livandi broytist og lagar seg eftir umstødunum í náttúr uni. Á
Vikuskiftið
inum langbáti í Molukkunum í Indonesien í kjalar vørrinum á kenda
óld styðjaði Dar vin í hugsanini um, at
lfred Wallace ferðaðist í átta ár á
Molukkunum, serliga Java og kom heimaftur vid 125.000 náttúrusóguligum sýnislutum
Justinus LEIVSSON
EIDESGA ARD
Tróndur Patursson verður
eins kendur fyri eftirtíðina
sum langabbabeiggin Sig
gert í Kirkjube er fyri okk
um i dag. Hann hevur rættu-
liga arvað ævintýrarablóðið
frá langabbabeiggjanum og
er í dag kendur sum illu-
strator millum nåtturusøgu
ligar granskarar úti í heimi
Tróndur er aftur á ferð og
aftur hesuferð er hann sam
an við Tim Severin, sum
hann hevur kent síðan
Brendan legði at í Havn
fyri skjótt mongum árum
síðan. Tá fór Tróndur oman
á bryggjuna og tå teir sókn
aðust eftir einum mynda
manni, bjóðaði hann seg
fram. Tim Severin hevur
ikki angrað, at hann minst
raði Trónd umborð á Brend-
an. Tim fekk ikk: bert ein
mann, sum dugdi at tekna
og taka onkra myndina
Hann fekk ein mann sum
sanniliga livir upp ul heitið
»Praktiske Gris« Trondur
hevur verið eitt av álitunum
umborð á mongu ferðunum
síðan. Tá á hevur staðið og
okkurt skuldi »biksast« í
eini skjótari vending, so
hevur hann staðið í fremstu
rød
i kjalarvørrinum hjå
A. R. Wallace
Tim Severin hevur semn-
astu mánaðarnar siglt fram
við oyggjunum vestanfyri
Ný Guinea og hann hevur
siglt í kjalarverrinum á
kenda bretska nåtturufrød
inginum Alfred Russel Wal
lace, sum i årunum 1854
1862 ferðaðist kring í Molu-
kkunum, í dag Indonesia
og kannaði plantu og djóra
lívið. Hann fann, sum fyrsti
europeari, tann undurfulla
paradísfuglin og Tim Seve
rin og hansara manning leita
eisini eftir ymiskum sløgum
av hesum sjáldsama fugli
Alfred Russel Wallace
(1823-1913) hevði longu
frá barnaárum stóran áhuga
fyri náttúruni. Hann var
føddur í Usk í Monmouth
shire i Englandi. Longu sum
25 åra gamal fc. hann å eina
stóra ferð í Amazonas í Suð-
urameriku. Hendan ferðin
tók fýra ár og heimaftur
komin í 1852 fór hann undir
at skriva eina bók um ferð-
ina. Hendan kom út í 1853
í 1954 leggur hann aftur til
brots og næstu átta árini
ferðast hann í Eysturi Indiu,
á Borneo, Java, Ný Guinea
og øllum teimum mongu
oyggjunum í hesum stóra
landi. Hann kom heim aftur
við ikki færri enn 125.000
ymiskum náttúrusgguligum
sýnislutum av djórum,
kyktum og plantum
Úrslitið av hesi ferð kom út
í bókini The Malay Arcipel-
ago, ella Malay oyggja
flokkurin. Hendan kom
kom út í 1867
Wallace var samtíðar-
maður hjá kenda náttúru-
frødinginum Darwin og
hann var samdur við honum
i, at alt livandi á jørð hevur
ment seg eftir umstødunum
í milliónir av árum. Í gran
skingararbeiðinum var
Wallace sannførdur um, at
djór og plantur útviklaðu
seg stigvist. Um hetta
mundi helt fjøldin, at alt liv-
andi var óbroytt sidan skap-
anina. Meðan Wallace ferð-
aðist í Molukkunum og
savnaði tilfar, skrivaði hann
til Darwin í 1858 eg greiddi
honum frå sínum hugsan-
um. Darwin var samdur og
legði sjónarmiðini hjá Wal-
lace fram á einum fundi í
Linnacan Society of Lond
on
Wallace kannadi eisini
hvussu djór og plantur settu
búgv reint landafrødiliga
Hann fann eitt mark millum
upprunagkini í Asiu og
hvaðan tey australsku djór
ini stavaðu. Hetta mark
verður í dag kallað Wallace
linjan og vísundamenn hava
nú funnið fram til, at hetta
mark er júst er syðsti part-
urin av meginlandinum í
Asiu, áðrenn jøklar skildu
Borneo, Java og aðrar
oyggjar frá meginlandinum
Tróndur við á ferðini
Sum á undanfarnum ferð-
um, so hevur Tróndur ikki
verið við alla ferðina. Tim
Severin byrjaði ferðina tíð
liga í ár og Tróndur fór úr
Føroyum seinast í maí
Hann skal luttaka á ferðini
seinasta strekkið
Hann skrivaði bræv til
konuna Borgný og sonin
Brand og hetta bræv daterað
2. juni
Tróndur skrivar, at skift:
frá føroyska vedurlagnum
og til tropiska veðurlagið í
Indonesia hevur verið harð
ur
Hann toldi ikki rættuliga
skifti og fekk bruna í lung
uni. Men síðan var hann
vidgjørdur við pensillin og
er nå frískur. Teir hava siglt
millum fleiri oyggjar og
verið inni í frumskóginum
og hugt eftir ymiskum sløg
um av paradísfuglum
Hann skrivar
Frá Sonsun fóru vit til
eina lítla oyggj at kanna
fuglin. Tað er hesin tiltikni
paradísfuglurin, sum vit
leita eftir. Her eru smáar
bygdin. Fólkið er Javafólk,
líkjast mest australnekarum,
liva fátæksliga, duga ikki
enskt, men eru vinarlig
- Vit hava hitt fólk, sum
liva av at veiða fugl, serliga
pápageykar og dúgvur
Tann eina dagin fingu vit
hummara at eta. Hesin varð
stoktur í glóðunum og
smakkaði serstakliga væl
Tað er eitt veldugt
upplivilsi at ganga í órerda
skóginum við trøum, sum
eru 50-60 metrar høg. Trø-
ini eru fleiri hundrad åra
gomul og í stødum er heilt
myrkt. Her er eitt ótrúligt
djóralív . Parafísfuglurin er
ótrúliga vakur at síggja,
men alt lívið og litirnir í
frumskóginum hugtaka
meg nógv meira, sigur
Tróndur Patursson í bræv
inum