leygardagur 15. juni 1996síða 19

Víkuskiftið Víkuskiftið Síða 19 19 MÅLTEIGURIN Forstáilsi Tórshavnar Býráð, sum herfyri gav M.A. Jacobsens prís- inum eitt útlendskt navn, lýsir nú i blødunum um GRUNN- IN FYRI SAMSTARVI OG FATAN MILLUM NUUK OG TORSHAVN Eigur tað ikki at eita 'fyri samstarv' (akkusativ)? Tað er munur á at gera nakað fyri teg og gera nakað fyri tær Eg spæli fótbólt fyri teg í dag (tí tú hevur brotið beinið), men eg spæli hesa plátuna fyri tær (tí tú vilt hoyra hana). Men at býráðið brúkar orðið *fatan' er straks verri. At fata hevur upprunaliga týdningin taka í". Tað hevur seinni fingið tydningin at forstanda, skilja (smb. danskt "fatte ”). Tað er so gjørt til »føroyskt« orð fyri 'forstanda', sum er mergjad føroyskt og finst bædi hjå Svabo og Chr Matras Sum navnorå er 'fatan' so nytt, at tað kemur ikki fyri í orðabókum fyrr enn í 1961. Tað er ein spurningur, um tað yvirhøvur er føroyskt Forrestin, hví skulu øll nøvn á feløgum og grunnum og ødrum gerast so óhandilig sum møguligt? Hasin grunnur in kundi bara itið >Nuuk-Tórshavn Grunnurin« Nakað annað er, at tað danska orðið 'forståelse” (tað andstyggiligasta grotføroyska verður oftast umsett mekan- iskt úr donskum) hevur fleiri týdningar Umframt høvuds- tydningin, tað at forstanda nakað, betýðir 'forståelse” eisini einigheit, sátt og semja, ella tað at vera á bylgjulongd, sum tað kundi eita á slangmáli. Í Ordbog Over Det Danske Sprog verður hesin týdningurin defineraður soleiðis: om (hel ell. delvis) overensstemmelse ell. gensidig tilnærme- lse i tænke- og handlemaade; enighed: samdrægtighed; venskab. Orðabókin nevnir m.a. hesi dømir: Vi kivedes og kjævledes, og der var ingen Mulighed i at komme til For ståelse med hinanden — i Forstaaelse med Svensken — i Forstaaelse med onde Aander — den unge Kones hemme- lige Forstaaelse med Leander Hendan týdningin hevur 'fatan' ikki Tann nýggja danska-føroyska orðabókin (1995) hevur tað góða gamla føroyska orðið 'forståilsi' við. Men tað vil Tórshavnar Býráð altso ikki hava. Tað ljóðar annars væl (ella gott, sum summi siga): Grunnurin til samstarv og forstáilsi millum Nuuk og Tórshavn. Hetta navnið hevur tann varman í sær sum hongur uppi í tí gamla orðinum, og so er tað eisini forstáiligt Grunnur Volker |. Behrens til áminningar Grunnurin letur aftur í ár eitt stuðulsfæ á kr. 6.000,- Stuðulsfæið verður bert latið foroysk- um tónleikarum, sum eru farnir undir hægri útbúgving í tónleiki. Stuðulsfæið er ætlað til eitt stutt skeið, og verður ikki latið sum ein partur av einum árs- skeiði, privattímum e.líkn. Umsóknarfreist: 01. juli 1996. Konsertfelagið Postboks 1107 - FR-110 Tórshavn Grunnur Volker |. Behrens til áminnis varð stovn- aður av Konsertfelagum, hvers stovnari og formaður Volker var, eftir deyða hansara í 1984. Grunnurin hevur higartil veitt seks stuðulsfæ til: Johannes Andreasen, Ernst Dalsgarð, Sámal Peter- sen, Onnu E. Klett, Ólavur Jakobsen, Sunnleif Ras- mussen, Elsu Súsonnu Dalsgarð, Búa Petersen, Berghild Poulsen, Maritu Dalsgarð og Odd Hentze. Tey bæði seinast neyndu fingu stuðulsfæjið fyri 1996. Stuðlar til grunnin: Konsertfelagið og Fjølrit. FIR- |. Mn VYLGIP ULNR Tors —Þ KROSSORÐAGÁTA Loysnin frá seinastu viku Loysunarorðið: MARKNAGIL — - | Le & | 1 ir - fann} |s| » le ir verður krossorðagáta í blaðnum. Drigid verður millum réttu innsendu loysnirnar. Vinningurin er ein av niðanfyri nevndu bókum frá Føroya Skúlabókagrunni. (Krossa av hverja tú best kundi hugsað tær). Fyri at verða við í dráttinum um vinningin, må loysunar- orðið vera okkum í hendi í seinasta lagi hósdagin. Vinn- arin verður saman við loystu gátuni kunngjørdur í blað- num næsta leygardagin. Sendið loysunarorðið til: Sosialurin, Box 76, 110 Tórs- havn - og vidmerki0 »Krossordagåtanr. <ábjálvan. Rasmus Magnussen, Nidari Vegur 660 Søldarfjørdur Loysunar- orðið Navn... Bústaður Bygd/býur Lesið føroyskt — hugsið føroyskt! Fuglar i Nordurhøvum Stjórnarskipanarmálið 1946 Spell at sólin kom upp Politiska søga Føroya 1814—1906 Føroyskir soppar CODOCDCOOGCØD Alfagurt ljédar mín tunga (flega/ljóðband) Bøkur og annað tilfar — bæði innan og uttan skúlagátt. 7 FØROYA SKÚLABÓKAGRUNNUR