mikudagur 19. juni 1996síða 12

12 4 «I Í (* 115 — 19. JUNI 1996 Hugleiðingar um Tá verandi stjórin á Fiska- virking fyrst í nitiårunum varð kosin stjóri á Føroya Fiskavirking, boðaði hann, frá, enntá áðrenn hann var komin í sessin, at hann skuldi skja um útflutningin av fiskavørum við einari milliard. Úrslitið kom at verða annarleiðis, eitt sind- ur átækt tí hjá kellingini, sum vætti í sokkarnar. Ikki var long tíð umliðin, so hevði manningin, fyri at nýta maritima sjargghgjå hjá klandruta legmanni Balzar Jacobsen kom í søg- una sum Mb Løgmadur) kollsigit skútuna Men manningin var sera heppin Ti nøkulunda um somu tíð, sum Fiskaselan fór á heys- in, hevði ein dani avgjørt, at øll flakavirkini í Føroy um skuldu leggjast undir somu leiðslu. Felagið, sum danin læt virkjunum, kom at eita Føroya Fiskivirking Her á landi er tað siður, at tá maður skal setast í týð- andi starv, hevur ein, sum hevur eitt, ongantíð betur um tey eru fleir, fallitt aftan „fyri seg, fyrimun Praksis varð fylgt til punkt og prikkar Eksstjórin í Fiskasøluni kom í sessin sum bossur á Fiskavirking. Sær sjálvum líkur kunngjørdi hann eisini hesa ferð, at hann sjálvur skuldi vera loko- motivið innan føroyska flakavinnu. Men ólukkutíð. Hann startaði í bakkgeari og hevur síðan við fúkandi ferð koyrt í bakkgeari. Úr slitið er, at 50 milliónir eru farnar upp í royk! Luksusklubburin handan Skansan Tað hevur nok verið eina ferð tidliga í fjør, at uppskot um privatisering av flaka- virkjum kom á tingborð Tað mundi Fólkaflokkurin eiga. Tað var skilagott upp- skot, men tíverri fekk tað somu lagnu, sum slík aloft- ast fáa á Føroya Løgtingi. Tað fall Ørminnist um, at í upp- so hevur null kunnleika á Fiskavirking er til ella ei Menninir Yviri við Strond eru ikki ein gang so frægir, at teir sjálvir megna at fáa ein einasta stert beinleiðis frá russum. Teir lata út- lendingar taka sær av hes- um og skúma róman av handlinum. Tað er ólíka ómakaleyst at seta trantin í landskassan og súgva 9 milliónir úr honum! (Stjórin í Fiskavirking sigur mangt legið millum ár og dag. Td. í Útvarpinum aftan á uðal- fundin í vár, at tað hevði onga ávirkan havt, um Fiskavirking ikki hevði fingið tær 9 milliónirnar Eisini segði hann, at Fiska virking drívur eina sam- felagsuppgávu Eg meini tað!) Skilaleyst skipað Føroyska samfelagið livir sum kunnugt burturav av fiskivinnu. TY eru tvær fyri- treytir rættiliga avgerandi fyri, at landið kann koma aftur á fætur, fyri at vit kønnu koma upp år mýru- díkinum, sum politikarar- når og serliga ein óbúgvin bankastjóri koyrdu okkum út í, og eru tær: 1) at flakavinnan verður skynsamiliga skipað og ríkin av dugnaligum monnum, 2) at sølusamtakid somu- leiðis verður skipað á skilagóðan hátt og er í hondunum á monnum við hollum giobalum kunnleika um marknað- arvidurskifti fyri fiska- úr Føroyum send til Eiðis Vóru seks brosmur ímillum, komu tær í ein annan hesum økinum. Kunnleik- kassa, sum fór dinglandi til an hava arbeiðsfólkini á Bacalao og virkisleiðslan hann verður ver- tí virkinum, um aðra endastæð Sama kommedian var við lønguni og kongafiskinum, eisini tey sluppu at ferðast separat, Få # + F bygdini var opið, hevði allar fasilitetir at viðgera fiskin við og, fyri at nýta sykosu- kenda gandaorðið hjá stjór- anum, hevði plenty av kapasiteti Allur hesin hurlivasin var ikki bert ein kommedia, men bar eisini dám av tragediu. TY fyri tað fyrsta kostaði tað útróðrar- monnum almíkið av pen- ingi. Haraftrat kom, at tá fiskurin einaferð eftir drúgva tíð og turbulenta ferð kom á flaka- ella fleki- borðið, kundi hann vera meira enn hálvvánaligur. Ei dáni í, at føroyskar fiska- vørur ikki høvdu besta orðið á sær suðuri í Europa Hann dikteraði, at tey øll skuldu í sama felag og undir bureaukratiska leiðslu, í hevuðsstaðnum sjálvandi Og maðurin fylgdi føroysk ari siðvenju Hann læt leiðsluna upp í hendurnar á monnunum, sum stjórnaðu Fiskasøluni, tá hon fór rabundus. Tó, ikki kom at ganga heilt, sum danin hevði ætlað. Í Klaksvík var Arbeiðsmannafelagið so heppið, at tað fekk fatur á virkinum har í býnum Eisini í Hvalba bjargaðu teir flakavirkinum í bygd- ini. Gud náði fiskiflota og fiskimenn, um hetta ikk: var hent. Gud nái okkum øll somul, um danin og hans- ara hondlangarar høvdu fingið sett á stovn ætladu monopolfyritøkuna Ikk: var maðurin stórt meira enn sessaður í stjóra- sessinum á Fiskavirking, hey go kom hann aftur við hann, at Fiskavirking undir hansara leiðslu skuldi verða lokomotivið innan føroyska flakavinnu. Fyri at halda seg til metaforiska talu stjórans, so hevur loko- motivið við full speed líka Foroya Fiskavirking frá byrjan koyrt í bak geari. Í dag er lokomotivi helst insolvent og fimti milliónir mistar Tå Richard Mikkelsen å heysti i 1993 setti seg á flakavirkini, varð skuldin søgd at vera um einar 900 milliónir. Men áðrenn hann læt Fiskavirking tey, var skuldin sambært roknskap- inum nidurskrivad í ein stívan triðing, einar 350 milliónir. Um 1 oktober byrjaði Fiskavirking sítt virksemi. Orfkur vildi vera. Fr helvtin av partar in m reyk tað stutta tí arskeiðið til árslok Sambært sama roknskapi fekk Fiskavirking aftur í 1994 eina rimmar skuld- arsanering. Hon var 199,5 mió., niður í ca. 150 mió Eftir 1995-roknskapinum var skuldin ult. hetta árið so gott sum óbroytt frá ári num frammanundan. Tað vil siga, at eingir avdráttir vórðu goldnir Rakstrar hallið var einar 22 milliónir Stødan í dag Aftan á aðalfundin í apríl í ár vóru fjølmidlarnir sjálv- andi forvitnir at frætta um var bert gott 4 mi6., og stav- aði tað frá mistu upphædd- ini, tá Faroe Seafood fór á húsagang. Og hann læt skína ígjegnum, at í veru- leikanum hevði raksturin ikki givið hall Osmædnir eru tæir ikki, menninir í húsinum hinumegin Skans- an! Í staðin fyri at breggja sær av tapinum høvdu flest onnur roynt at dult tað. Tí orsekin til, at ein missir pening, er eingin onnur enn kleyvarskapur og bert kleyvarskapur Annars eru siamesisku tviburdarnir f fortinum har yviri heilt genialir. Onnur helvtin bedyrar, at hall er ikki hall! Hin fær tvær milliónir í vinningi við ikki at taka útreiðslur upp á 4 rei, nur Behendigkeit!! Aporpos at ganga betur Úttalilsið hjá stjóranum minnir meg um hending fyrra partin av åttatiårun- um, tá Pauli Ellefsen helt um stýripinnin á deyðsigi- aranum. Vit í Búskaparráð- num vórðu boðsendir til fund vid samlaða landsstýr- ið um kreppuhjålp til svart- kjaftatrolaran Giljanes Olaf Olsen presideraði Hann og tæir vildu hava góð ráð í sambandi við málið Vit máttu siga mønnunum, MT at skuldu vit geva ráð, so var neyðugt, at vit fingu roknskapir at ráðgeva út frá. Vit fundaðust tvær ferð- ir, men landsstýrismaðurin í neyðsteddum svartkjafta- trolara hevði ongan rokn skap við sær, heldur ikki til seinra fundin Men hann kundi forsikra okkum um, at tað gekk betur, og tað gjørdi hann báðar ferðirnar Stutt eftir seinra fundin fór Giljanes fallitt, og tað al- menna misti einar 40 ella 50 milliónir. Sum tað gekst við svartkjaftatrolaranum, soleiðis kemur tað helst eisini at ganga við Fiska- virking Hyggur ein eitt sindur nærri at rakstrarroknskap- inum, so sær ein, at heldur ikki hesa ferð var stjórin heilt eftirfarandi. Rakstrar hallið var ikki 4 mió, tað var næstan 18 mió. Í rakstr arroknskapinum aftan á úr slitið av vanliga rakstrinum kemur ein postur upp á 13,7 mió. Hann kallast óvanligar inntøkur og stavar í høvuds heitum frå, at seinri part urin av vedhaldinum hjå Føroya Banka Føroya Sparikassa og Sjóvátrygg- ingini (soleiðis skvatlar tann stovnurin burtur pen- ing, sum hann hevur knokkroytt tey fátæku skip- ini eftir) gjørdist effektivur Er tað ikki makaleys minguleran við telum? Vit kunnu rógva eitt sind- ur afturáaftur og kunnu sláa fast, at Fiskavirking teir fyrstu 27 mánaðirnar misti nakrar og fjøruti milli- ónir, tað vil siga meira enn 1,5 mió. um mánaðin í með- al. Vil ein gera samanlíkn ing, so er relevant at sam meta við Kósina í Klaksvík Teir arbeiða undir líknandi umstødum sum Fiskavirk ing Meðan hesir seinru, sum nevnt, høvdu eitt hall st då 8 hevði Kósavírkið ein aðar uppá 630.000 aftan á rentur og fullar avskrivingar. Gud arnir skulu vita, at teir har norðri ikki eru úrmælingar Minni enn so. Heldur ber tað boð um, at teir her suð- uri í Havn ikki duga! Tað er neyvan nakar ívi um, at gongdin hjá Fiska- virking teir mánaðirnar, ið farnir eru av hesum åri- num, ikki hevur verið betri, enn hon var teir undan- farnu 27 mánaðirnar, helst verri, og at felagið í dag er insolvent. At so er, bera úttalilsir hjá stjóranum boð um. Td. í Di 8/2- »Prisirnir hava verið nngir ta seinastu tíðina Stríggið at fáa tað at mala runt.. Í Útvarpinum so seint sum 28/5: »Hetta árið íkki nakað serligt hjá flaka-