leygardagur 17. august 1996síða 17

Vikuskiftið Við Homer á Stóru Dímun Tey flestu, sum høvdu sett sær fyri at:sigla í kjalarverri Odysseus, høvdu Oivad stevnt beina leið i Grikska Hav Men tað hevdi italski kjarnorkualistrødingurin Felice Vinci ikki gjørt Hann heyði lagt leiðina norður í kaldari høv og á ferðini hevði hann lagt at landi í Stóru Dímun, tí tað var á Stóru Dínum, at kendi sjófarararin Odysseus sat fangi í sjey ár Mioónskvæðið, og Odyss- eusarkvæðið, = stórfingnu hetjukvæðini hjá forn grikska skaldinum Homer um bardagan vid Troja og um heimferðina hjá kong- inum, stríðsmanninum og sjófararanum Odysseusi, eru klassikarar í alheims bókmentum Ella sum søguprofessarin Hans Jacob Debes plagdi taka til í tímunum i forn- aldarfréði í Hoydølum „Tað „hoyrir við til alment dannilsi” at kenna tey Tey allarflestu hava í øldir gingið í teirri lukkuligu trúgv. at:tað var sjálvandi í Grikska Havi, at Odysseus gjørd: sína drúgu, strævnu heimferð úr Troja Nú hevur ttalski kjarn orku alistrødingurin Felice Vinci fullkomiliga endavent hesari uppfatan Í ramasta álvara sigur hann seg hava funnið prógv fyri, at tað var í nordurhøs um, at Odysseus ferðaðist Bók hansara „Omero nel Baltica” - Homer í Eystra salti, hevur vakt mill.n ans Í hesi bók skrivar italski vísindamaðurin, sum altíð hevur havt áhuga fyri grikskari gudalæru, at hann styðjar seg m.a. ul handrit eftir grikska rithøvundan Plutark ( år 46-120). Plutark skrivaði, at oygg- in Ogygie, har dísin Kal- ypso helt Odysseus fanga í sjey ár, var „fimm dags- ferðir við skipi úr Britan- nia“ Ti kann talan als ikki verða um nakra av griksku oyggjununum, heldur Fel- ice Vinci Talan kann bara verða um eitt pláss: Føroyar Felice Vinci fann síðani útav, at á Stóru Dímun er eitt fjall, ið nevnist Høg- oyggj, og tað minnir um navaið á oynni hjá Kalypso, sum æt Ogygie Nú varð áhugi hansara vaktur av álvara og meiri hann granskaði, fleiri stað- arnøvn fann hann her um okkara leiðir, sum minna um nøvntni í Odysseusar- kvæðnum halski Homer-sertrøding- urin leggur cisini dent å, at tað er næstan altíð illfýsið veður í kvæðunum hjá Homer: Nógvur mjørki, tað regnar og kavar og tað er næstan altíð kalt og nógvur vindur Uttan himpr høvdu allir føroyingar skrivað undir uppá, at:teir eru samdir við taltumannin i, at henda lys ingin av veðurlagnum pass- ar nogv betur til nordurlond enn til oyggjarnar i Grikska Havi 3208 år aftur í tíðina Men lat okkum so skrúva tíðina 3200 ár aftur og seta kós ímóti Troja, sum Felice Vinci sigur er bygdin Tolja, vestan fyri finska høvud staðin Helsinki Eins og viðgitna Troja í gudalæruni, liggur Tolja í einum dali við tveimum á- um og fjøllum rundanum Tað er slætt heilt oman í mølina Troja er fallið og her menninir skulu heim. Her byrjar 10 ára langa, hættis- liga ferð Odysseusar heim til til Ithaka og elskaðu kon u sína, Penelope Fyrst koma Odysseus og menn hansara í bardaga við Kikonararnar, og nógvir teirra fella Felice Vinci heldur, at kikonararnir búðu beint við finsku bygdina Kiikoinen Tað eydnaðist Odysseusi og hansara monnum åt flyggja. men sunnan fyrr Maleia, sum Felice Vinci sigur er Malmø, kemur herviligt óveður á teir og í tíggju dagar reka teir á havinuum, til teir koma til landið hjá Lotus-átarunum ltalski = vísindamaðurin fann einki navn á kortinum, sum sipaði til hetta fólka- slagið, ið livdi av træfrukt, men kanska hildu teir til á norsku strondini, heldur hann. Kanska beint við Lote og Lotsberg 170 kilometrar norðanfyri Bergen. Síðani gongur ferðin til landið hjá kykloparunum, sum Felice Vinci hevur funnið á norsku strondini, og her hitta Odysseus og menn hansara einoygda kyklopin, risan Polyfen., sum tveitir teir í eina holu og etir nakrar av monn- unum. Men sjálvandi eydnast tað Odysseusi at gera rsan blindan og at flýggja- Av norsku strondini gongur leiðin til Hetlands, har hann lendir i oynni, vindgudurin Aiolos byr å Har er Oførur blidsk apur og tå ið Odysseus biðjur far væl, gevur Aiolos honum ein skinnposa at hava við sær. Í skinnposanum eru all ir vindarnir, uttan undan vindurin, sum skal føra teir heim. Men forvitni vann á monnum Odysseusar og tá ið teir høvdu siglt í 10 dag ar, fullu teir fyri freistingint og lótu posan upp so allu vindarnir sluppu úr honum Teir róku aftur til oynna hjá Ai0los, men hesuferð vildi hann ikki hjálpa teim um Síðani verður aftur stevnt ímóti Noregi til Telepylos, fjallastaður Lamos í land inum., har risarnir Laistryg- onararnir búðu Ítalski granskarin sigur, at hetta var beint við Tosen- fjørdin, tætt við Lamoy Eisini her lúrur stórur vandi. Laistrygonararnir tveita stórt grót eftir skip- unum hjá Odysseus Nógvir mans doyggja og II av teimum 12 skipunum søkka. Næsti steðgur er á oynni Aiaia hjá kellingini Kirke Felice Vjnci sigur, at Ai aia er Jan Mayen Kirke gandar menninirnar til dyr, men Odysseus noyð ir hana at taka gandin aftur og eitt år seinni. letur hon teir sleppa avstað aftur Men áðrenn skulu tei framvið hjá gamla vis manninum Teiresias í deyð aríkinum Hades, sum skal vera á russisku Hvitahavs strondina Frá Hades verðuir siglt í ein landsynning til Lofoten í sundið har streymurin Kar ybdis og ódjórið Skylla gera av við nógvar mans ltaliumaðurin hevur funn- ið holuna hjá Skylla Hels- eggenfjall. Aðrenn tey fara frå Kirke, ávarar hon Odysseus og menn hansara ímóti sirenu- num og teirra lokkandi sangi. Sirenurnar eru uttan- fyri norsku strondina ímill- um Egersund og Flekke- fjord. Sjey ár í Stóru Dimun Sunnanfyri Lofoten er oyggin Vaeroy. Sambært Felice Vinci er tað Thrinakia, oyggin, har sólgudurin Heilos búði. Har Komu Odysseus og menn hansara á land og teir drupu nakrar av heilagu oksum Helíosar. Afturfyri letur Zeus teir ganga burtur, tá ið teir fara av oynni aftur. Bara Odysseus bjargar sær á land á oynni Ogygie, Stóru Dímun, har hárfagra Vikuskiftið pr f N f Heldur tú, 4 tað passar, at Odysseus hevur verið í 4 Stóru Dímun super" dísin, Kalypso, býr Á Stóru Dímun er Odyss eus fangi í sjey år, áðrenn hon letur hann sleppa eftir boðum frá gudum Nú gongur leiðin einaferð enn ímóti Noregi Tá ið Odysseus hevur verið á sjónum í 18 dagar. letur Poseidon hann ganga burtur Og tá ið hann hevur svomið í tvey samdøgur, kemur hann á land í Sheria, har faiakerararnir búgva. Tað er ein ómild hellu- 1 ” hp Vinci nevur strond. sun funnið ímillum Stavanger go Kristiansand Teir taka væl ímóti gest inum og Odysseus greiðir Alkinoos kongi frá løngu og strævnu heimferð síni Kongurin ber sø í bandi, at Odysseus loksins sleppur heim ul Ithaka Og Ithaka, tað er danska oyggin Lyo, sigur ítalski granskarin Oyggin er tann vestasta í oyggjabólkinum, sum Langeland (Dulicho hjá 4. Or Í MB #ý . Þ RA og MU, LT Síða 17 Homer). Ærø (Same) og Tå singe (Zachinto) eru í, og tað passar nágreiniliga til lýsingina hjá Homer í O dysseusarkvæðnum Tað eydnaðist hinvegin ongantíð at fáa haka at passa til nakra oyggj i Mið- jarðarhavi Felice Vinci hevur verið á Lyo og tá gjørdust honum greitt, at landsslagið líkist landsslagnumi Ithaka, so- leiðis sum Homer lýsir tað. Fa På Þ# HI pps, am; fys pr -- ÞJ Korr rs ar 5 % 4 4 ven ub FA SUS Jo | morr: AÍ ; ; 5 ct rug; >. tært «i AMG AE UNR BD