týsdagur 17. september 1996síða 6

tíðindablaðið >>! Nr. 178 — 17. SEPTEMBER 1996 Heini O. Heinesen, løgtingsmadur EIRIKUR LINDENSKON MYNDIR: ÅLVUR HARALDSEN Í góðveðrinum leygar dagin savnaðust nógv fólk á Vaglinum í Havn. Tað var Tjóðveldisflokkurin ið hexði stevnt fólki til hátíð arløtu at minnast fólkaat kvøduna, 10 sama dag fyri 80 árum síðani var um Før ovar skuldi loysa frá Dan mark ella ikki! Stórsti parturin av veljar unum, sum henda dagin vóru á vali, atkvøddu fyr at Førovar skuldi loysa frå Danmark. 47,2% atkvøddu fyri stjórnaruppskounum 48,2% atkvøddu fyri at loysa meðan 4,1% av at kvødusedlunum vóru ógild ugir Urslitid kom óvart á nógvar politikarar, bæði í Føroyum og í Danmark Men orsøkin til, at so óvan liga nógvir atkveðuseðlar vóru ógtldugir. var heldur ógreiði tjóðskaparpolitikk urin hjá Fólkaflokkinum Fólkaflokkurin var tá tann mest loysingahugaði flokkunin á ungi. Formað urin fram til 1946, Jóannes Patursson, sum doyði stutt fyri folkaatkvøduna í augst 1946, var eldhugaður loys - Heldur órættvist ingarmaður. Thorstein Pet- ersen, sum tók við formans starvinum eftir Jóannes Pat ursson var ikki so loysing arhugaður. Fólkaflokkurin heyði ikki greitt sagt velja runum, at teir skuldu at- kveða fyri loysing. Flokk urin var heldur ikki nøgdur tann háttin, atkveðuseðlar mir vóru formuleradir. Hann heitti tí á veljararnar um at skriva ner út fyri stjórnar uppskotið. Sambært lógina um atkvødugreidsluna var púra greitt, at bert teir sedl ar, har ein greiður krossur var settur fyri annað uppskotið fóru at vera taldir við. Thorstein Petersen segði tó, at um NEI-sedl arnir vóru nóg nógvir í talir, slapst ikki uttanum eisini at laga seg eftir teimum Sum øllum kunnugt var følkaatkvødan kolldømd tingid sent heim og val skrivað út Allir tríggir flokkarnir á tingið góðtóku hetta - bert uttanflokkating maðurin, Jákup í Jákups stovu stóð við sítt, og kravdi loysing Fólkaflokkurin hevði um hetta mundið størstu undir tóku nakar flokkur í Føroy um hevur havt, síðan aðrir flokkar enn Sjálvstýris Finnbogi Isakson, tjóðveldistingmaður: »Tå verður sjålvt ikki fram- tíðin, sum hon hevur verið: i ødarunur Va mm iæevg 1 I bog: Isaks« ne Jrugvar roynd kk Hanr fyr aldt á ting í 1964 imans 23 år gama Hann umboðaði Nordova valdørmu fram til valið 1984 tå hann ikki stillaði upp. Í 1989 gjørdist Finnbogi I akson landsstýrismaður higgjarmálut valdur aftur á ting fyri Suð isstreymoyar valdømi 1990 Finnbogi Isakson mint rødu síni tær kvinnur og teir menn, sum løgdu rygg Vit gloyma ikki tær fáu ru nå hvød ir Þ r et indirbrothg sål får I nans fOIK m + ” g Tær wu bert um. Hesar bygdir vóru Koltur Haraldssund og Trøllane Førovingar valdu tå og velja enn, vónandi teir flest u, rætt hins Ognar- og yvirvaldsrætt til fyrstatfødda land, hav, havbotn og und irgrund og rættin at råda sær sjálvum, bæði inneftir og úteftir. A hesi rættindi vildu og vilja førovingar byggja erast sjálv nda framtíð verður eisini grundað á sína tilveru og yargnir. Og he ólksins dugnaskap og á Tjóð okkara hevur mong prógv fyri, at vilji og áræði kunna geva úrslit. Tað eru vilii og áræði, ikki und stuðul frá ødrum, sum hevur hildið í førovingum gjøgnum ø imnar. Vit kunna bara hugsa dómi, har um eini tvey i dugnaskapur, vilji og áræð nýggjari tíð hava givið nakað. Hugsið bara um ein slóðbrótara sum John Dam sum var tann fyrsti í Norð uratlantshavi, ið fór at veiða røkjur á djúpum vatni Hugsið um, hvat hetta hevur kastað av sær, bæði til før oyingar og aðrar. Ella minn ist okkara ungu landsliðs spælarar. sum voru mentir at kúga tað russisku bjørn ina til kníggja í nakrar mit uttir við målmuninum 2 til førovingar og I til nsaveld ið Rusland Vit førovingår fingu ikki tað frælsið, sum fólkið vald ið 14. september 1946. Í staðin fyri fingu vit eina for kryplaða heimastýrisskipan fann á ørm undarhús. Vit sluppu at spæla fólk í hús, fingu av gerðarrætt í ein vissan mun men ikki tað frælsi, tann fulla avgerðarrætt og tær skyldur, sum fylgja við ti soleiðis sum vit bóðu um Kanska hildu summi, at við heimastýrislógini var slottið vunnið. Nú fór tosið um førovskt tjóðveldi at halda uppat. Men allir før oyingar góvust ikkt á hond um. Ein beinleiðis avleiðing av tí, sum hendi eftir fólka atkvøduna, var, at Tjóðveld isfløkkurin varð stovnadur Enn í dag sum í 1948 stríðis sum síðani er flokkurinn fyri frælsi folks in fyri at stovnseta Før OYSKA I veldi Tei um løgdu tað tjóðskaparliga og statsrættarliga óruddið eftir seg árini eftir 1946, skulu vita, at:teir fara at detta un hetta sama órudd áðrenn langt um líður Einki er so ómergja. sum at geva seg undir fremmant vald. Hjá summum er eing in ivi um, at:frælsi stendur oman fyri alt annað, sum ein ljóð kann vinna sær og teirr a millum eri eg. Leysliga jmsett sigur norska skaldið Wergeland tað soleiðis heldur frælsi og deyð enn trældom og breyð Og Siðgurð Joensen il: tók einaferð til, at hann vildi heldur vera Órættvíst dømdur av einum føroyskum dómara enn rættvíst dømdur av einum donskum Eitt føroyskt tjóðveldi fer sjálvsagt at hava samstar við onnur lond, fyrst og fremst grannatjóðir okkara Men vit eiga at ásanna, at okkara pláss er her í Norð uratlantshavi, ikki í Evrop eiska Samveldinum. Vit hoyra heima millum tosk og kóp og hval og ísbjarnir Og tað er henda veruleika, vit skulu hava í huga. tá vit leggja okkara framtíð til rættis Ég síggi fram til, at:vit føroyingar ikk: framhald andi fara at bera okkum at sum tjóðskaparligir mamm Fr vin tf Í k du wðar niður fylkljast I ggi fram til, at fø vin nú fara at nd KA Sstinnir komandi løgtingsval:i sláa løroyingar manngarð ur frælsishugsjónina Tá fara vit førovingar telst allir sum ein, at:siga at nu er sjálvt framtíðin ikk longur tað, sum hon hevu verið i i Í