mikudagur 25. september 1996síða 13

Nr. 184 — 25. SEPTEMBER 1996 þa) 13 OYingar gingu ta getu, hann og hansara fylgismenn slóð aðu. Ritið Móti loysing vakti miklan ans og øsing tá ið tað kom út. Méttøkan í Danmerk var ymist hóttan um ákæru fyri grundlógar brot, ymist látur Forvitnisligt er at lesa drúgvar afturlítandi hug leiðingar hansara skrivadar i 1942 um politiska starv sitt. Tad er i handriti millum alt hetta virðismikla tilfar sum nú er latið landsbóka savninum til og glens varðveitslu Tad eigur at eggja til út gåvu av hesum er v gott at liggja inni. Mill um brøvini í savninum datt eg niður á eitt frá Førova målfrødinginum Ernst Krenn i Allensteig i Svers, honum. ið nevndist filvur við Gjogv, tá ið hann i nogv Vinum skrivaði í førovsk blød Brævið er skrivað 12 november 1947, meira enn ár eftur folkaatkvøduna Hvussu er tað nú í Føroy um. Eg ven einki. Eru VvEygjarnar dc miniorn Ha fy it fur atkvødu Í høvudståtturin í livs wa er alt tað ga arbeiði hann gjórdi uglin í landinum. Vís hga fór hann fram við igum eygleiðingum og Ipprntum av ti, sum hann sá í heimbygdini i gv og landi. Hann stóð brævasambandi við gott landið við smingum um standin og fuglalivi k um alt ikindimi, og hópur av brøv im ur øllum landshornum ru at finna í hesum savn Eitt sera virðismikið fugla frødiligt heimildartilfar fran M tað glógvar ilshøt gull í tí víða hvar Mong ár skrivaði hann lrúgvar ársfrágeiðingar um fuglalívið í Fer Tær liggja í handriti í ulfannum Helst munnu tær hava verið á prenti í bløðunum. Hug takandi er at síggja, hvussu g hann hevur verið í åvikum teimum, ið leitað hava ul hansara eftir hjálp og leiðbeining, eitt nú brævaskifuð við Jóhannes Enni vegna skótarnar á Tvøroyri, ið høvdu keypt Stórhólm og latið hann frið lýsa til æðuvarp Sverð var ein tann fyrsti ið sá møguleikar í ferða vinnum her á landi, og var við ul at stovna Føroya ferðamannafelag í 1932 og var leingi formaður tess Í sínum mongu ferðum um landið hevur hann skriv að upp hópin av søgum og søgnum, eitt nú um trugy á yvirnatúrlig fyribrigdi av øllum slag, tað hann nevnir Gamalt år Førovum Hann er hin gløggi eygleið arin, ið dugir at geva øllum ans, stórum sum smáum Slóðbrótari var hann sum myndatakari. Tók myndir á glasplåtur, sum tá var tøknin á tí skinum. Eris im ferðaðist hann um landið at halda fyrilestrar og vísa kykmyndir, livandi biløt sum tað tå varð rópt. Hetta hevur verið ugandi filmur ovum p ur gi iðar og sýningartólið varð vund ið við hond. Mær hevur ver ið sagt, at:tað tí verri er ikki til longur. Ivaleyst hevur hann aftur við hinum tig andi filminum ikki spart at siga frá hendingagongdini fir eini bygd havi eg hoyrt um konu, sum íðuliga kom við viðmerkingum til tað hon sá. "Sverra góði, for tel", plagdi hon at siga, tå ið Sverri kanska hevur verið í fámæltara lagi. Einaferð hann vísti film úr fornu Rómaborg, har sum gólvið í keisarahøllini var lagt við flísum í vøkrum mynstri skuldi skuldi konan taka til Góða, seta, hygg, hvussu vakurt linoluð er hjá teim um“. Mangan stillan látur man hann hava fingið burt ur út mottøkuni: hjá fólki av hesum tá nýggja miðli. Nú skal meira til at fáa okkum at undrast Í hesum lítið skipaða práti miðvikan mínum eri eg líuð komin inn á ævisøgu Sverra. Ég kann vísa áhugaðum til tað stutta yvirlit, eg skrivaði framman fyri savnið Fram við Sugguni Til seinast fari eg at loyva mær at lesa stubban við navni Fjallagøtan og bilveg urin, sum stóð í Følvi 1941 tí at eg haldi, at:tað, ið har stendur hevur enn ein boð skap til okkara í teirri skundnu tíð, vit liva í, har ið um ræður at koma so skjótt fram, sum ul ber. Vit tykjast hava gloymt tey góðu, gomlu hyggjurådini Fram kemur hann, ið hóv liga fer. Nú verður tann bil vegurin, sum fjallagøtan tal ar við í søguni, brátt burtur lagdur, og í staðin kemur nýggjur, beinur tvíbreytaður snar-akvegur beint fram eft ir fummum Johan Hendrik W. Poulsen Jóhan Hendrik W Poulsen saman vid abbadøttrini Sunnudagin mentamadurin professari greiddi frå. Myndir kalmar Fjallagøtan og bilvegur in Fjallagøtan (talar vid seg sjålva): Eg eri her å fjøllu num. Her havi eg livad, meðan mangar øldir runnu Her uppi yvir svøvntung um låglendi, kvalnum døl um og tosandi mannabygd um havi eg livad liv mitt Hver av tykkum har niðri hevur sæð landsins undur bara vænleika so sum eg Hvor av tykkum hevur so sum eg í víðum útsýnum sæð teir føroysku summar morgnarnar í øllum teirra gylandi fagurleika Hvor av tykkum har niðri hevur so sum eg kent varð minningarhald á Landsbókasavninum, nú tað em 125 ár síðani Sverri Patursson var borin í heim, har Jóhan Hendrik W Poulsen summarnæturnar so mjúk liga yvir Føroyar Mangt hevur mær verið fyri í ótaldum døgum og náttum, meðan ársins tíðir hava skift, — í soldøgum og mjørkadøgum, i stormdøg um og kavaódnum. Men al tíð havi eg og varðar mínir víst leiðina gjøgnum fjøllini í góðum og ringum veðri Allir hava litið á meg, og eg sveik ongan. Øllum havi eg trúliga fylgt — um gil og botnar og brekkur og skerð Mong vóru tey. Fort havi eg um fjøllini spelknar ung 1 | ingar og rundleittar moyar við ungum brosi í andlitir I g dt la k | , nes k ir Í C r g r r t Í Í h V kat Í Ji K k t yr k j ha ik i rðar V rrorokinum hv; garbundin komu svartklødd fylgir stúrandi fólki á gravarfer« Her komu brúðarfylgir og veitslufylgir við kæt Eg skemti og kvæðum á verr um. Her kom maður einsa mallur og her komu menn í bólkum Til mín komu tey øll, og eg fylgdi teimumyvir fjøll i (Tegir og lurtar): Hoyr! Hvat er hatta fyri rumbul har niðri í dalinum. Er hatta dreymurin, meg nýliga droymdi, um at mín tíð fór at halla, og at dagar mínir fóru at vera taldir (Nøkur ár aftaná, og bil vegurin er liðugur) Fjallaggtan: Nú er skjótt fólkatómt hjá mær. Dagar og vikur ganga, uttan at her sæst ein maður longur. Ein steinur fyri, annar aftaná, dettur niður úr verðum min um, uttan at nakrar hendur koma og laða upp aftur tað, sum niður raplar. Eg kenni longu mosan at breiða sítt slavna deyða-lak út yvir meg. so at eingin skal finna meg aftur, og eingin skal minnast meg aftur. Einaferð elskaður av øllum skal eg nú søkka niður í hina stóru gloymsku. Tíðin rýmir frá mær — rýmir hiðani, sum hin fríski fjallavindurin veitti monnum stimbur og heilsu, hidani, sum manna eygur og mannasálir styrkt ust av útsýnum út yvir tær víðu rúmdirnar Bilvegurin (við seg sjálv- an): Eg hoyri, hin gamla illir skund og ikki bindindi ti lat drála. Og nú vil fólk ikki longur le fyri seg niðan tæínar tungu brekkur. Nú skal tað vera makligt. lættligt og skjótført at ferðast bygdanna mill Tí leitar fólkið nú til mín Her hjá mær er sl lættligt at taa seg fram. Og teim ikki tað tíma bjóði eg bil | sum hvat tað er og so eru tey frammi uttan nakra mødi og uttar nakran ampa. Á Sum áðrenn tey ferðafólki I roða kt spengur í kropp havið rundan un g hina stóru rúmdina tlltónir av stjórnum glampa á himn Víst inum, so at sál teirra kundi nema vøkstur og læra at leingjast Aðrenn tú hevur livad helvtina av míni ævi, man tú fara at leita hjá tínum ferðafólki eftir smidligum monnum Fjallagøtan: Eg teg Bilvegurin: Og hvat ið viðvíkur mannasálum,sum tú talar um, so skal tú vita at vit her niðri altíð hava fyri munni hetta vakra orð- ið: ein frísk sál í einum frískum kroppi Fjallaggtan: Hava fyri - munni! Bilvegurin: Tú kann taka tað, sum tú vil. Ein nýggj tíð er komin, og hon er mín Henni kann tú ikki forða Henni kann eingin basa hoyri Frostið loysir eyr og grót, og toybilið skotrar tað oman á fjallaggtuna. Aftaná kem- ur mosin akandi. Varðarnir detta niður og hvørva undir grógvandi sverði. Fjalla- getan doyr. Ein gomul tíð er farin. Ein nýggj er komin