leygardagur 26. oktober 1996síða 15

Eygleiðarar siga, at ein orsøk er, at veljarafundirnir f sjónvarpinum eru so neyvt lagdir til rættis heilt niður í minstu smálutir, at alt tað spontana og impulsiva - alt tað sum ger fundirnar spennandi og áhugaverdar er púra burtur. Hver lítil rørsla er gjølla umhugsað Tað er ikki sum val fundirnir í sjónleikarahúsi num fyrr í tíðini, sigur Oli Jacobsen Hver vinnur valið Tað er helst eingin ivi um, at Clinton vinnur Veljarakanningar vísa at Clinton hevur staðið seg væl frægari enn Dole í teim um orðaskiftum, sum hava verið. Mununn ímillum teir báðar er nú so stórur, at tað er ongantíð áður hent, at eitt valevni, sum hevur verið so langt aftanfyri so stutt áðr Dole er aft anfyn Clinton, hevur vunn ið enn valið, sur Varin í orðum Undir aðalorðaskiftinum høvdu umboð fyri 188 lond orðið, har ið tey framførdu síni sjónarmið um ymisk av teimum málum, sum leika á í heiminum Tað, sum merkti orða skiftid Mið eystri Tað er týðuligt, at stúrt verður fyri gongdini Men tað var eisini týð sigt, at bæði Israel og arab isku londini vóru sera varin í orðum fyri ikki at øsa hvønn annan og harvið stoyta bensin á bálið var stødan í Pinligt Oli Jacobsen sigur, at Danmark er tað land í heim inum, sum letur einamest til menningarhjálp Hvert ár letur Danmørk 10 milltardir í menningar hjálp, og stórur partur av tí fer til ST og stovnar undir ST Nógva staðni har ið vit vóru, m.a. í UNICEF, vóru tey dønum ógvuliga takk som fyri tað Óli Jacobsen sigur, at tað var óluksáliga píonligt hjá honum, sum føroyingi í donsku sendinevndini, at sita har og taka ímóti øllum takkarorðunum, og vita, at vit sjålvi hava ikki latið eitt klovið oyra Men tíbetur var tað bar a, eg sum visti, hvussu pin! gar stóðu, eg var í Oli Jacobsen sigur, at eis ini føroyingar áttu at latið menningarhjålp, tí hóast kreppa er í Føroyum, eru vit so óendaliga nógv betri fyri, enn tey allarflestu onn ur av heimsins tjóðum Orðið kreppa fær ein heilt annan týdning, tá ið tú upplivir neyðina uttanlands Vit eiga ikki at vera so materialistisk, at vit ikki halda okkum hava råd at seta eitt sindur av á á figg) arlógini í meningarhjålp Það, sum Danmørk let ur, svara til 100 milliónir á føroysku fíggjarlógini Um vit ikki lata so nógv, so áttu vit at land eitt sindur So var ikki neyðugt at sita so ússaligur, við krimp aðum tóm, og taka ímóti eim hjartans tékk, eg ikki havi uppiborið Oli Jacobsen sigur, at hann ætlar sær at reisa hetta mål politiskt, nú hann er komin heimaftur Vilja hava Boutros frá "ilt tað heitasta evnið í ST í løtuni, er at aðalskri araval verður í næstum. Tað er komið fram, at amerikan arir vilja ikki vita av Bout rog Boutros Ghali? Ja, tað er eitt sindur løg- ið við tí málinum. Nógvir rødarir umrøddu nettupp adalskrivaravalid Oli Jacobsen sigur, at Boutros Boutros hevur stóra undirtøku í menningarlond unum, serliga í Afriku Danir halda ikki, at hann hevur roynst so illa Vit vita, hvussu nngt tað er at stýra 42.000 sálum í einum pikkalitlum landi, sum Føroyum, við somu mentan og somu trúgv So kann einhver siga sær sjálvum, at Boutros Ghali hevur eina velduga avbjóðing at samansjóða Vikuskiftið 188 góðir Hann hevur gjørt burt urúr av nýskapanum í ST skipanini og fyri at spara ST er stórt. Tað arbeiða 10.000 á høvudsstødini og fíggjarætlanin liggur um 6,5 milliardir. Tað hevur ligið í luftini, at høvudsstødin skal sparast niður á 8.000 fólk Men amerikanarar hava tikið avgjørda stóðu ímóti Boutros Ghali, uttan at teir siga, hvat ið teir hava ímóti honum. Tað einasta teir sig a, er, at hann hevur ikki spart nóg mikið. Men tann grundgevingin er lítið sann- farandi Tey eru hinvegin eisini mong, sum halda, at hann hevur fingið so nógv burt urúr, sum tað ber til at krevj a Eitt annað, sum verður brúkt ímóti honum er, at hann er 73 ára gamalur Men tað er ikki ókent við so gomlum monnum í fremstu størvum Eitt, sum eisini verður sagt at hava gjørt stóðu hansara veika, serliga í a rabiska heiminum, er, at hann er koptiskur kristin Koptiska kirkjan er kirk) an í Egyptalandi. Og so er hann er giftur við jødiskari konu. Og tað er altso ikki nakað pluss hjá honum So tað er ikki bara pol: tikkur, sum er avgerandi hjá summum Og nógv halda, at tað er serstakliga framført og ósmæðið av USA, at leika so í um sparingar, tí sjálvir eru teir altíð tvey ár afturút við teimum gjøldum, teir skulu betala til ST - Teir skylda ST hundraðtals millsónir og betala akkurát so nógv alla ST-høvudsborgin í New York Vikuskiftið tíðina, at teir ikki atkvødurættin. Til stovnar undir ST betala teir líuð og einki Summi halda, at mót staðan hjá Boutros Ghali er valagn hjá Clinton og at hann fer at slaka, eftir for setavalid, og geva St-aðal skrivaranum nøkur år aft urat. Hinvegin halda onnur at USA hevur læst sína stød u so fasta, at har vendst ikki aftur Tað hevur eisini verið vanlig hugsan, at meinlutin av amerikanska fólkinum vil ikki vita av ST. Men meiningskanningar nú, vísa at hugburðurin er fullkomi liga broyttur og at ameri kanarar eru blivnir nógv meiri ST sinnaðir missaå Afrika „eigur“ hann Spurningurin er so, hver verður eftirmaður hansara? Ja, tað verður nógv gitt Nøvn, sum Gro Harlem Brundtland, norski stórpol iukarin, sum. frå frå sum for sætisráðharri í gjár, hava verið neynd Men Oli Jacobsen heldur ikki, at hon hevur stórvegis møguleikar Tann heimsparturin sum fær aðalskrivaran, hev ur hann altíð í tvey valskeið Og tað eru mong sum tvíhalda um, at nú eru tað afrnikanarar, sum eiga tørn at hava aðalskrivaran. Tí halda nógv lond fast við, at verður Boutros Ghali vrak aður, skal ein annar afri kanari í sessin ST verður mangan skýrt eitt pappírsveldið uttan líka Og nógv tiltøk hjá ST mis eydnast. Er ST bara ein kaffiklubbur? Nei, tað haldi eg ikki Tað er rætt, at nógv tiltøk hjá ST eydnast minni væl - Men miseydnast eitt til tak, ger tað í hvussu so er ikki støduna verri. Tað er ikki orsaka av ST, at ófriður tekur seg upp. Og flest gl! eru samd um, at ST eigur at verða til Eydnast bara eitt til tak eydnast, gerst ikki við at tiggju miseydnast OG ST hevur sannil p ersin væleydnað tiltøk at visa í Og so skulu vit eisir hava í huga alt arbeiðið stovnar undir ST gera. Td UNICEF, sum ruddað mangar sjúkur Og pappírsveldið spyrt tú. Jú, tað er rætt, at her er ein øgilig rúgva av pappiri Men er tað eisim í løgting inum hevur út Avirkar einki Ger tað nakran sum helst mun hjá føroyingum verða á ST-aðalfundi Vit åvirka ikk: støduna í nakran sum helst hátt Alment er danska sendi neyndin ráðgevari hjá danska ST-umboråsmann inum Men tað var ein frálík ferð. Og tann, sum er við, fær nógv burturúr og verður nógv betri førur fyri at taka lut í orðaskifti um altjóða viðurskifti. Men hvat annars kemur burturúr, veldst um hvussu væl tey, sum eru við duga at lata frá sær til onnur Einki at gera í ST Hvat heldur tú, nú tú hevur verið har aða. Eiga vit at føra mt alf , fram á altjóða poi yvirt 1 €1Mm man okkum meiri iska pallinum Eg haldi ikki, at vit hava nakað stórvegis at gera í ST At gerast sjålvstødugir limir kann so ikki koma uppá tal av tí, at vit eru ikki eitt sjålvstødugt land Eg haldi, at vit høvdu staðið okkum væl at verið uppii donsku ST umbodani tí danir eru høgt í metum í ST Men tað er er tí, at teir betala Aðrenn vit skulu hugsa um nakað sum helst, haldi eg. at vit skuldu farið at be talt eitt sindur til ST. Vit kundu saktans betalt onkr- um stovni undir ST eitt sindur Eir 1rtu 1 endinevndini. Frá er Tr Lur t á ir um! rnsk ungmannafeløgini. Har er anr ungr nnat! nur Vir r I r Sér yøndergaarda ; amt laði Enhed tann mest vinstr flokkir Danmark På er tað Finn Sørenser 4 umboðaði LO í Danmark Hva ir I j siga Í 1 i i verið á ac fundi h) > aa" Eg t ivi fingið e annan og víðari sjór Tað, vit annars b hoyra og lesa um, havi eg upplivað. Tað ger meg nóg betri føran fyri at taka lut í orðaskifti um altjóða viður skifti og at skilja altjóða viðurskifti Men tað hevur eisini lært meg, hvussu ótrúliga snævurskygdur og beinleið lis hermfødisligur føroyskur politikkur er. Føroyinga tosa ongantíð um uthein í polttikk:, uttan at tað hevu beinleiðis samband við Før oyar. Aðrastaðni eru uttar ríkisviðurskifti stórmál Oli Jacobsen heldur, at danir umsita uttanríkismá okkara, áttu vit at tikið lut tí arbeiðnum onkusvegna Ikki fyri at kolvelta heimin, men fyri at fylg við. Veruleikin er jú, at tess minni tú ert útlandið og tess meiri ávirk ar útlandið teg. At verða s« heimføddur, sum vit, førir okkum ikki langt — Okkara trongi sjónar ringur forðar eisini fyri skilagóðum kjaki um nógv ymisk mål. Tað er td. ó møguligt at nevna ES, uttar at fólk fara at leika i un dýrið í opinberingini og annað mangt. A slíkum stødid er ikki lætt at koma víðari, sigur Oli Jacobsen tess størr: er