mikudagur 6. november 1996síða 13

14 tíðindablaðið Nr. 214 —- 6. NOVEMBER 1996 MiOvikarn Um føroysku talheitini og fjølmiðlarnar ry sonet maiinum, åt tir tin ey rnu taíher målburå, sum næm im tóku eftir eins og undan! ar okkara ruddiliga ans og virðing fyri málin um. Men tá ið førovingar tóku við eftir teirri nýggju jonsku talskipanini im kom inn í skúlarnar, mundu bæði stældur hugur og vit skorta, tá ið norrøna talskip anin okkum so brátt fór at ganga aftur á hondina. Hetta var eitt stórt mistak, at i kt sk h fáa t ør vir þú if t Mk ÍK t ndir á ta lå lonsk kipar Ut arr roynd sínari tíð á rudda slóð fyri hesum at fáa fornu talskipanina inn aftur í málið, men nøkur år senni eftir tað at útvarpið varð stovnað - megnaði tað held ar ikki at:frempá tað bragd sum vit kunnu kalla fyri før yska málrekt. men mátti í staðin lúta fyn teitti donsku talskipanini. Spell at s« varð, ti órvað hava tey norr ønu talhertini ljóðað væl og vakurt í Oyra, ti tey eru upp runalig. Høvdu vit ikk: havt lept teimum úr málinum og kk: latið okkum ávirkað málsiðvenju dana, høvdu vit valla havt givið okkum far um, hvussu vakurt fornu talheitini høvdu bhóðað må kkard ag Tað skerst ikk: burtur, at donsku røkr nyttar hava verið sun rå máli okkara; men tó eiga vit ikk: at hava illbatan av, at danir eiga heiðurin fyri týn ingina av fornu télunum, tí upprunaliga eru tað vit før oyingar sjålvir, sum fyrstir vóru, ið tóku undir við teirri donsku talskipanini sum fyrimynd, og sostatt mega Vit u eisini taka okkum um reiggj. skulu vit fara undir at nýta upprunaskipanina aftur, tí eingin ger tað fyri kkum, um vit ikki sjålvir ganga á odda, máli okkara at frama Hetta, at vit kanska áttu at roynt at:farið undir at fingið førovsku talheitini nn í málið aftur, er lættar sagt enn gjørt. tí tað veldst møguligå um eima gr id leggjandi skipan, ið gjørd eigur at verða. til tess at hon við framtíðini í huga má bunast og festa rót innan skúlagátt Eyðvitað er, at nógv í dag verður kravt av skúlum okkara, men eyðvitað lætt ari hevði tað verið at:fingið upprunaskipanina inn aftur í td. skularnar, tí tå høvdu næmingarnir verið betur førir fyri at fest seg við tal skipanina á upprunamålin um, og ikk: um at:tala hjá teimum mongu. sum dag hga arbeiða við teldum. at letkandi lættari hevði verið at sláa inn tølimi í textra rað fylgju. tey stóðu. Ein ósvar aður spurningur kundi ver ð. hvat td. fólkaskúlin heldur. um vit heldur áttu Miðvikarn at lagt á hin bógvin og farið aftur ul førovsku/norrønu talhertim, ella varðveitt ver andi talskipan ? Ella hvat heldur Móðurmálslærara felagið ella Målnevndin um Svar fært henda spurning ' Atti tað ikki at ver neyðini. at vit smæðin so brátt tóku at rumsast úr svøvnskemmu dana og sýndu grannum okkara fyri vestan uppi tú valla ið fyri borna og sømiliga virðing? Hetta skal tó ikki skiljast sum át eg eri imóti teim donsku talheitinum ella tí lanska málinum. tí danskt nnur mál ge ir mál eigur eins og í etsini at lærast væl hga At stridast fyri førovskum máli er ikki tað sama sum at vera tmóti donskum, sum ein stórur partur av fólki kkara hevur ta rangvørgu Han av Sum vera man tava fjølmiðlarnir ersir avirkan, á donsku talheitini av sjálv vild hava fingið fríar ræsur havt sína miklu i førovskum máli fev utlendsku bleðir te. tey donsku) og sjór varpsrásirnar. sum alt me rðr las ur k Í løn nya. hava rið Kkara tv Ivggun Síðan ut upið á f f norrønu talskinanini i varpið MM nni k r } yndina við lonskum tekstun nå ga hava civt I il mikla rkan. Alt síð nvarpið kkeið Hjáfriðnum ið st r nit 4 i í c Sif við danska varpið, mundi tað mongu KUMað vra, al sum Má j omettand: feði manga fekk steinar fyri brev H | Jonsku tall tíð hava verið ni ! Í nafna hava % valla ð okkum far u cy 1 ru íðar ! up varð st vnset if KVIKA Máaisligar aðbó i i na KK ul f AF 3 i Ip Í u end við 8 i F | il ner $* Vskl in mergtå 3 i Ymist er, sum målstød r her á land nen tydnit rmik il r kortir it týðandi fjølmiðlar sú nvarpið og sp nvarr 10 ile åg g IKKI al i YA i, ndableðini teirra á b áttu at havt gingið á odda skulu førovsku Vinna stórri Írama og tyd talheitin ing í málinum Nevnast kann, at hjå í im man tað tykjast harð 1 € hgt. at sjónvarpið við nær um hægsta sjonvarpsgjå í heiminum ikk: sendir tíð Indi úr nærmastu grannal kkara, Íslandi. har flestu av landsmønnum okkara hava arbeitt landi % g rod út undir Is meðan allar hinar sendingarnar úr Norður londum verða væl varpaðar ut. Orvað hev tað suumbr að okkum bæði gjøgnum oyru og eygu - heyði sjón varpið havt upprunatekstin undir sendingunun »Grannum okkara< Væl vita vit, at:tað fíggj arbga statt ikki vent væl við í landi okkara í dag. men tað átti íkki at:forðað sjón vVarfinum al v íðkað um sin ar sendingar úr Norðurlønd um, har upprunamálið átti at staðið undir Róðin Thomsen