fríggjadagur 8. november 1996síða 9

——————————————————ønóvii. Nr. 216 — 8. NOVEMBER 1996 Ofta er tað so, at teirra áhugamál og okkara eru tey somu, báðir partar ynskja jú upplýsingar um føroysku undirgrundina. Tó, í summ- um førum eru åhugamålini ikki heilt eins í åtgangsstød- inum, og tá verður spurn ingurin, hvussu vit kunnu royna at ávirka gongdina okkum til fyrimunar Men hetta skal sjálvandi gerast við virðing fyri "mótpart inum“. Vit kunnu lætt freist ast ul at seta ov høg krøv, sum kunnu visa seg at vera skaðilig í síðsta enda. Tá alt kemur til stykkis, liva bæði vit og oljufeløgini tibetur i eini nøkulunda frælsari verð. Tað føroyska ekið røkkur ikki um allan knøtt in, og tað finnast enn nógv onnur eki at:leita eftir olju d Fyrstnevndi møguleikin omanfyri kundi formliga kanska latið seg gjørt, hóast hann ikki er í tráð við van ligu mannagongdina, tá for kanningarloyvi verða givin Vanligt er, at kanningarfel øg, herundir oljufeløg, eftir umsókn fáa loyvi til at fremja ymiskar forkanning arverkætlanir, hetta sjálv andi treytað av, at tey upp fylla ymisk krøv, ið millum annað hava at gera við fyri- lit mótvegis umhvøri, fiski tilfeingi og fiskivinnu, inn lating av kanningartilfari og úrslitum til oljufyrisiting- ina o.s.fr Myndugleikin, sum í hesum føri vegna landsstyrið er oljufyrisiting in, skal tryggja. at mynd- ugleikakrøvini verða fylgd Frá okkara politisku yvir vøld vóru boðini greið við víkjandi spurninginum um ábyrgdarbytið í eini møgu ligan boriverkætlan i Lopra Myndugleikin skuldi vera myndugleiki og einki ann að. Tað merkir millum ann að, at hann skal seta krøv um dygd, trygd. upplýsing ar og til dømis nytslu av før oyskan arbeidsmegi, vørum og tænastum í tann mun hetta er gjørligt og forsvar ligt. Oll ábyrgd viðvíkjandi tí at fremja verkætlanina sambært hesum treytum her undir øll figgjarlig byrgd, skal liggja hjá loyv ishavanum Verkætlanin skuldi ti skerast eftir einum leisti heilt í tráð við eina og hverja aðra forkanningar verkætlan. Eitt ella fleiri kanningarfeløg (í hesum føri oljufeløg) kundu søkja um eitt forkanningarloyvi, sum vit so kundu geva teim- um, um tey bundu seg til at uppfylla ymiskar treytir, ið vit settu teimum Fyrst nevndi framgangs háttur omanfyri varð sostatt ikki nakar møguleiki. Tað vildi sjálvandi verið bæði óserigst og órealistiskt at sett tað sum eina ófrávíki- liga treyt fyri loyvinum, at føroyskir stovnar ella fyri tekur skuldu hava ein meg inleiklut í verkætlanini samstundis sum tey gjald andandi oljufeløgini skuldu tanda við fullari ábyrgd av henni. Og her kundi verið ert at undirstrika, at henda erk min hvørk: bor lCknIsKI lá td yrdarliga Av hinum báðum nevndu møguleikunum tiltaladi hin fyrri okkum ikki nakað ser- ligt. Eitt av høvudsendamål- unum við forkanningunum sum heild er at royna at fáa so nógv og sterk oljufeløg sum gjørligt at venda teirra eygum hendavegin. Tað tyktist tí ikki serliga skila gott at útihysa eini rød av oljufeløgum í eini forkann ingarverkætlan, sum møgu liga kundi geva grundleggj andi upplysingar um jarð frødiligu viðurskiftini undir føroyska basaltinum Tískil varð farið undir at arbeiða við tí síðstneynda meguleikanum omanfyri, neyniliga at fáa so nógv oljufeløg sum gjørligt áhug aði í saman at fara undir eina framhaldandi boring í Lopra Men vit høvdu tørv á ser kønari hjálp til at festa á blað eitt fullfíggjað uppkast til eina verkætlan, sum so skuldi leggjast fyri møgulig áhugaði oljufeløg at taka stæðu út frá. Og hver er betri til tílíkt. enn oljufeløgini sjålvi Og her er tad, at danska oljufelagið Dopas kemur inn í myndina Vit høvdu í okkara sam- skifti við tey ymisku olju feløgini javnan borið upp á mál eina møguliga fram- haldandi boring í Lopra, herundir høvdu vit serliga spurt um, í hvønn mun og á hvønn hátt tey kundu hugs- ast at vilja luttikid í eini tílíkari verkætlan. Rættiliga ymiskt var við áhuganum, fleiri vóru ivingarsom, onn ur hildu tankan vera áhuga verdan, uttan tó at vísa nakr an serligan spenning fyri honum. Og aftur onnur vístu veruligan áhuga fyri eini tílíkari boring vístu eini trý eisini áhuga fyri, um møguligt, at standa fyri henni. Her uppii var Dopas Tað gjørdist skjótt greitt at Dopas var tað felagið, ið visti tann størsta áhugan fyri verkætlanini, eftir tí leisti sum vit kundu góðtaka. Ég kann millum annað nevna at okkurt annað felag legði stóran dent á, at tey luttak- andi feløgini fingu útvinn ingarrættin til møguliga olju (ella gass), um tað óvænt- aða skuldi hent, at boringin bar við tílík ráeyni. Hetta var sjálvandi nakað, ið vit hvørki vildu ella kundu ganga við til. Forkanning arlógin staðfestir tyðiliga, at tílíkt ikki letur seg gera A sumri 1995 vóru vit komin so langt, at vit av- ráddu við Dopas, at um teir uttan nakra samsyning vildu átaka sær at gera eitt full- fíggjað uppkast til eina bori- verkætlan, sum vit kundu leggja fram fyri onnur olju- felag. og hjálpa okkum við marknadarføringini, sø skuldu vit virka fyri, at teir fingu leidsluna av verk ætlanini, um hon gjørdist veruleiki. Um tað ikki eydn aðist, so var teirra arbeiðs íløga við gerð av uppkast inum gjørd til fánýtis. Hetta var reimur handil, nakað fyr nakað Ein fortreyt fyri at Dopas kundi átaka sær hetta ar beiðið fyri okkum var, at harav Danop skuldi standa fyri tí praktisku styringini, tí so- nevnda operationella part- inum, av verkætlanini. Flest onnur oljufeløg hava sina egnu operativu deild, men bygnaðurin í tí annars al menna oljufelagnum Dopas er so, at tann operativi part- urin er lagdur í eitt sjálv- stødugt felag (Danop), har tað almenna (Dopas) eigur helmingin, meðan hin helmingurin er á privatum hondum, gjøgnum felagið Denerco I dag vita vit øll, at: verk ætlanin gjørdist veruleiki við 19 luttakandi oljufeløg um. Sjálvur eri eg fegin um, at hetta eydnaðist Sum eitt kuriosum kann her nevnast, at okkurt av teimum luttakandi oljufel øgunum vildi hava doku menterað, at Danop (sum jú ikki er nakað stórt og heimskent felag) heyði nóg mikið av royndum við tí líkum boriverkætlanum, áðrenn teir kundu góðtakast sum operatørar. Hetta sigur eitt sindur um ta reaktión vit kundu væntað okkum, um vit høvdu lagt fram krav um at nyta eitt føroyskt ”operatørfelag”, sum fleiri hava ført fram. Tað er við hesum sum við so nógvum ðrum: tað kann vera hent at læra seg at grulva, áðrenn roynt verður at renna um kapp Spurningurin um Statoil ella Dopas skal vera okkara hevuðsrágevi- Hesin spurningurin er skjótt svaraður. Hvørki Statoil Dopas ella nakað annað oljufelag skal vera okkara høvudsrågevi. Bæði felag im eru stålvandi hjartaliga vælkomin til, á jøvnum føti við onnur oljufeløg. at driva oljufelagsvirksemi her, og í hesum sambandi samskifta vit dúgliga við tey. Men so leingi tann skipan verður fylgd, sum stungin er út í kortið higartil fyri oljuleit ingarvirksemi v.m. á før oyskum eki, verða hvorki Statoil ella Dopas nakrantíð okkara høvudsrådgevar, og tað vildi undra meg stórliga um tey, heldur enn nakað annað oljufelag, hava nakr ar ambitiónir um tílíkt Skuladømid um ruðuleikan í um- sitingini av føroysku Nu er rund "skuladømi” longu tugt og mykt heldur dúgliga í seinastuni. Men álvaratos, Høgni, næstsein asta brotið i seinnu grein tíni kann ikki vísa annað "skúla dømi” enn tað, at f veruliga lívinum, eins og í skúlanum, er rætt at seta sær sjálvum eitt minstakrav um fyrireik- ingar - ein kundi nevnt tað heimaarbeiði - áðrenn farið verður at greiða frá, tíans- heldur at fara í blødini á handa hátt. Tú nytir enntá viðurskiftini millum olju fyrisitingina og oljuráðlegg ingarnevndina til at lysa, ella grundgeva, fyri ti, tú nevnir "tað allarmest á hugaverda í sambandi við greinina hjá Arna Olafs son Í si sl (li Eg skal ikki á nakran hátt royna at svara fyri Arna tað er hann sjálvur maður fyri - men tá tú gevur lesar unum fatan av, at oljufyri sitingin er undirløgd olju ráðleggingarneyndina, og ikki beinleiðis er ein stovn- ur undir landsstyrinum, so fer tú ov langt av leið. Sum eg síggi at løgmadurin, ið stovnaði oljufyrisitingina á sinni, Marita Petersen, eis- ini greiðir frá í bløðunum, er oljufyrisitingin stovnur við beinleiðis ábyrgd mót- vegis landsstyrinum (løg manni, ið umsitir hetta målsøki0). Eg kann leggja afturat, at ein av uppgávun um, ið landsstyrið hevur sett okkum at gera, er at virka sum skrivstova hjá oljuráð leggingarnevndini, sum sjálvandi hevur tørv á skriv stovuhjálp. Oljuráðlegging arnevndin hevur í løtuni eitt umfatandi arbeiði at gera serliga í sambandi við ta frágreiðing við tilmælum hon skal lata landsstýrinum um lógarkarmar og reglur fyri ti ætlaða framtíðar oliu leitingarvirkseminum v.m. á føroyskum øki. Eisini ráð- gevur hon bæði landsstýr- inum og oljufyrisitingini í tí dagliga arbeiðinum í tann mun, tørvur er á hesum Oljufyrisitingin er lands- styrisins = umsitingarligi stovnur viðvíkjandi máls økinum ”umsiting av råevn- um i undirgrundini”. Her er onki hokus pokus Høgni spyr eisini - ógvuliga relevant - hvussu vit tryggja okkum, at ein føroyskur ser kunnleiki kann menna seg í umeitineini Hesin snurn- ingurin var ein tann mest grundleggjandi, tá lands stýrið á sinni valdi eina nevnd við serkønum fólki at ráðgeva sær og olju fyrisitingini, sum frá byrjan sjálvandi ikki hevði tann stóra kunnleikan til hetta umfatandi målsøki, men sum vónandi kann mennast so hvert, sum umstødurnar krevja tað Enn duga vit kanska ikki meira enn at grulva, men vónandi læra vit sum frá líður at ganga - og hver Frakkar til veður & vind — eisini stórt úrval av turriklóðum A —————"——————————— Ullintur jakki 3/4 langur, marinebláur TIN: Fæst armygrønur og svartur SEE kr. 2.098, Ullintir handskar frå kr. 36,- / 9 veit? - kanska ein dag eisini at renna Hesin seinasti parturin í grein mini gjørdist kanska eitt sindur persónligur. Men eg feldi tað næstan at vera neyðugt. Og eg havi var hugan av, at tú væl tolir tað Høgni. Mini ráð til tín her til seinast skulu vera: Spíska tær pennin og halt áfram, men gloym ikki tydningin av heimaarbeidinum! Sum Arni longu nevndi síni grein, so finst ikki so lítið av tilfari um gongdina í hesum máli, og flestu fólk ini, ið hava fingist við undir grundarspurningin heilt síð ani sjeyti-árini eru tíbetur enn á lívi og kunnu spyrjast Okkara lutur á oljufyrisit ingini við at royna at finna fram upplýsandi tilfar, og at greiða frá so frætt vit duga, skal ikki liggja eftir. Tað er ein partur av okkara upp gávu Vinarliga Martin V. Heinesen TS ——— TILBOÐ: Handskar í í nógvum litum! Acrylhandskar frå kr. 18,- Skálabøðin r Jakebsensgota 21, tlf. 15315