leygardagur 23. november 1996síða 12

Navnið borgar fyri føroyskum krimi Fe standi vid einum beini í Danmark og einum i Før ovum, men í huganum ør? eg í Føroyum rættiliga stóran part av tíðini, og tå id eg skrivið bøkurnar hiå mær er hugurin allatidina i Førovum. Ein a virknastu førovsku rithøv- maunum I 'við bók út IK 1 | M D i" H 1 kk 5 i 1 i W Mk k Ká 4 k f } ik Cr ið } i skriv haldi tað ) er Jama % Mau Jógvan Isak i rkna , k øvund H skrivad og vid kr Av k g sum han! r hann ala % g ed ð at:skr P tthvør TA r 1 iå ø af £ jann K he 4 % + DOKU c g h, lur ø k M gt ' kr k í k GK k ÍSK á | 5 Jog t gav Má VE i Tad k I IKK í DOK K øv 5 AFKI gg XMTU ðe På X OT&VSØKU k Mouritsen la gu ntember DOK i allar aðr FOR n Ísakser krimi DØk 5 ! i. Du Ku! ÍK A ið i: x ri f R ri he ð dár u væl tað váta slagið, morð þ %k n tå tur , rr På garnar fa New York i 5€ 15138 at hend uw í bókum Jógvans + Så k gå 1 ærT hóast hann ål Kennur Men sen aftur negnar geva bókunum ein so førovskan dám, at vit øll kenna okkum aftur í teim um. Vit kenna stødini, hann lýsir. lógirnar og siðirnir milum linjurnar og genum høvudspersonin ilskast inn á og enntá nakrar av persónunum hann í bók unum bert hevur givið onn hann ur nøvn enn iey veruliga hava Nei, hugflognum hevur eina krimi bókini hjá Jógvan Ísakser imerikonskum Pulp-maga um g fleir kar prýða ongantíð verið nakað í veg in við Tad su vit ikk: minst í Blíð er summarnátt á Før sum nú er umsett va landi | tå ið hon fleiri mål, og kom út. bleiv lisin við eld huga av bæði ungum sum eldri. Ti her var veruliga nakað nytt, sum vit ikki ru von við at síggja frå einum førovskum rthøv ndi. Nevniliga em krimi søgva Orsøki! til at Jógvan Ísak vandi fær sam 140 tílíkar hendingar sum tær bokunum, nn í tað førovska samfelagið skal sjålvand fyrst og fremst finnast í tí. at mað urin er førovingur og kenn ur tað føroyska samfelagið og hvat rekist í ti Mer lívligu og mangan drápu ligu hendingar eru neyvar hugskotim til hesar prydir umsl Jurnar inni sid á nyggJu aærmlur ur einum i unum ea 3 an í bókini íblástar av tí føroyska sam felagnum. Tað er í øllum førum ikki at vóna. Har skal orsøkin helst finnast í ti, at Jógvan Isaksen ikki býr í Førovum. men niðri í Dan mark. Og har fara tílíkar hendingar, sum tær í bók unum hjá Jógvan, veruliga fram Undirvísur í føroyskum Jógvan starvast á umversi tetinum í Keypmannahavn har hann undirvísur í før oyskum máli og skaldskap: Tað er eitt ógvuliga væl dámt fak Flokkarnir. ið ganga til undirvísing har eru fullsettir alla tíðina, og tað er eitt hitt best dámda fakið á tí instituttinum. eg starvist á. Nordisk filolog isk institut, sigur Jógvan Ég standi søstatt við ti nýggjari tíð, Jógvan Isaksen, búsitandi í Danmark, hevur aftur í beininum Førovumn hinum í Danmark. I mir gna høvdi eri eg í Før et dx k høk ur allatíðina sindur vigiå VI y øllun Tad er kanska eitt ríart at f ør al um hendir i Førovum, tå ið ein býr i Danmark. met g jo i t ; i | y 10 Í or ovar fleiri ferðir um dagr Tað hevur so v ð sær. at eg havi stærstu telefonrokning á instituttinum. Starvs stinga meg onk ibreiðslur elagarmnir untid við I mer havi eg ongantíð fingið, sig lógvan er ersi fta í Før V g tå ger har t ' yr eygleiðingar, sum hann nytur aftur í bókunum Eitt annað ir honum í skrivinginm er, at sum eisim hjálp hann. meðan hann er i Før vum. tekur eina rugvu av myndum av øllum møgu Tad er tydn at eg tl dømus vert armikið hvør tvin niður, út bygningur €r í bvgdur ella brendur, og á eg vent. hver handil nú er luttur ella stongdur til tess t kunna Íysa stødini mum best møguligt Tað er tó tt m við hvert svíkur. av ti at eg Dug vi í Danmark. Tað eru so vorðin líul ting, sum Ul dømis hvat eitt pund av hakkikjati nú kostar í Før ovum Men tå kann eg sjálvandi bara ringja til Før ova og spyrja. leggur hann afturat Tintin og Jógvan Ein orsøk til livliga hugflog Jógvans er, at hann lesur nógvar krimisøgur, sum sjálvandi geva íblástur Ikki minst maðurin aftanfyri kenda ráa amerikanska de tektivin Philip Marlowe Raymond Chandler, verður dúgliga lisin av Jógvani. Og harumftamt lesur hann á hverjum ári alla Tintin tekmrødina av nyggjum Men Jógvan hevur eisini annað og meira upp á hjarta enn at undirhalda fólkið við krimisøgum fyltar við harð skapi. Hann hevur sum áður nevnt skrivað og verið við í skrivingini av ialt 21 bók um Fleiri av hesum bókum eigur Jógvan bert ein part í ti tær eru skrivaðar av fem rithøvundum. Tað eru til dømis fleir av bókunum sum eru útkomnar seinastu Jógvan Ísaksen er við teimi ) > vid i skr sKTIVO CiLI €rt føroysku ruthgvundunum í árini um førovsk listarfólk har ymiskir rithevundar hava fingið til uppgavu ella hava bjóðað sær til at skriva tt brot í part €t € Skrivar um skaldskap Men ein stórur partur av skaldskapinum hjá Jógvan: viðger føroyskan skaldskap og førovskar rithevundar Hann hevur skrivað fleir bøkur og essays, har hanr greinar kan skald kap, og lysur hvat ligg løroy sftantyn og hvat meind við nógv av ti. sum William Heinesen. Chr Matras Heðin Brú. Jørgen Frants og aðrir mætir høvundar hava skrivað William Heinesen Í fyrstum av hesi greinini nevndu vit, William Hein esen sum ein av fyrimynd um Jogvans, og tå ið prátið kemur inn á William, hevur Jógvan ilt við at goyma sína virðing fyri og hugtikni av manninum William var jú „feno menalur“. Hann var í einum heilt serligum klassa fyrr seg sjálvan, og tað er ikki legið at hansara bøkur eru so væl umtóktar kring allan heimin, sigur Jógvan Yvirhøvur haldi eg slett is ikki. føroyingar eru greið ir yvir, hvussu væl dámdur William og aðrir føroyskir rithøvundar eru her í Dan mark. Serliga William og eisini Jørgen Frants við Bar baru. Tað er ein øgiligur á hugi fyri hesum monnunum her niðri, sigur hann Jógvan tosar skjótt, tá ið hann tosar, og tå ið tosið snýr seg um William, tosar hann enn skjótari og greiður millum annað frá, at Will jam einaferð var innstillað ur til békmentavirdisløn Nobels. men bad um at verða strikadur av listanum yvir tey innstillaðu VvIingint uv ein av lag i bókunum. hann hevur virknastu Eg haldi William var eitt sindur sperdur av at skriva á donskum. Hann feldi. at hann sveik eitt sind ur tí hann ikki skrivaði á kun bað um at og tað var helst verða vvir førov hant strikaður av i hstanum -v innstillaðu Hansara styrki Men vit mugu hava í at júst tað, at William skrvaði á donskum, Vål styrki. Men hann skrivaði heldur ikki vanligt danskt. Hann gjørdi sæt nyggl orð hval sum øll tó vístu merktu. Hetta stavaði frá barnaårunum. tá ið hann spældi við javnaldrarnir Heima hjá Williami tosaðu tey jú bara danskt, og hann hevði tí ikki tey føroysku orðini fyri nógv ting, sum javnaldrarnir høvdu orð fyri. Tí var hann kroystur at finna sær onnur orð, ið vóru av serligum slag. Donsk orð, men allíkavæl ikki, sig ur Jógvan. áðrenn vit runda prátið um William av Jógvan og Danmark Jógvan Isaksen er glaður fyri at búgva í Danmark Tú hoyrir so nógv um hetta og hatta, men eg má siga fyri mnítt viðkomandi at eg ikki havi upplivað nakað negativt frá dønum meðan kreppan hevur verið í Føroyum Yvirhøvur haldi eg. tað er gott at vera Ísroyingur í Danmark. Og allir teir før oyingarnir, sum eru fluttir niður, hava eisini fingið ar beiði. Tað sigur eitt ella ann að um føroyingar Eg veit ikki rættiliga hvat, men tað sígur okkurt, leggur hann afturat, áðrenn vit takka fyri prátið og siga farvæl Føroyski krimirithevund urin skal út at finna nýggjar spenningssøgur at borðreiða fyri føroyingum við