leygardagur 4. januar 1997síða 15

Vikuskiftið Ð Vikuskiftið Síða 15 Hann bjargar manna- AK! BERTHOLDSEN Ferðslutrygd er ikki bara góð dekk, rett ljós og bjørt endurskin Tað er eisini góðir vegir Men góðir vegir eru ikki bara breiðir vegir, asfalter- aðir spegilsslættir Góðir vegir skulu eisini verða tryggir Ikki bara hjá teimum sum koyra bil. Í hvussu so er í býum og bygdum skulu teir sanniliga eisini vera tryggir hjá teimum, sum tola minni av í ferðsluni, enn bilarnir ger- tvs, øllum teimum, sum eru til gongu, bæði barnum og vaksnum So hvert, bilarnir tóku at vaksa í tali og fóru at koyra skjótari og skjótari, eru tað fólk, sum hava havteitt vak ið eyga við teimum verju leysu í ferðsluni, so eisini tey fáa verið til Seinastu árini er hetta við ferðslutrygd blivin eini vís indi fyri seg Og ein partur í hesum vís- indum er at vita, hvussu vegir í bygdum og býum kunnu gerast so tryggir hjá fótfólki sum møguligt Ein slóðbrótari í arbeið num at gera tað hiviligt í bygdum og býum, bæði hjá bilum og fólki, er danin Henning Bang Henning Bang er sivil verkfrødingur, men hevur arbeitt við ferðslu burturav í ein mansaldur og hann er í dag í eini fyrtøku, sum arbeiðir við ferðsluráðgev ing um allan heimin Hann sigur, at danir, og serliga fyritskan, hann ar- beiðir í, hava í mong ár ver- ið slóðbrótarar innan hetta slagið av ferðslutrygd. Afturfyri sítt arbeiði á hesum ski hevur Henning Bang fingið trygdarvirðis- lønina hjá Volvo, hann hev- ur fingið virdisløn frå Ráðn- um fyri Ferðslutrygd í Dan- mark og hann hevur fingið donsku vegvirdislønina. Hansara fyritøka arbeiðir í løtuni m.a. í so ymsum londum sum Sveríki, Av- stralia og Uruguay. Yvirhøvur er tað í lond- um, har tað stendur hamp- iliga væl til at teir arbeiða. Menningarlondini hava heilt aðrar ferðslutrupul- leikar at dragast við, sum krevja heilt aðrar loysnir, sigur hann. Nógva staðni í Føroyum Hann hevur eisini verid ráðgevari hjá Tórshavnar Kommunu í sambandi við vegagerð í nógv ár og vit hittu hann á máli ein dagin fyrr í heyst tá ið hann var komin til Havnar at vitja. Henning Bang er ikki sinnaður at tosa um støduna í Havn, ella, hvat hevði ver- ið tiltrongt her. Hann vil bara tosa alment um, hvat tað er, hann ger. Groft sagt er tað, hann ger, at royna at finna eina hóskandi javnvág ímillum „rættindini“ hjá teimum sum ganga og teimum, sum koyra. Við ødrum orðum royna teir at finna hóskandi mátar lívum í terðsluni Henning Bang uppi við Hvítanesvegin, sum, er eitt strekki í Havn, sum skal gerast tryggari. Arbeiðið hevur tvey endamál. Bilførarar skulu slaka ferðina av sær sjálvum og tað skal bera til at koma trygt tvørturum vegin, har tað er brúk fyri tí. at fáa bilar at koyra spak- uligari í bygdum eki fyri at gera tað tryggari hjá gongu- fólki. Men tað er ikki so einfalt sum at gera smáar ryggir á vegin fyri at noyða bilarnar at slaka ferðina. — Hetta er ein máti, men avgjørt bara ein neyðloysn, sum vit kunnu góðakaka á smáum síðuvegum við næstan ongari ferðslu. Tað er eingin loysn á vegum, har reglulig ferðsla er, sigur Henning Bang. Ein annar máti er at smalka vegirnar við at leggja „oyggjar“ mitt eftir teimum, kanska fleiri for- skotnar oyggjar, so at bil- arnir eisini mugu snara. Tað tvingar bilførarar at koyra varliga. Men umframt at gera vegirnar tryggari, er enda- málið eisini at gera teir vakrari. — Tá ið vit tosa fínt, siga vit, at tað, vit arbeiða vid, er at finna nýggjar mátar at gera umhvervisvinarligar gjøgnumkoyringar, sigur Henning Bang. og hetta um- fatar bæði ferðslutrygd og útsjónd. Hann sigur, at tá ið vegir verða lagdir, verður stórur dentur lagdur á ferðslu- trygdina og at leggja teir eftir landslagnum - Men sum oftast verður mest hugsa um tað reint tekniska. Og í býunum verður kanska enn minni gjørt burturúr at royna at fáa vegirnar at hóska inn í heildina. Tað kemst fyri ein part av, at umstødurnar eru nógv fløktari og truplari í einum byi, enn úti í óbygdum. Henning Bang sigur, at tær royndir teir hava av at umbyggja vegir í býum og bygdum, vísa, at vinning- urin er stórur. — Ikki bara verða vegirnir nógv vakrari og snøggari. teir verða eisini nógv trygg- ari. Ferðsluráðgevarin sigur hevur tí eitt strekki, har nógv fólk hava meiðslað seg í ferðsluni, sæst týði- ligt, at skaðatalið fellur munandi, tá ið vegurin er umbygdur. Tað vísa roynd- irnar, har tey hava verið. — Hann sigur, at sostatt er hetta góðar iløgur fyri sam- felagsbúskapin, hóast tað kanska kostar tí einstøku kommununi pengar í fyrstu syftu. Men í mongum førum er tad eisini so, at tad heldur einki kostar í fyrstu syftu, tí ofta verða vegirnir um- bygdir, tå ið teir kortini verða uppgrivnir í teir í sambandi vid rør, kaðalar, asfalteringar og tílíkt og so- leiðis fæst tvey fyri eitt - Ferðsluóhapp henda framvegis eftir at vegurin er umbygdur, men fólkaskaðar eru eingir longur og tað er ein stórur vinningur, sigur Henning Bang. Hann sigur, at gransking- in á hesum øki mennist alla tíðina og ørindi hansara í heyst vóru at greiða frá, hvussu hann helt, at alt tað nýggja, teir hava funnið fram til, kann lagast til Før- oysk viðurskifti. Hóast hann ikki vil um- røda åvis vegastrekki í Havn, heldur hann, at teirra serkunnleiki og royndir kunnu eisini brúkast nógva staðni í Føroyum. Hann hevur verið í Fer- oyum nógvar ferðir og fakl- igi áhugin hevur sjálvandi eggjað honum til at hava eyguni við sær, har hann hevur verið. - Tað er nógvastaðni í Havn, at bilamir koyra ov skjótt og tað kundi kanska verið skilagott at bygt onkr- ar av teimum vegunum um so við og við, td. har fólk kenna seg ótrygg og fólk meiðslað seg í ferðsluni. Hann heldur eisini, at tað er nógva staðni í Føroyum, at høvudsvegir ganga i- gjøgnum litlar bygdir og har tå sært, at bilarnir koyra alt ov skjótt, hóast tað kanska er smalt afturat. Annars er hetta ein nógv stórri trupulleiki úti í heimi, enn tað er í Føroyum, heldur hann. Í Danmark er tað ein stór- ur trupulleiki, at bílarnir koyra ov skjótt eftir høvuds- vegum, sum ganga igjøgn- um lítlar bygdir. Síggja Henning Bang sigur, at tað vindur meiri og meiri uppá seg, at hugsa um umhvørv- isvinarligar vegir. — Í Stokkhólmi er áhugin nógv vaksin eftir at úrslitið av teimum fyrstu royndu- num er farið at vísa seg. — Men soleiðis er gongdin allastaðni. Í Danmark verður eisini stórt arbeiðið gjørt at byggja vegir um fólk við erðsluráðgevarin sigur, at tey hava eisini ment eina serliga mannagongd fyri, hvussu best er at fara fram, tá ið vegir verða umbygdir. - Hetta er ein manna- gongd, sum dregur nógv fólk uppí avgerðina, hvussu vegurin skal koma at síggja út. Hetta er eitt, hann leggur sera stóran dent á. —Tað gevur øllum, sum hava áhuga, møguleika at ávirka arbeiðið, sigur hann. — Tess fleiri fólk eru við og ávirka arbeiðið, tess stórri undirtøku fær tað og tess stórri ábyrgd følir hver einstakur fyri arbeiðnum og endaliga úrslitinum. M.a. leggur hann stóran dent á, at fjølmiðlarnir um- røda arbeiðið fyri at geva so nógvum, sum gjørligt kunnleika til tað, og møgu leika at gera viðmerkingar Arbeiðir byrjar við at býráðið samtykkir arbeiðið og tå er eisini høvi hjá tíð indatænastuni at umrøda samtyktina Síðani verður ein bólkur settur at fylgja við arbeið num. Í bólkinum skulu helst ikki verða meiri enn 10-12 fólk. Tey umboða tey, sum hava áhuga í vegnum t.d tekniska nevnd hjá býráð- num, umboð fyri handils lívið, vinnulívið, ferðavinn una, løgregluna og aðrar á- hugabólkar Tá ið tey hava umrøtt æt! anina, fara øll umboðini til sítt bakland at fáa viðmerk ingar til arbeiðið A næsta fundi fær bólk urin, sum fylgir við arbeið num at vita, hvat tey ymsu åhugafeløgini halda Arbeitt verður so víðar við málinum og so verðu farið umaftur til tey ymsu baklondini Soleðis verður hildið á ul semja funnin. Og royndirnar vísa, at tað kem ur altíð ul semju At enda verður projektið gjørt og lagt fyri býráðið Býráðið fær so síðsta høvi at gera sínar viðmerkingar Tá ið tær eru komnar, fer ætlanin til borgararnar til viðmerkingar, áðrenn enda liga projektið verður gjørt Tíðindatænastan umrødur málið við jøvnum millum- bilum. Henning Bang sigur, at at síggja til er hetta ein fløktur og tverligur arbeiðsháttur. — Men veruleikin er, at tú hevði verið bilsin at sæd, hvussu lætt tað gongur, sig- ur hann. Eisini í Havn Gunnar Hoydal, býarar- kitektur í Havn, sigur, at kommunan hevur brúkt virkið, Henning Bang ar- beiðir í, sum ráðgevara av og á seinastu 25 árini. M.a. rådførdi kommunan seg vid donsku serfrøding- arnar í sambandi við, tað stóra arbeiðið tað var at leggja ferðsluna igjøgnum býin út úr miðbýnum. Í løtuni setir Henning Bang síni fingramerki á eina vegumbygging í Havn og tað er iðið, sum verður gjørt á Hvítanesvegnum. Har vóru ryggir gjørðir á vegin, men ónggdin var so stór, at teir vórðu slættaðir aftur, so nú verða aðrar loysnir royndar. Gunnar Hoydal heldur, at tað eru eisini onnur strekki í Havn, sum høvdu trongt til åbøtur. Hann nevnir t.d. Jónas Broncksgetu, av Skansanum, niðan í RC Effersøesgøtu. — Hesi arbeidi hava tvey endamål: Bilførarir skulu minka ferdina av sær sjålv- um og tad skal bera til at koma trygt tvørturum veg- in, har tað er brúk fyri tí.