týsdagur 14. januar 1997síða 7

Nr. 8 + 14. JANUAR 1997 tíðindablaðið Anti-trust log fer at forða oljuvinnuni at arbeiða í Føroyum Hon fer at geva iløgu-hugadum útlendingum tað fatan, at vit eru ein banantjóð, sum tað ikki er ráðiligt at gera ílógur í AK! BERTHOLDSEN Ein anti - trust lóg er eitt ógvuliga primitivt tiltak Soleiðis arbeiða polit ikarar ikki nú á døgum. Nú eru nógvir aðrir og betri mátar at forða fyri at åvisar fyritøkur fáa ov stórt vald Keldur í landsumsitngini í halda lítð um ætlanina at seta í verk eima ant: - trust lóg fyri at steðga Føroya Fiskavirking, tí tað kann gerast uppá aðrar, nógv betri, og meiri framkomnir mátar Tær siga, at Anti - trust lógir var nakað, sum varð brúkt ymsa staðni fyrr í tíð ini fyri at forða einstøkum fyritskum at fáa ov stórt vald at seta prísir, sum tað hóvaði teimum Kendasta dómi er helst anti - trust lógin, sum í farnu øld varð sett í gildi fyri at at forða Rockefeller at seta oljuprísirnar í USA eftir sín um egna høvdi Tá virkaði lógin nøk- unlunda. Men hatta høvdu AK! BERTHOLDSEN — Hetta er so illa umhugs að, tað er so illa orðað og Óvissan er so stór, at tað vildi verið fullkomiliga á byrgdarleyst at verið við til nakað slíkt Størsti andstøduflokkur in, javnadarflokkurin, hevur gjørt støduna upp um ætl anina hjá pørtum í sam- gonguni at leggja eina anti trust lóg fyri tingid fyri at steðga Framtaksætlanini viðvíkjandi Fiskavirking Og nidurstødan hjá flokkinum er púra greið Tað hevði verið heilt á byrgdarleyst at tíkið lut í hesum, sigur formaður floksins, Jóannes Eides paard Hesi bodini fingu tals menn fyri tann partin i sam- gonguni, sum vil Fiskavirk ing til livs, á fundi í gjár amorgunin Fyri aðru ferð nú rund anum vikuskiftið kallaðu umboð fyri teir fýra sam- gonguflokkarnar andstød- uni til fundar í gjáramorg unin at kunna teir um ætl- aðu anti-trust lógina Hesuferð komu fundar- boðini í góðari tíð og flokk arnir høvdu fingið uppskot- ið ul anti - trust lógina frammanundan, so teir fing- u høvi at seta seg inn í málið amerikanarar ikki gjørt um aftur nú á døgum, tí nú hava politikararnir nógv meir framkomin amboð at ar beiða við Hitt er ov primitivt, fyri at siga tað bart út, tí soleiðis arbeiða politikarar ikki í framkomnum landi nú á døgum, sigur kelda okkara í umsitingini Í hesi øldini eru bara ein støk dómi um, at anti - trust lógir eru nógv brúktar Ringt tekn Kelda okkara sigur, at seta vit eina anti - trust lóg í gildi i Føroyum er tað eitt ringt tekn at senda út í heim Tad gevur útlendingum tað fatan, at vit eru rætt og slætt ein banantjóð og hetta er ikki fremur ikki áhugan fyri at fremja fløgur í Før oyum - heldur ikki í olju vinnuni Tað er eingin loyna, at ætlaða anti - trust lógin er vend ímóti eini einstakari fyritøku - Og tad er ein hættislig áðrenn fundin Javnaðarflokkurin, Mið- flokkurin og KrF mettu á fundi. Tjóðveldisflokkurin møtti ikki. Hann møtti held- ur ikki á fyrra fundinum fríggjadagin, tá í Krf og VmF vóru á fundi við fýr lingarnar úr samgonguni Nú Javnaðarflokkurin hevur avboð er tað greitt, at tveir teir størstu andstødu- flokkarnir ikki fara at hjálpa hesin partinum í andstøduni burturúr knípuni, tí Tjóð- veldisflokkurin hevur eisini tikið greiða støðu ímóti Hinvegin er stødan hjá smáu flokkunum ógreið Ábyrgdarleyst Jóannes Eidesgaard sigur, at endamálið við fundinum var at vita, um samgongan kundi leggja uppskotið fyri tingið, saman við samgong- uni. Til tað var svarið frá Javnaðarflokkinum stutt og greitt nei, sigur floksfor- maðurin Vit hava eisini boðað frá, at vildu heldur ikki taka undir við uppskotinum, sum tað er orðað Vit halda, at uppskotið er so illa umhugsað, tað ber so nógv vandamál í sær, at tað hevði verið heilt ábyrgd- arleyst at lova seg burtur, sigur hann gongd. Tí tað fortelur um heiminum, at hverja ferð førøyskir = myndugleikar verða ósamdir við eima á vísa fyrtøku, so koma teir eftir henni við lógini í hond ini, um tað so skal vera við afutrvirkandi kraft Ti kann ætlaða anti - trust lógin verða ein munandi bági fyri eini komandi olju vinnu í Føroyum Eg haldi, at útlendskir íleggjarar, ikki bara í fiski vinnuni men eisini alla aðr astaðni, fara at hugsa seg meiri enn einaferð um, áðr ennn teir leggja nakað mun andi av pengum í eitt land har teir kunnu vænta at fáa eina lóg slongda í høvdid, hverja ferð teir koma at traðka onkran á tærnar Tað fremur ikki álitið á rættartrygdina í Føroyum og tað virki og fyritøkur. Tí rættartrygd hava øll krav uppá, um talan so er um eina stóra fyritøku Eru vit bangin fyri, at onkur skal yvirtaka alt vinn ulív i Føroyum, ber tað til Javnaðarflokkuri Jóannes Eidesgaard sigur, at henda avgerð er tíkin útfrá sakligum grundgevingum eftir at hava lisið málið - Fiskiflotin skal býtast upp, so at ein partur skal koma undir avmarkingar, men ikki hin. Tað er heldur ikki umhugsa, hverja ávirk- an hetta fær, hverki á Fisk- avirking, ella á hini virkini. - Og tað er heldur ikki umhugsa, hverja ávirkan hetta fær á prísin Vit kunnu ikki taka und- ir við einum málið, har av leiðingarnar eru so Óvissar Men Jóannes Eidesgaard viðgongur, at tað er ersin LOPRA-1 BORING OPFRATØR BOREOPERATØR DONG DANOP Seta vit ætladu anti- trust lógina í gildi, geva vit teimum tað fatan, at hvørja ferð, tey koma at traðka onkran á tærnar, fáa tey bara eina lóg slongda í høvdid. Og tað fremur ikki iløguhugin, ti rættartrygd leggja tey dent á, siga keldur í landsumsitingini at forða tí aðrar vegir Kelda okkara er eisini sannførd um, at anti - trust løgin fer heldur ikki at virka eftir ætlan Ein lóg, sum er so itøki lig, sum ætlaða anti - trust lógin verður, er ikki trupul at gjøgnumgatað. Tað eru royndirnar, vit hava av slík- um lógum Heldur kappi Kelda okkara heldur, at tað hevði verið nógv betri av politiskum orsøkum, at Javnaðarflokkurin ikki vil taka undir vid målinum - Tad er veruleiki, at sam- gongan er rúkandi ósamd í hesum máli. Og tað er ikki vanligt, at andstødan brúkar seg sjálva at lappa eina skinklandi samgongu aftur. — Tað er heldur ikki meiri enn eitt hálvt ár síðani at Javnaðarflokkurin gjørdi upp við samgonguna so tað er ov nógv kravt av okkum, at vit nú skulu brúkast at kitta holini í henni aftur við eftir at hån sjálv hevur ligið sjóvarfallið av sær í ókukk- umát at sett eina lóg um kapping í gildi í Føroyum Hvorki oljufeløg, ella onnur feløg, himprast við at gera íløgur í einum landi, sum hevur kappingarlóg, umenn hon kann verða strong, tí tað eru tey von við og tey kenna reglarnar Ein lóg um kapping fevnir ikki bara um mono- pol og líknandi. Hon fevnir um alla kapping yvirhøvur - Tvs, at hon skal forða fyri, at ávísar fyritøkur fáa so stórt, ósakligt vald á ymsum økjum, at: tær megna at halda prísinum niðri til skaða fyri viðskift- afólk, leverandørar og vinn ulívið annars Ein slík lóg byggir á nógvar metingar og kann- ingar og ikki itøkilig tel og prosentir Utfrå eini heildarmet- ing, verður so ein nidurstød- a gjørd. So kann tað henda, at fyritøkan fær boð um at broyta eitt og annað n hjálpir ikki samgonguni: Jóannes Eidesgaard sigur, at samgongan hevur nevniliga havt allar møguleikar at loysa málið, fyrr og at tosað við andstøduna, áðrenn alt nú skal henda í bráskundi. - Hetta hevur ligið í luft- ini í næstan eitt ár. Sam- gongan kundi havt gjørt vart við seg áðrenn staðan bleiv átrokandi. Men stødan er heldt tann, at tann ráðharrin, sum varar av Framtaks- grunninum, sjálvur løgmad- ur, ikki hevur vitað, hvat hann hevur politiska undir- tóku fyri. Var talan um vanl- igan landsstýrismann, var misålit langt síðani reist í- að hevði verið ábyrgdarleyst at verið við til slikt móti honum. Tað mátti ver- ið ótolandi, at havt ein løg- mann, sum hevur eggjað til eina loysn, eingin tekur undir við. Tí eg kann ikki hugsa mær annað enn at løgmaður hevur fylgt við, hvat Framtaksgrunnurin hevur gjørt og hevur givið honum fatan av, at alt var í lagið, politiskt. Tí hevur Framtaksgrunnurin uttan iva arbeitt í góðari trúgv Ikki fyrrenn ætlanin hevur tikid skap og alt er greitt, vakna samgongumenn úr dvala - og tað er altso í seinna lagi, sigur Jóannes Eidesgaard.