hósdagur 23. januar 1997síða 12

Nr. 15 — 23. JANUAR 1997 | + BESTA DYGD + BESTU PRÍSIR | p/f ESMAR | SIMONSEN 530 Kambsdalur Tit. 44405 - Fax 44629 } ” Kaj Andreasen & Co. Box 1200 - Tlf. 15600 Av ti at vit fara yvir til 3 og 10 | spannir, selja vit 4 og 12 | spannimar út við =-30% so leingi tær eru á goymslu. BECKERS MALING M. Finsensgsta 25 Tlf. 18181 Vit senda um alt landið - Er neyðugt vid einum partabrævamarknaði? Eitt mestsum ókent fyribrigdi innan féroy ska vinnulívið er í dag ella fíggindalig virkisyvirtóka. Her kann nevnast royndin hjá Uhrenholt og JFK. -Trol. Óváttað tíðindi vilja vera við at Mæ oyar á Skála. Hvat verður tað næsta vit hoyra? keypa føroysk skip. Soleiðis er umhvørvid vid at £ stovn føroyskan partabrævamarknað Partabrævamarknaður í Førovum Fa & } kr TR C sk rða { g id i 5 4 ør k rkr } kk t byrja við. og tisk KK vðug ) e r na } k Partabræv knað k kansk ) eng at partal K t seum Tað T KN partabrøvum sum hevu verðandi tydning vid byrj an, men heldur tydning v at fåa eitt ambod aftrat fyri at fáa loyst upp fyri Ul stirvnu vinnulivsstødu vit urin cIu I Broyttar umstødur Vid broytingum innan fiski ídnaðin á sjógvi og landi og raraviðurskiftum í Føroy »g løndunum kring okk um, har stórfyritðkur gerast alt meira vanligar, kann væntast vid øktum óviljað- um ålopum å føroysk parta- brøv feløg Ein komandi oljuvinna kann eisini fáa stóra ávirkan á virðið á føroyskum ogn um, skrivstovu-, virkis- bygningum, skipum, set- húsum og grundstykkjum v.m. Tískil kann verða rætt at seta á stovn ein parta- brævamarknað soleiðis, at tað at selja ella keypa parta- brøv kann verða gjørt undir skipaðum og opnum viður- skiftum og ikki í loyndum. Út Virðið á partabrøvum Við einum vælvirkandi partabrævamarknað kann virðið á partabrøvum gerast ødrvisi enn í dag. Sam- stundis sum ein partabræva- marknaður kundi givið eina ábending um ein »rættan« pris á føroyskum partabrøv- um Pensiónskapitalur Við øktari pensiónsuppspar- kann tað * i 4 þar r k fan ka i kk k TØ Cr | > » dur mm! 0 k ver Á g kar i i t £ D ØgUK ()e } } Í ra hj k ok Í eg % k N 1 Dynamikkur og ílegur marknað vilja vit fáa stórri par dynamikk« og »opinleika á einum fríum marknaði Framtíðarútlitini eru so leiðis at:tað skulu gerast stórar fløgur innan fiskiidn aðin, samstundis sum olju vinna og virksemi í hesum sambandi seta stór krøv til kapital. Her kann tá verða ein fyrimunur um vit hava ein vælvirkandi partabræva marknað so føroyskar og út lendskar fyritøkur fáa ein part av tí kapitali teimum tørvar, í samband við virk semi við og í Føroyum Útlendskar ílegur í Fer- oyum Viðvíkjandi útlendskum í løgum í Føroyum, er at siga, at hettar kann verða kær- komin og sunnur fløgukap- italur, men neyðugt er, at hesar iløgur verða gjørdar undir skipaðum vidurskift- um soleiðis, at vit kenna, í hvussu stóran mun, út- lendskur kapitalur eigur før- oyskt vinnulív. Steðan í dag Fylgja vit við í, hvat hendir í dag, hava vit so ikki eina ørgrynnu av sokallaðum føroyskum strámonnum innan tænastuveitingar v.m., til oljuvinnuna! Fram- leiðslu á sjógvi og landi, eins og sølu av råfiski og alskyns fiskavørum! Stødan er longu tann at útlendskir investorar longu eru í Før- oyum og fleiri eru á veg. Hettar ber boð um at útlend- ingar síggja inntøkumøgu- Óli M. Lassen skrivar leikar og eina framtíð í før oyska vinnulívinum Spekulatión Tann føroyski partabræva handilin er sera lukkaður og tað er torført at fylgja við hvat fyriferst á marknaðin um, og vandi fyri spekul aljon á marknaðinum er stórur Oviljad partabræva upp- keypan (»aktie raid<) kann gerast vanligt i føroyska vinnulivinum. Hartil kunnu hesi ålop føra við sær at før- oyskar fyritøkur verða yvir tiknar av spekulantum og har lagnan hereftir kann blíva sera Óviss Flestu føroysku fyritøkur byggja á eitt sera spinkult kapitalgrundarlag og har eginpeningurin sum oftast er lítil, sostatt kunnu hesar fyritøkur vera eitt lætt offur fyri útlendskum investorum og koncernum um teir síggja møguleikar í hesum virkjum. Fíggingarstovnar vilja heldur fíggja verkætl- anir har eginpeningur er stórur og har bakmenninir eru sterkir. Soleiðis verður risiko hjá figgingarstovnum fyri tapi eisini minimerað samstundis sum teir oftani koma at økja um teirra út- lånsaktivitetir í samband við hesar stórri verkætlanir, sum byggja á leivdirnar av tí føroyska vinnulivinum rsk hevur haft ætlanir um ella r erast meiri internationalt og »Aktie raid« Fyribrigdid »Aktie raid« er væl kent í alheims handils verðini. »Aktie raid« merkir í stuttum at persónar ynskja at yvirtaka eina fyritøku í móti viljanum hjá áhuga bólkum við atliti til fyri- tøkuna. Tvs. eigarum, leiðsluni og starvsfólki. Tó kunnu onkrir av framman fyri nevndu áhugabólkum verða við í einum >Aktie raid«. Ein tann kendasti „Aktie raidarin« ið føroy ingar kennast við man vera Klaus Riskjær Snarálop „Aktie raid< verður ofta gjørt sum eitt snarålop, har ið teir, sum ætla at keypa eitt felag sum oftast arbeiða skjótt og friðarliga, og so- leiðis kemur álopið óvart á eigara, neynd og starvsfólk - og ofta til stóran ampa fyri fyritøkuna. Motiv i samband vid »aktie raid« Teir, ið gera eitt »aktie raid<, gera hettar tí teir síggja ein møguleika at gera ein góðan handil, antin við at selja fyritøkuna víðari, reka hana sjålvir, ella lima fyritøkuna sundur og selja hana part fyri part. Eitt mot- iv kann verða, at fáa hendur á goymdum virðum, sum liggja í fyritðkuni, men sum við at gerast veruleiki nevniliga »aktie raid« ødrum at keypa trolararnar hjå oynt at keypa Skipasmidju Før- Í dag keypir norska alivinnan fóroysk alibrúk, og íslendingar tíðin er kanska búgvin til at seta á kunnu verða fjald í almenna røknskapinum. Hartil kanr ski verða at keypa fyr tøkuna fyri at fáa kursin partabrævinum at fara upp og síðani skorða kurs Ak k n €tsIf verð k H ir KU } ynskja at I hend (0 ir motiv fyri at vv taka eina fyritøku Í rða at:fáa mein rávøru I egið VITKI uppkeypa kappingarneyta ella fáa aðr ar Íyrimumi rakstrinun hjá einum sjálvum Umdømid hjá »Aktie rai- darum« Ta er misjavnt hvussu met verður um persónar og le! øv. ið gera aktie raid. Mer ein vanlig uppfatan er, ål hettar eru spekulantar uttan fyrilit, ið seta profitV/egnan vinning fram um ynskir hjá tí álopnu fyritskum um at sleppa at virka í friði og náðum og við tí ferð og menning sum fyritøkan og eigari ynskja. Eitt »aktie raid« ella figgindalig virk isyvirtøka kann eisini føra við sær, at virkir, ið eru minni gott ríkin, fáa vind í seglini soleiðis at tað verður ein fyrimunur fyri virkið at verða yvirtikid, men hettar eru sum oftast undantøk Føroyski figgjarheimurin Um vit velja at seta å stovn ein partabrævamarknad, kann væntast at vinnulivid vil verda meira profession elt, haraftrat vil hetta seta heilt ødrvisi krøv til teir, ið ráðgeva fyritskum og in vestorum. Samstundis vildu vit fingið nakrar roknskapir, sum vildu verið meira in formativir enn teir almennu roknskapir, ið verða gjørdir í dag Tænastuvinnan = hevði vaksið eins og vit væntandi høvdu fingið eitt meira fjøl táttað og nýmótans samfel- ag og virksemi sum heild, eins og Føroyar kundu virka sum ein fíggjarmiðdepil Um komandi oljuvinna tekur seg upp í og við Før- oyar, so er spurningurin um tað ikki verður neyðugt, at hava ein partabrævamarkn að og hettar kann eisini føre við sær, at útlendskar kon sernir í stórri mun stoynseta dóttirfeløg í Føroyum