mikudagur 29. januar 1997síða 2

| Ályrgdarhlaðstjóri: | Blaðstjórnarfulltrúi: | Jan Miller | Randi Jacobsen | Fyritaksstjóri: | Blaðfólk: | Krisjan Dahl | Aki Bertholdsen, Lýsingar og sola: | Eirikur Lindenskov, Marjun Dalsgaard Dagny Joensen, Grækaris D. Magnussen Eyðun Klakkstein, Magnus Dam Ljósmyndari: Jens Kristian Vang Alment innlit og Nólsoyar Páll Oddagrein HARMASGGAN um Nólsoyar Páll er syrgi- lig, samstundis sum hon avdúkar nøkur gagnlig samfelagsvidurskifti. TAD er harmiligt, at ein almennur stovnur og landsstyrid keypa eitt skip uttan at vita, hvørjum standi skipiå var i. AFTURÍMÓTI mugu vit ásanna, at tað er gagnligt fyri fjølmiðlar og tí eisini almenn- ingin, at tað er lættari at fáa upplýsingar um almenn mál í dag enn bara fyri trimum árum síðani, tá vit fingu lógina um alment innlit og fyrisitingarlógina. NÚ ber til, vísandi til hesa lóg, at biðja um skjalainnlit í ávísum málum, og landsins myndugleikar og tíðindafólk eru nú komin væl áleiðis at brúka henda møguleika. FÁIR upplýsingar um foroysku bankageluna høvdu sæð dagsins ljós uttan hesa lóg, og vit hevdu heldur ikki fingið bankamálið kann- að uttan hesar avdúkingar. TAÐ sama kann sigast um málið um Nóls- oyar Páll. Fleiri upplýsingar eru fingnir til vega við at biðja um skjalainnlit, og nakrir upplýsingar afturat erukomnir í ljósmála í skjølum, sum fylgja við svarinum hjá lands- stýrismanninum John Petersen til logtings- mannin Birna á Heygum, sum setti lands- stýrismanninum átta spurningar. SKJØLINI visa, at ikki bara stjórin á Vaktar- og Bjargingartænastuni fór út um sínar heim- ildir, men at skiparin helst eisini hevur gjørt nakað, sum hann íkki átti at havt gjørt við tað at hann metti, at alt var í lagi og legði frá landi við skipinum. SKIPASÝNIÐ kravdi ábetur á viðurskifti, sum ikki vóru fingin í rættlag. Skipasýnið gav tí ikki siglingarloyvi. Áður er sagt, at stjórin á Vaktar- og Bjargingartænastuni gav sigling- arloyvi í samráð við landsstýrið, men í upp- riti, sum fylgir við svarinum, sæst, at lands- stýrisfyrisitingin heldur seg ikki hava heimild at skriva um siglingarloyvi, og einki sæst til, at loyvið er undirskrivað í samráð við lands- stýrið Nú verðurbíðað eftir eini óheftari kanning um sjálvt skipið, og hvussu nógv tað fer at kosta, um skipið skal gerast siglingarklárt, og somuleiðis verður bíðað eftir, hvat løg- froðiliga hendir við teimum stigum, sum stjórin og skiparin tóku, tá skipið varð siglt heim GOTT vit fingu lógina um alment innlit. Bara spell, at tað gingu 15 ár frá tí at Foroya Blaðmannafelag fyrstu ferð reisti málið um at fáa eina siika lóg á fundi við skrivstovu- stjóran í Tinganesi, og at eini 10-12 ár gingu frå ti at sama felag legði eitt fullfiggjað upp- skot til lóg um alment innlit fyri landsstýrið, uttan at landsstýrið gjørdi nakað við málið. HEVÐI henda lógin verið komin fyrr, hevði kanska okkurt sæð ødrvisi út í Føroyum í dag. Sostalurin Útgevari, uppseting og prent: Sosialurin Bústaður: Argjavegur 26, Argjum Postadr: Postsmoga 76, 110 Tórshavn Telefon: 11820 Telefax. 14720 e-mail: jalur é olivant fo Ålitiskreppa i føroyska samfelagnum einki ålit millum Danmkar og Føroyar Tann politiska stødan i okk- ara samfelag kann sammet- ast við eitt strid, har øll berj- ast móti llum Størsti trupulleikin er íkki fyri ella ímóti Fiskavirking ella Framtaksgrunninum Nei, stærsti trupulleikin er, at eingin hevur álit á hver)- um ødrum. Og tað er kanska av góðum orsøkum Danir hava ikki álit á før- oyingum. Ikki álit á, at vit vilja ella kunna greiða okk- ara samfelagsvidskiftir á skjótast og á besta hátt. Tí blanda teir seg upp í loysn- irnar og vilja ávirka gongd- ina í búskaparkreppuni her Teir eru okkara høvuds- kreditorur Amboðini hjá dønum í Føroyum sýnast at vera Figgingargrunnurin, Føroya Banki, Framtaksgrunnurin og kanska onkur annar Flestu føroyingar halda, at okkara ráðandi fólk i 1993 lótu seg lumpa av døn- um tå yvirtøkan av Føroya- bankapartabrøvunum fóru fram. Danir kroystu føroy- ingar til ta loysnina, og okk- ara fremstu politikarar - tó at summir av teimum áttu at vita betri - vóru nakað bláoygdir, umframt at vera í einari fíggjarliga og polit- iskt sera tilspíssaðari støðu fyri Føroyar Ídag spyrja vit, var tað tað besta fyri Føroyar, sum tá hendi? Ella var tað tað besta fyri onkran annan? Ein bankakanning er í gongd, sum eingin veit, hvat hon gevur, men áliuð mill um Danmark og Føroyar - millum føroyingar og danir hevur ligið eitt álvarsamt knekk. sum tað verður sera torført at bóta aftur upp á stutta tíð Hartil vita v't, at Figging argrunnurin sveik sítt lyfti sum formaðurin gav okkara politikarum, í samband við Føroya Fiskavirking, tå hettar kom i 1993 Føroya Fiskavirking bleiv als ikki tað lokomotivið, tað skuldi blíva. Tvørturim6ti, og tað er farið fallit. Hin- vegin kann tað vera, at okk- urt av tí sokallaðu framtaks- loysnini er nýtiligt, men hví skulu vit trúgva teimum hesaferð? Fara teir ikki sum frálíður at koma við undan- førslum og gera beint ímóti ti, sum teir lova í dag? Figg- ingargrunnurin og Fram- taksgrunnurin eru fíggjaðir og stýridir úr Danmark fyrst og fremst Er tann sokallada fram- taksloysnin tann besta fyri okkum førovingar og Før- oyar? Ella er hon tann besta fyri onkran annan? Sjóvinnubankin og Føroya Banki vóru bjargaðir við millum 2 og 3 milliardum donskum krónum, sum vit féroyingar hava blett og fara at blaða fyri at gjalda aftur við rentu og renturs rentu. Í hvussu er fyriliggur einki annað í løtuni. Eg vænti mær lítið burtur úr sokallaðu bankakanningini, men vónandi kemur okkurt burturúr til okkara fyrimun- ar Urslitid av bankabjarg- ingunum er monopolbank- in, Føroya Banki. Bara navnið vekir mótvilja hjá nógvum føroyingum. Figg- ingargrunnurin setti dansk- an stjóra og danskan kredit chef at stýra bankanum um- framt nevndina, sum er hålvdonsk. Hettar vóru utt an iva fakliga dugnalig fólk men tey skiltu hvørkt okk ara mál. okkara mentalitet ella okkara hugsunarhát Hettar kostaði bankanum óneyðuga - nógvar kundar síðan 1993. Nógvir før0y- ingar vilja ikki samskifta við bankan ella seta sín fót har aftur. Tað er spell. Fyri eina forrætning, sum hvert hálva ár síðan 1993 hevur mist kundar - mist innskot og útlán - er tað ikki heppið Har er okurt galið, og tað nyttar einki at geva kund unum skyldina? Hartil kemur, at vit før oyingar, sum hava bjargað hesi fyritøku vid nógvum peningi, vit halda, at bankin higartil hevur gjørt ov lítið fyri at fáa gongd aftur á samfelagið - er ov trekur at vilja fíggja, er ov trekur at vilja taka nakra risiko. Uttan risiko frá fleiri síðum, kem- ur einki vinnuliv ígongd aft- ur. Og vit ivast við hvert, um bankin tekur tær bestu loysnirnar fyri okkum feroyingar og Føroyar? Ella fyri onkran annan? Ein oljuvinna er við at hóm- ast fyri framman í Føroyum Leingi bardust vit føroying ar fyri rættinum til undir- grundina, men danir søgdu kortanei. Men bráddliga so forerdu teir okkum rættin til undirgrundina uttan sverð slag. Idag vit vit hví Tað var íkki tí, at tað var besta loysnin fyri Feroy- ar? Nei, tað var tí tað kundi blíva besta loysnin fyri onkran annan? Og hver hevur buktina og báðar endarnar í oljumálin um í dag í Føroyum? Er tað føroyingar? Tað var danska figgjareft irlitid, sum tók búskaparliga teppið undan Føroyum í 1992. Síðan hava danir hild ið okkum føroyingum í ein um jarnringi. Er tað fyri okkara besta? Vónandi! Alt annað harmar meg, men eg må vidganga, eg 1vis: Sum endabresturin er nú stór álitiskreppa millum Føroya Løgting - okkara gamla lógevandi ting, og Føroya løgmann. Ti løg tingið ivast i, um løgmaður - saman við danska forsæt ísmálaráðharranum - hevur tikið ta réttu loysnina - sum er best fyri Føroyar ella onnur? Løgmaður - sum er valdur av løgtinginum, styr ir beint móti Løgtingsins v ilja > Tað er javnan at hoyra fyri opnari mikrofon ella opnum skermi, at løgmaður og hesin ella hasin lands- stýrismaðurin ákæra hvønn annan fyri misbrot av ymiskum slagi, og hótta hvønn annan við uppsøgn Eingin hevur ålit å nøkr um i Føroyum idag. Øll misteinkja hvønn annan fyri bæði líkt og ólíkt. Teir styr- andi ganga undan, og onnur fylgja aftaná Vit vanligu føroyingar ot ast um støduna og yvir gongdina í samfelagnum Tað má broyting koma í her má takast annað skinn um bak. Tað má ruddast upp. Ongantíð ov skjótt Birgir Mohr Føstulåvint á Tvøroyri A Tveryri verður altíð nóv gjørt burtur úr føstulåvint Fólk plaga at ganga hús úr húsi og sláa tunnu, og um kveldið børnini grylu Stóra føstulåvintstiltak10 hesu ferð verður í høllini í Trongisvågi, har Jens Lis berg og vinmenn fara at spæla ul grýludans. Vakr asta grýlan fær ein góðan vinning Tunnan verður fylt við nógvum góðum góðgæti Eisini verður tunnuslámg á skránni, og kattakongurin fær eisini ein góðan vinn ing ganga Bólkurin Jens Lisberg og vinmenn er samansettur av fyrrverandi frontmonnun um í Sputnik. Marner Lis- berg, Jens Johannesen og Jens Lisberg. Sputnik var teimum kendastu tónleikabólkunum í 80 arunum em av og teir hava spælt nógvar landaplágur Væntandi verður væl av fólki í høllin: í Trongisvági leygarkvøldid 8. februar Aldursmarkið verður 18 år