týsdagur 4. februar 1997síða 11

Nr. 23 — 4. FEBRUAR 1997 tíðindablaðið Wp NMT 900 fartelefon- netið verður útbygt Ielefonverkið fer nú at byggja út NMT 900 fartele- fonskipanina. Stórur eftirspurn- ingur er eftir GSM telefonskip- anini, men hon verður ikki sett á stovn í Førovum - enn í hvussu so er. Seinni kemur kanska onnur - nógv betri egnað skipan EIRIKUR LINDENSKOV Seinni í vár verða tad enn fleiri føroyingar, ið fáa gleði av NMT-900 fartelefon skipanini hjá Telefonverki num. Henda fartelefonskip an hevur bert verið nýtulig í pørtum av landinum. Hig artil hava bert felagar í høv udsstadarøkinum, í Vest- manna, í Servági, í Fugla firði, í Klaksvík og á Tvør oyri havt gleði av hesi skip an Hin fartelefonskipanin hjá Telefonverkinum kallast NMT 450, og hon røkkur um alt landið og langt út til havs eisini. Kortini eru ávís »hol« í Føroyum, har henda skipan ikki virkar - men tey eru ikki serliga stór NMT 450 fartelefonskip anin hevur 18 basisstødir, indras Róin greiðir frá nýggju ætlanunum hjá Telefonverkinum meðan NMT 900 skipanin hevur níggju. Men í vár fer telefonverkið at seta upp seks nýggjar basisstødir Hesar verða settar upp í Miðvági, á Sornfellinum, í Vági, í Nesvík, á Stødla fjalli og í Leirvík. Hetta ger, at nú fer at bera til at nýta NMT 900 fartelefonskipan ina frå flogvellinum til Havnar og úr Havn til Klaksvikar Tær báðar fartelefonskip anirnar hjá telefonverkinum eru grundaðar á analoga tøknifrødi. Ynski hava verið frammi um at fáa eina dig tala fartelefonskipan, eitt nú GSM, men telefonverk ið hevur gjørt ikki at byggja út hesa skipan - fyribils í øllum fórum Andras Róin, telefon FØROYSKAR MISNYTTAR UTTANLANDS EIRIKUR LINDENSKOV At føroyskar fartele fonir verða misnýttar utt anlands er als einki ókent fyribrigdi. Hetta verður gjørt á tann hátt, at onkur programmerar nummar ið ein føroysk fartelefon hevur í sína egnu telefon, og so er frítt at ringja um allan heim. Rokningina fær síðan telefunverkið sum skal senda hana víð ari til tann, sum telefon ina eigur. Kortini hevur enn eingin felagið hjá telefonverkinum hingið upp á hesa rokning, tí telefonverkið fær bein anvegin mistanka - ser liga tá talan er um nógvar dýrar samrødu kanska úr Sveríki ul Pakistan o. s fr. Tá eisini eingin samrøda er til Føroyar, er brotsverkið eyðsýnt Men rokningin skal gjald ast, og telefonverkið má gjalda fleiri hundraðtúsund krónur um árið fyri hetta virksemið. Tað eru annars bara teir, sum selja fartele- fonir, sum kunnu leggja nummar í telefonina. Men um onkur hevur ognað sær tólið, sum lesur nummarið í telefonina er lagað manni at velja sær nummarið hjá onkrum øðrum Men hetta óskilið verður nú steðgað - og er steðgað í flestu londum. Hetta verður gjørt við eini trygdarskipan nevnd SIS (Subscriber Id entity Security). Skipanin virkar á tann hátt, at hvor einstøk telefon hevur eina verkstjóri sigur, at áðrenn farast kann til eina digitala fartelefonskipan sum eitt nú GSM, má vanliga telefon skipanin fyrst útbyggjast soleiðis, at øll oki í landi num verða digitaliserað annars kann GSM-skipanin ikki nýtast allastaðni. I dag vanta Eysturoyggin og Norðoyggjar at: verða digitaliserað Andras Róin sigur víðari, at skuldi ein GSM skipan kortini verðið sett á stovn í dag, heyði hon verið sera dýr, tí at seta slíka skipan á stovn kostar fleiri tíggjutals milliónir Og skuldi henda fløga borið seg - og tað má hon tí vit hava ikki pengar játt aðar til slíkt, so hevði nytsl uprísurin kanska ligið upp á 20 - 30 krónur! Tá sigur ARTEL kodu, sum situr í einum chipi í telefonini Hverja ferð telefonin verður nýtt, verður samband millum chipi í telefonini og telefon- verkid. Er hetta samband ikki - fæst einki samband Telefonirnar, sum keyptar verða í dag, kunnu allar nýta hesa skipan. Um battaríið verður tikið av sæst eit SIS merkið aftanfyri. Og vilt tú síggja SIS-koduna, kanst tú trýsta M-tastin niður og samstundis trýsta 99, tá kemur fram ein koda við 18 sifrum Hjalgrím Hentze á tele fonverkinum sigur, at i vár fara teir undir at seta hesa skipan í verk. Men tær tel- efonir, sum ikki kunnu nýta hesa trygdarskipanina fara kortini at kunna nýtast, men tað seg sjálvt, at eingin hevði nýtt hesa skipan Men stórar broytingar henda í heilum á telegki num. Bill Gates og Micro soft eru saman við Motorola í ferð við at menna eina far telefonskipan, har telefon kann hava beinleiðis sam band við lágtflúgvandi fylg isvein Henda skipan fer kansk- a at verða sera hent hjá okk- um, sigur Andras Róin, sum vísir á, at soleiðis sum Før oyar liggja, og havandi í huga, at:vit eru eitt fjalla land, so kann hendan skipan gerast sera hent hjá okkum og hon verður heimsum fatandi Hann heldur tí, at tað als ikki ber til at siga, um tað nakrantíð verður neyðugt at fara undir eina GSM-far FONIR nýggjar telefonir uttan hesa trygd verða ikki settar til Ti skulu fólk vera varin, um tey keypa gamlar telefonir uttanlands - eru tær ikki SIS-merktar kunnu tær ikki nýtast. Men verður brúkt telefon, sum íkki er SIS- merkt keypt í Føroyum, verður hon bert sett til, um hon framman undan hevur føroyskt nummar Við SIS-trygdarskipanin slepst heilt undan misnytsl u, tí tað er ógjørligt at bróta SIS-kodurnar, sigur Hjal- grim Hentze I vår, tå SIS-trygdarskip anin verður sett í verk, verður ógjørligt at mi- snýta føroyskar fartele fonir EIRIKUR LINDENSKON Samstundis sum 900 netið ul fartelefonirnar verdur bygt ut, hevur tel efonverki ætlarnir um prísbroytingar. Telefon verksstjórin kallar tað ikk: prislækking, men pristillaging Hetta er ti, at talan ikki bara verður um prislækk ingar, hóast tað i storan mun verður bíligari at tosa í fartelefon, tå pris broyungarnar eru framd ar - um landsstýrið góð tekur tær Sum er kostar tað 4,03 krónur at ringja frá ella til eina 450 telefon. Hin vegin kostar tað 1,77 kr Gjøld 1/1 Frå 450 dag Frá 450 nátt Til 450 dag Til 450 nátt Frá 900 dag 1,77 Dyrari at ringja vid fartelefon at ringja frå eimi 900-tel efon, meðan iað kostar 4,03 kr at ringja ul eima NMT-900. — Ielefonverkið heldur at prísirnir eiga at verða javnari, og skjýtur tí upp at lækka teir hægru prís rnir til 3,50. Men sam stundis er ætlanin at gera tað bíligari um náttina millum kl 22 og 06) tá ringjast kann fyri helvt arprís Fyri NMT-900 skipan na fer prisurin at ringja frá at hækka ul 2,00 kr um dagin og] kr um nátt ina. At ringja til eina NMT-900 fartelefon fer at kosta tað sama sum at ringja ul NMT-450 200 #13.0% Frá 900 nátt 177 4,03 Til 900 dag Til 900 nátt 4.03 telefonskipan, ti tå vit koma so langt, er hendan skipan kanska avoldað A telefonverkinum fáa tey í heilum settan spurn ingin, hví vit ikki hava GSM -skipanina í Føroyum I Danmark lata telefonfel- øgini hesar telefonir til brúkarar fyri einki, og kann tað verða ein av orsøkunum til, at eftirspurningurin er so 3.50 Nýggju fartelefontakstirnir, soleiðis sum telefon verkið ætlar, at tey skulu verða 1.00 3,50 1,75 |-58,8% Men å telefonverki num visa teir å, at GSM- skipanin als ikki er heims storur umfatandi. Eitt nú í USA hava teir sína egnu fartel efonskipan, so fara vit at ferðast kring heimin, er einkin fartelefon, sum kann brúkast allastaðni. Men kanska tann nýggja hjá Microsoft og Motorola verður loysnin