leygardagur 15. februar 1997síða 11

Nr. 32 Leygardagur 15. februar 1997 DAGNY JOENSEN Jens Kr. VANG Í oktober í fjør varð Karin Kjølbro av Landsstýrinum bidin um at taka vid sum formaður í stýrinum fyri ALS. Tað tekur hon sum eim heiður og vónar, at hon hevur førleikan at gera munagott arbeiði Tað skuldi tó ikki verið nakar trupulleiki. Nýggi formaður er væl skúlaður til slíkt arbeiði Í 16 ár var hon tinglimur fyri Tjóðveldisflokkin, men valdi at fara úr politiska ar- beiðinum tí sum hon sjálv tekur til - tað var ikki ætl anin at tað skuldi verða lívs- starv Hon er útbúgvin sosial- ráðgevi, og hevur í nógv år verið leiðari á Kriminalfor- sorgini. Ein av týðandi upp- gávunum í hesum starv: hevur verið at skaffa fólki undir Kriminalforsorgini út- búgving og arbeiði hesum sambandi hevur hon havt tætt samstarv við arbeiðsmarknaðin, og sigur, at hon skyldar arbeidsgev- arum eina stóra tøkk, tí teir hava verið ótrúliga beina- samir, tá hon hevur havt brúk fyri at fáa fólk í ar- beiði Upplýsing fatan Fríggjadagin í farnu viku skipaði ASL fyri seminari, har fólk sum taka avgerðir, hava ávirkan og ábyrgd fyri teimum arbeiðsleysu, vórðu kunnað um arbeiðið við lógarbroytingum og um ar- beiðið á stovninum Um uppgávuna sum for- maður í stýrinum fyri ALS, sigur Karin Kjølbro: - Tad, at arbeidsgevarar og fak- feløgini hava stovnað Ar- beidsloysisskipanina er søguligt, tí hesir partar ann- ars eru mótpartar Tað er í sjálvum sær eitt bragd at partarnir hava megnað at loysa hesa stóru samfelagsuppgávu. Eg skal tí finna eina gongda leið millum partarnar. Tað kann koma til at krevja nógv av mær Arbeiðsloysisskipanin hevur verið fyri mótburði frå byrjanini. Ein av orsøku- num til óviljan mótvegis skipanini er helst, at ov lítið hevur verid kunnad um ALS, og tí var skipað fyri seminarinum undir heit- inum „ Broytid ALS-lóg- ina“, har vit fingu upplýsing og vitan um arbeiðið á stovninum nú og í fram- tíðini Steðan hjá ALS - Serliga hugtók tað meg nógv at síggja ein film, sum ALS hevur latið gjørt. Tað var kanska tað besta inn- leggið á seminairinum, tí tað eydnaðist at fáa evnid so væl og fjølbroytt lýst -Umframt tað hevði Sjúrður Horsdal, stjóri á ALS, fingið til vega striku- myndir, vid åhugaverdum upplysingum um støduna hjå skipanini, sigur Karin Kjølbro. Fyri sløkum fimm årum síðan fór ALS at virka, og í hesum tíðarskeiði eru meir enn ein millard krónur gold- in inn, og 873 mió. krónur útgoldnar - Hugsað tær til, um tað almenna skuldi havt hesa útreiðslu aftrat øllum hin- um, sum komu í hesum tíð- arskeiðnum? -Persónliga hald: eg, at seinastu fimm árini við ar- beiðsloysinum 0.Ø., er trupl- asta tíðarskeið okkara síðan seinna heimsbardaga. Tað kom sum eitt ólegi oman yvir okkum, og vit vóru púra ófyrireikað til at taka okkum av teimum arbeiðs- leysu Karin Kjølbro, formaður í ALS: - Eg haldi, hava mist arbeiðið, at tey kunnu varðveita sitt sj Karin Kjølbr at vit sum menniskju á einhvønn hátt mugu stuðla teimum, sum álvsvirði og ikki kenna seg kasseraðan o um 16 ár í politikki: Ongantíð ætlanin at verða mitt livsstarv - Eg helt meg kunna gera betri ongantíð angrað, sigur nýggi stýris - Tað var tí ein gáva til føroyska samfelagið, at partarnir á arbeiðsmarknað- inum tóku stig til at stovna ALS, hóast eingin tå visti, hvussu stórur tørvurin á út- gjaldi fór at verða. Otryggu útlitini hjá ALS í byrjanini ørkymladu bæði brúkarar og starvsfólkini á stovninum Óvissan í fyrstuni - Tey arbeiðsleysu hoyrdu annan hvønn dag, at nú var kassin tómur. Eingin visti, hvussu leingi tey kundu fáa stuðul, hvussu nógv o.s.fr Tey noyddust at liva i ó- vissu, umframt at tey høvdu mist arbeiðið. - Alt hetta slapp lands- kassin undan at taka stóðu til, og kundi nýta tíð og orku til onnur gerðarmál, sigur Karin Kjølbro, sum heldur, at góðar grundir vóru fyri stríðnum, sum tók seg upp millum stýrið fyri ALS og Landsstýrið, eitt nú tá Landsstýrið blandaði seg upp í útgjaldstíðina. Lógin sigur, at útgjalds- tíðin er tvey ár. Síðani er hon longd fleiri ferðir. Í broytingaruppskotinum mæla vit til, at útgjaldstíðin skal vera trý ár og tveir mánaðir, so sum hon er í dag. - Í styrinum fyri ALS eru vit samd um lógarbroyting- ina, at núgaldandi útgjaldið skal vera 70% og at varð- veita útgjaldingartíðina. Vit eru eisini samd um at lækka inngjaldið úr 2,75% niður í fyribils 2,5% 1. julí í ár, sum merkir, at vit fáa 34 mió. krónur minni árliga. Henda upphæddin fer ístað- in í umferð í samfelagnum. Undantakssteðan - Hava politikarar gjørt sær dælt av málinum um Ar- beidsloysisskipanina? - Nógv fólk hava fingið útgjald frá ALS, og tað hev- ur tí sjálvandi eisini polit- iskan áhuga. - Eg haldi, at vit øll hava verið í undantaksstødu, tå kreppan kom, og at stríðið millum stýrið fyri ALS og Landsstýrið kom av somu orsøk. - Áhugaverd eru kortini politisku sjónarmiðini, sum komu fram á seminariinum, at ALS verður ein fíggjar- miðsavnandi stovnuri í før- oyska samfelagnum. Hes- um stúri eg einki fyri, sigur Karin Kjølbro. - Skuldu vit fingid ein fullan grunn, so er tad bert at fegnast um f hesum pen- ingafåtækra samfelagnum, men vegna stýrið tori eg at siga, at tad beinanvegin hevði verið semja um at minka inngjaldið. - ALS er ogn hjá Føroya fólki og pørtunum á ar- beiðsmarknaðinum, og tí skulu politikararnir vísa á- huga fyri at skaffa arbeiðs- pláss, heldur enn at taka sær av arbeiðinum í ALS. Ég havi tí biðið um at fáa ar- beiðsfrið, sigur Karin Kjøl- bro. arbeiði aðrastaðni enn í tinginum, og tað havi eg formaðurin fyri Arbeiðsloysisskipanina Beta um tænastuna ALS fer serliga at leggja seg eftir at fáa arbeiðsávísingina at virka betur, væntandi í 2. ársfjóðringi í ár. Eisini eru heimildir í lógini at geva ar- beiðsleysum stuðul at fara á skeið, so tey betur eru før fyri at bjóða seg framá ar- beiðsmarknaðinum, og hetta er eisini á skránni, sigur Karin Kjølbro. - Sjálvandi hevði tað all- arbesta verið, um ALS varð avtikid, og arbeiðsloysið hvarv, men tad likist nærum góðvarni at hugsa sær, sigur Karin Kjølbro. ALS er stovnur, ið átekur sær avleiðingarnar av ein- um samfelagsligum trupul- leika, sum tað er at fólk hava mist arbeiði. Tað skulu tey hava endurgjald fyri, eins og ALS frameftir skal virka fyri, at stuðla fólki at umstilla seg til broyttu við- urskiftini. - Tað verður arbeiðssetn- ingurin frameftir, sigur Kar- in Kjølbro.