leygardagur 15. februar 1997síða 12

— Vit skulu Standa á tveim- um beinum. Vit skulu savna inu- ittar í Gronlandi, í Kanada, í Maska og í Sibi- ria. Og tað er ein heilt onnur av- bjóðing enn at savna sumbing- ar, Svinoyingar og mykinesfólk. Og so skulu vit vera sambind- ingarlið ímillum Norðurlondini og inuitta- mentanina sigur Jan Klovstad, * fyrrverandi stjóri í Norðurlanda- húsinum AK! BERTHOLDSEN „Staðið, har tú uppá trummur“ A grønlendskum kann alt hetta sigast við einum orði Katuaq Og nettupp hetta orðið fara vit, og ikki minst grøn lendingar, at hoyra nógv til í framtíðini Ti soleiðis eitur nýggja, stórfingna mentanarhúsið spælir sum grønlendingar hava bygt í hevuðsstaði sínum Nuuk Teir ha nevnt húsið Vikuskiftið Vikuskiftið Katuaq -staðið har tú spælir og dansar trummudans Hetta er eitt nytt, grøn landskt orð, sum teir hava gjørt til håsanavn „Kulturip Ilorsua"-grøn lendska mentanarhúsið- er ein byggilistarlig perla Ikki goymd úti í óbygd- um. Men reist sum ein varð- i, beint har mest fólk er, mitt í Nuuk Húsið verður ein savn andi, mentanarligur kraft- depil hjá øllum inuittum, hvar teir so búgva, í Sibiria, í Kanada, í Alaska, ella í sjálvum Grenlandi Og í dag er so dagurin, grønlendingar hava bíðað eftir í 15 ár Tí heili 15 ár eru tað síð- ani at var tað fyrsta sáið til mentanarhúsið sáað 1991 hevði tað spírað so frægt. at ein avtala ímillum Nuuk kommunu og heim astýrið varð skrivað undir um útreiðslurnar til húsið I dag, klokkan 15.30 før oyska tíð er so tann sundin komin til handa, at dyrnar verða lætnar upp á víðan vegg og hátíðarhaldið í sambandið við vígsluna byrjar Ein høvudsmadur í hesi stórfingnu byggiætlan er Jan Kløvstad Sum stjóri í Norðurlanda- húsinum í Føroyum frá 1989 ul 1994 er hann væl- kendur í Føroyum Vit hittu henda Føroya vinin á ferðasteynuni í A- kureyri í Íslandi í septemb- er mánaða Og vit spurdu hann, hvat hann hevur tikist við, síðani hann fór úr Føroyum fyri tveimum árum síðani Ur Føroyum fór hann til Noregs, men har dvaldi hann ikki leingi Ti longu í februar 1995 vóru boð eftir honum úr Grønland: at hjálpa ul í sambandi við tað stórfingna mentararhúsið, grønlend ingar vóru farnir undir mitt í Nuuk Jan Kløvstad dylir ikki fyri, at tær royndirnar, hann fekk sum fremsti mentanar- borberi í Norðurlandahús- inum í Føroyum koma hon- um serliga væl til góðar í hesum arbeiðnum Ja, tað var helst fortíð hansara í Føroyum sum gjørdi, at grønlendingar fingu hann yvir um hav at leggja teimum góð ráð i sambandi við húsið Eg varð ikki sért bilsin, tá ið eg varð spurdur, um eg vildi hjálpa teimum at fáa húsið bygt og fáa tað á Umstødurnar í tí nýggja húsinum eru framúr til alskyns virksemi og soleiðis sær miðhæddin út. Dentur er lagdur á, at fólk skulu altíð kenna seg vælkomnan 7 Er Nýggja, stórfingna mentanarhúsið i grønlendska høvudsstadnum verður tikid i bruk i dag. Hetta er eitt sermerkt hús. Tað er grønlendska náttúran, sum hevur hugkeikt arkitektarnar. Tann bylgjuta framsíðan minnir um norðlýsið og annars eru tað ísurin, kavin og isfjøllini, sum teir hava havt í fætur. Men eg helt, at tað ljóðaði so spennandi, at eg tók av, sigur Jan Kløvstad Ein kraftdepil Húsið líkist eisini nógv norður landahúsinum-ikki í útsjónd, men í innihaldi Størsti munurin er, at tað verður biohøll í húsinum og ætlanin er at vísa filmar um víkuskiftiðm kanska aðrar dagar við Men húsið fer eisini at hýsa trimum týðandi ment anarligum stovnum Grønlendski listaskulin er ein stovnur, sum fær inni vist í húsinum. Verkstødini verða eitt stórt, samanhang andi høli, høgt til loftið og í góðum veðri kunnu skjóti hurðarnar dragast frá, so tey ungu listafolkini arbeiða undir fríum himli NAPA, „Nordisk insti tutt“ í Grænlandi fær eisini fast sæti í húsinum Men harumframt verður pláss fyri rådstevnum, við heilt upp til 500 fólkum Har verða møguleikar hjá hjá politiskum flokkum, at hava landsfundir, har fer at bera til at skipa fyri borg arafundum, konsertum við og annars øllum, sum hugs ast kann í einum húsi, sum hesum Húsið er nevniliga útgjørt við øllum hugsandi hent leikum, bæði til lós og ljóð og alskyns elektronikki Pláss verður at taka upp ul sjónvarp og útvarp. Og annars er ætlanin at húsið skal verða staðið, har ið fólk kunnu stækka inn á gólvið eina friløtu at hitta vinir og kenningar huganum Serliga møguleikarnar at taka upp sjónvarp og út varp, leggja grønlendingar stóran dent á Tað er ein vandi fyri, at tað verða mest tey í Nuuk, sum fara at fáa gleði av hús- inum, av tí at tað er so ómet- aliga langt at fara allastaðni Men netupp ti er tað ætlanin at gera nógv burt- urúr at senda tiltøk bein- leiðis í útvarpi og sjónvarpi fyri at so nógv sum gjørligt skulu fáa gleði av tiltøk unum, sum eru í húsinum, sigur Jan Kløvstad Eisini grønlendska leik húsið fær høli í húsinum umframt býarorkestri í Nuuk, sum er blandingur av GHM og Havnar Hornor ketri, sigur Jan Kløvstad Norðurlandaráðið betalir 30% av tí, húsið kostar av byggja Men síðani noyðast grøn lendingar at klára seg sjálv ar. Nuuk kommuna og og grønlendska heimastýrið skulu betala raksturin helvt um helvt Mentanarhúsið er úrslitið av einum samstarvið ímill um almennu myndugleikar nar, ferðavinnuna og aðra vinnu í Grønlandi, serliga í Nuuk. Vinnan hevur lagt nógvar pengar í húsið. T.d er ætlanin at samstarva við hotellini um rådstovuhølini í húsunum Vinnulívið sær nógvar møguleikar í hesum húsi num, tí tey roknað við, at virksemið í húsinum eisini fer at kasta annað virksemi av sær Jan Kløvstad sigur, at grønlendingar hava í stóran