leygardagur 1. mars 1997síða 17
‹ fyrra síða allar 28 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Heldur orðabókadeild á Fróðskaparsetrinum
Viðmerking til uppskot um orðabókaútgávu
Bjarni Djurholm hevur lagt
fram eitt uppskot ul sam
tyktar um orðabókaarbeiði
Talan er um løgtingsmål nr
17/96: Aheitan um løvtini
heimild t før ku ro
kar )
í ” 4
Eg ætli mær fyrst at taka
HO LV. i 4
fa Ma i vva ma t
gera nakrar viðmerkingar
Djurholm nevnir í upp
kotinum, at ta hevur al
stóran tydning fyri før
vskt, at vit hava alskyns
rdåabøkur, og tað hevur
hann s nniliga rætt í. Eitt
nað in | ut
ir an I I
Taf !
'
í R
I UDPSK
B. Djurhol
P et
vskt meira enn ri }
r, 201 VIKKI Í 3
Førovarn leild
hor r skipað kra
| rðat K
tt
| * 1 i k Í i
Vibok k
} |
3 i TY
ir
, i LV |
| N
Bokad > |
beiði sku i ]
i g sk il n
k Fo am Í r
meðan deildin skal taka sær
gransking burturav
Bjarni Djurlu Im skitserar
eima orðabókadeild H mn er
undir Skúlabókagrunninum
og Bókadeidini og tað er
hesi deild, Føroyamåls
deildin skal lata tilfar
Eitt annað skal eisini
dragast fram. Bjarni Djur
holm sigur, at fyrimunir eru
við einum samstarvi við
Gyldendal. Teir eru, at
“leitorðini {tað eru tey, sum
eru skrivað við feitum) eru
vald og verða javnan dag
førd, framburður/ljóðskrift
er skrivað, donsku týðing
arnar eru gjørdar (dansk er
burtursæð frá móðurmál
inum, tað málið, vit duga
best) og orðingar/setningar
eru gjørdir og tyddir. V.ø.o
er hevuðsarbeiðið gjørt,
eftir er bara at strika danskt
út og seta føroyskt istadin”
Hetta er nakað av ti,
Djurholm nevnir í uppskot
inum. Her eru eftir minari
metan ov nógvir leysir end
ar, sjálvt um mann fagnar
tankanum um at seta fleir
pengar av ul orðabókaar
beiði. Eisini hetta, at tað
skal verða møguligt at
arbeiða meira miðvíst við
slíkum arbeiðum. At tað
skal kunnu lata seg gera í
eitt vist áramál
Føroyamålsdeildin klår-
ar utmerkad væl at taka sær
av føroyskum orðabókaar
beiði. Henni vantar pengar
og verða tær tvær millión
irnar, Djurholm skjýtur upp,
játtaðar deildini, ber væl til
at gera eina orðabókadeild
úti á Førovamålsdeildini
Nú Móðurmálsorðabókin er
um at verða liðug, verður
wberðskraft tók
1
har úti í
líkt arbeiði. Teir kunnu s
ems og B. Djurholm nevn
ir keypa aðra, neyðuga
wberðsmeg td
ira skeið. Hesar tvær milli
mirnar kunnu rða oyra
merktar til eina serdeild
Førovamålsdeildimi. Til ber
so at leggja nakrar útgávu
treytir við sum eitt nú, at tit
skulu hava givið eina før
yska lanska orðabók út
innan tvey el. try ár eru hið
in. Eg fari ikk uw taka
rðabókaarberði mn
t skal, ikki kann gera i
Før ilsdeild Verður
peningur játtaður d hi
r k Í Í lurs Í
| ka la fy
l Jabokaarberd
P 1 Bjarr Dyurl
ppskot
k
kl-lø DN
h h
k
skotinum., og eisini
líkasum bara fyri
uppsk«
il
in
B
grunninum
i ,
er hetta
at Minna
sstillaran á
ber til at gera og fara
lir alhanda orðab
1
Is
um, Feroyamálsdeildini
kadeildir g Skúlabóka
Tað einast
kar amanselini
nein orðabók fer nakran
r
I
it Koma burturur he
ndaðir Skulabok
Stidin passast inn í tey al
riknu forløgimi? Eg
ara, hvussu skal eitt
men
meini
møguligt vyvirskot bytast?
tøroysk-ensk, men trupul til at livga einum privatum
leikin er bara tann, at mann forlagi eins og Stidanun
nú fer igjøgnum tær týð ella Gyldendal, og un er
ngarnar, mann i ensku- før so mugu greiðar linjur verða
ysku orðabókinni gjørdi úr viða 3 I
k } r () al k 1 I
! mo. H kk } málsd i
Kallar rðabók: k beið
i. Su beiðsprir keið. |
tað ikk 3 }
H k beið ot I a
i ic P
I k fer) rt i í )
k Í ma k
' ka hjá k 3
jara D r edak Wahók
kkl i k nær hes | kk
i } kingar illa blanda Skúlabók
pp. Ba het ID før | Mabók
h 3 } pp art 4. 7 i
Frat } } karat ut I av sk hok
k 1 I n
Få ø ti i
3 å
I r h
Yabokad | R
V Hjalmar P. Petersen
pna id i ið ikk
k i] N t Í
k link k
rðabókaar ) | 1
k Sk
— Thule er vælegnað til
— kjarnorkuvåpnakøst
Hetta er nógv tilfar
r keypt inn á deildina fyr
skattapengar. Skal so td
eitt privat forlag kunna fara
inn eftir tilfari, seta tað í eitt
orðabókaarbeiði hjá sær, og
so sjálvir fara avstað við
vinninginum? Her mugu
fullkomiliga greiðar linjur
vera, og eitt greitt skott
ímillum almenn ríkin forløg
og tey privatu
So ul samstarvið
Gyldendal. Eg gevi líuð fyri
tað. Tað er sjálvandi heldur
eingin tilvild, at júst Gyl
dendal veðrur nevnt og ikki
Munksgaard ella GAD
Stidin (Z.Wang og aðrir)
hava júst samstarv við hetta
forlagið. Ég síggi onga
grund vera fyri, at tann
føroyski skattgjaldarin skal
lívga einum stórum forlagi
eins og Gyldendal, og tað
meira at siga undrar meg,
at ágrýtnir tjóðskaparmenn
ikki heldur tosa um at fáa í
lag eitt samstarv við Orða
bókagrunnin og Føroya
Fróðskaparfelag. Hesi hava
eitt frálíkt forrit til orða-
bókaarbeiðir. Tað er rit-
stjórnarforritið RiSt, og tað
ber til við hesum amboði at
fara undir hvat arbeiði sum
er. Eg skal minna á, at
danska-føroyska orðabókin
hjá Fróðskaparfelagnum
(1995) bleiv gjørd við hes
um forriti. Arbeiðið tók tvey
ár, og kostnaðurin varð ikki
tær 1,5 milliónirnar sum
enska-føroyska orðabókin
hjá Stíðanum kostaði. Eg
nevni hetta, tí B. Djurholm
vísir til hasi tølini í upp-
við
Tað heldur Uffe Elleman Jensen, sum er formaður í danska Vinstraflokki- .
num. - Og so kunnu grónlendingar eisini vinna pening upp á tað, sigur hann
EIRIKUR LINDENSKON
Formaðurin í danska
Vinstraflokkinum, Uffe
Elleman Jensen hevur
júst verið í Grønlandi í
samband við at mentan-
arhúsið í Nuuk varð tíkið
í nýtslu. Meðan hann sat
har og lurtaði eftir ís-
lendska symfoniorkestri-
num, fór hann at hugsa
um alt tosid um Thulegøl-
una, um kjarnorkuvåpna-
goymslu og um kjarnork-
uvåpnadubbing. Og hann
fekk eitt gott hugskot!
Tad sigur hann i øllum
førum f hansara »Elek-
troniske Ugebrev«, ið
hann hevur á heimasíðu
síni á Internetinum.
Í hesum »vikubrævi-
num« hugleiðir hann um,
hvussu trupult tad er hjå
grønlendingum at fara
undir nyggjar vinnur, tå
trupuleikar óivað verða
við fiskivinnuni. Og vit
lata hann sjálvan hugleiða
víðari:
»Det har vist sig uhyre
vanskeligt at starte
andre produktioner i
Grønland. Turismen
venter alle sig meget af,
men naturens luner
sætter sine grænser for,
hvor meget der kan
hentes her.
Diamanter og guld,
mineraler og olie - ja håbet
er grønt. Og man kan unde
grønlænderne, at der her
viser sig en mulighed for
at skabe indtægter.
Men at fremtiden rummer
store og vanskelige udfor-
dringer kan ingen være i
tvivl om.
Derfor sad der bag i hov-
edet på mig en stille ær-
grelse over, at håndtering-
en af den ældgamle "at-
omsag“ ved Thule har
skabt en så forgiftet stem-
ning omkring "atom-em-
net”, at både danske og
grønlandske regeringspol-
itikere nærmest pr. Ref-
leks slog syv kors for sig,
da pressen i sidste uge
kunne fortælle om et am-
erikansk studie, der peg-
ede på muligheden for at
lave et "atom-fængsel“
ved Thule.
Man forstår da godt, at så
mange havde travlt med
omgående at lægge af-
stand til den tanke - men
forhåbentlig melder om-
tanken sig, så man giver
det hele en mere seriøs ov-
ervejelse:
Ud fra en mere global be-
tragtning vil det være et
utroligt fremskridt, hvis
der laves en international
oplagringsplads for de
gamle atomvåben, som
skal uskadeliggøres - og
hvis det sker i et tæt sam-
arbejde mellem især atom-
magterne USA og Rus-
land.
Det siger sig selv, at et
sådant ”atom-fængsel”
skal ligge et afsides sted
på Kloden - men også i et
politisk stabilt land. Og
der er noget spændende
ved tanken om et sådant
lager - bevogtet af en int-
ernational fredsstyrke med
deltagelse fra alle
atommagter. Et smukt
udtryk for afspænding og
nedrustning.
Det land, der giver plads
for et sådant arrangement,
ville med rette påkalde sig
Verdens respekt - og være
sikret Verdens beskyttels-
e. Og så ville det for-
mentlig være en uhyre stor
indtægtskilde for et
sådant land...
Om det så kunne tænkes
at blive et sted i Grønland
- ja det vil kun grøn-
lænderne selv kunne af-
gøre.
Grønland liggur so av-
síðis,. Ti er tað vælegnað
at goyma gomul kjarn-
orkuvápn í, heldur Uffe
Elleman-Jensen. - so
kunnu grønlendingar eisi-
ni tjena pengar upp á ta...