leygardagur 1. mars 1997síða 19

Skuggar av tonkum Yrkingar: »Skuggar av tonkum« eftur Haldur Suna »kanska skuldi eg blakad plaggið til bert tad nakna holdið er eftir« Yrkingasavnid hjá Hald- ur Suna er merkt av stutt- um og beinleiðis yrking- um. Hann yrkir einfalt og líkatil. Livsvidurskiftini verða = viðgjørd við orðum og myndum, sum eru leikandi og løtt, men samstundis eisini nakin og vill. Stilistiskt hava vit ikki nakra nýskapan sum so, men tað er einki kriterium fyri góðsku Tað er mest nærliggjandi at skíra hetta modernistiskt ella — sum førovingar nokk heldur vildi sagt — nýmótans føroysk yrking. Hetta hevur áður givið okkum menn sum Steinbjørn B. Jacobsen, Oddfríð M. Rasmussen og nú Haldur Suna. Eg ynski ikki at draga nakra beinleiðis linju millum þesar, men stílunn gevur teimum tað til felags, at yrkingarnar spríkja úr sjálvari kjarn- ini, og telgja sær ræsur inn í meiningina. Skugg- ar av tonkum hevur frálík dømi um hetta (fyri at nevna nøkur heiti); »Spinkla liv«, »Einki«, »Mær tørvar teg«, »Fjart i ringrås« og og vit kundu nevnt nógv fleiri Haldur Sum býtir savnið upp í tríggjar part- ar, ið ferðast úr gongdini gjøgnum kærleikan og inn í málið. Hesir tríggir partar eru ikki neyðvend- igvís bundnir at hverjum eðrum, men teir hava all- ir tað til felags, at teir, hver sær eins væl og saman, standa sum grundarlag undir eini veru (einum eksistensi), og tískil gerst hetta ein felagsnevnari fyri øll. Vit kunnu øll síggja brot av kenslum hjá okkum sjálvum í hverjum ein- stakum parti, og hetta ger savnið bæði nærverandi og viðkomandi. Eg ætli mær ikki at fara undir at analysera yrkingarnar, ti at:tað kann lesarin sjálvur gera við at ogna sær savnid, men eg ynski tó at nevna nøkur ting, sum traðka fram sum åhugaverdir træðrir gjøgnum savnið. Tað, sum nokk gongur tydiligast gjøgnum savn- ið, og kanska liggur sum ein grundhugsan undir yrkingunum, er lívsjátt- anin. Hon sæst í øllum trimum pørtum, og bind- ur hesi ymisku evni sam- an í eina hugsan. Í fyrsta parti gongur hon saman við filosofiini, har vit hitta Sisyfos, Nirvana Askesa, Nietzsche og aðrar. Hóast vit ferðast igjøgnum vavdar tankar og umfatandi spiritualist- isk tíðarfenomen, so liggur eisini lívsjáttanin fremst her. Í hesum fyrsta parti er hon fyrst og fremst mest tengd at eydnuni, sum kanska kann skyldast filosofiska útgangssteðinum »cydnan er bert løta so skunda tær og legg tær í geyma alt annað er einki< (úr Vinur mín) Eisini stendur kærleikin sum grundarsteinurin undir bæði eydnuni og lívsjáttanini. Kærleikin til kvinnu, barn, foreldur, umhvervið. Í hesum liggur eisini kærleikin til lívið sum ein forútsetn ingur »uttan kærleikan til lívið vil tómleiki verða skurður tín á jørd« (úr Vinur mín) Í hesum ødrum parti skínur ein setur longsul fgjøgnum, sum eitt slag av longsli eftir tí sum er, og sum yrkjarin longu er ein partur av og eigur jul í. Yrkingar sum eitt nú „Eg elski teg« og »Mia« eru dómi um henda djúpa kærleika, og vakra yrk- ingin »Degningsælid« er ein framúrskarandi nátt- úrumynd, sum á eim hátt er naturalistisk í sínum nakna andliti, men eisini rúmar aðrar djúpari liggj- andi kenslur. Seinasti parturin fer inn á málið. Bæði tað, sum vit hava (ella eiga), men eisini tað, sum vit ynskja men ikki altíð fáa so væl loyvi at hava. Sum eindømi um henda triðja part fari eg at an- befala fólki at:lesa tað síðsta brotið, sum kanska heldur er prosa enn yrking, og sum eisini ber heitið á savninum, skuggar av tonkum; »Orå hava einki at síga, bert tú skilir. Ofta haldi eg, at orð verða misskilt heldur enn skilt Orð eru bara skuggar av tonkum, tí tú kanst sjáld- an seta orð á júst tað tú hugsar, tað tú sært, hoyr- ir, smakkar, luktar, ella tað tú følir«. Hetta seinasta brotið stendur sum eitt gott um- boð fyri savnid, og tað sum tað kemur fram til og við. Eg havi ilt við at síggja nakra meining við at koma við eini påtikn- ari pseudo- professio- nellari vurdering av hesum savni, men fari at heita å tey, sum hava hug, at lesa tað. Tað ber væl til og er ikki so tor- ført. Petur Jensen Gøta EINST lynaur |" reg) 2 VIK FrBner + — — KROSSORÐAGÁTA Loysnin frá seinastu viku Loysunarorðið: BASSARNIR — KK ÍK + i Í ; | Á Í Í 0 |-Í * + | + Hvønn er krossorðagáta i blaðnum. Drigið verður millum røttu inn- sendu loysnirnar. Vinningurin er ein bók frá Bókadeild Føroya Lærarafelags ella Føroya Skúlabókagrunni. (Krossa av á listanum høgrumegin, hverja tú best kundi hugsað tær) Fyri at verða við í dråttinum um vinningin, má loysunar- orðið vera okkum í hendi í seinasta lagi hósdagin. Vinnarin verður saman við loystu gåtuni kunngjørdur í blaðnum næsta leygardagin Sendið loysunarorðið til: Sosialurin, Box 76, 110 Tórs- havn - og viðmerkið >Krossorðagáta nr. ...< á bjálvan. Vinnari: Maiken Slættalid, 460 Nordskåla Loysunar orðið Navn Bústaður Bygd/býur Lesið foroyskt — hugsið foroyskt! Frá BOKADEILD FØROYA LÆRARAFELAGS: Ljósini slókna Segur úr Port Janua Bíblian í orðum og myndum Indiánararnir. Segan um upprunafólkið í Na gg PP Mangt er millum himmal og jørd FOROYA SKÚLABÓKAGRUNNI: Samfelagsfrødi 1. Tú og samfelagið Heimssøga 1 Segan um hini Lív og gróður Orðaskyn. Mín fyrsta orðabók CCCDD Frå 4. COLCCOO Bøkur og annað tilfar — bæði innan og uttan skúlagátt.