hósdagur 3. apríl 1997síða 9

Nr. 62 — 3. APRÍL 1997 Grindahv við fylgis: Tað er tann nýggjasta tøknin, sum verður tikin í brúk í eini stórari gindakanning, BERTHOLDSEN Føroyingar hava dripið erind í øldit Men kortini er tað merki hga líuð. vit vita um henda havsins skapning sum kanska meiri enn nakað annað, hevur gjørt, at:tað hevur borið til hjá okkum at yvirliva sum tjóð úti á hesum kørgu klettum Men nú ætlar náttúru vís indaliga deildin á Fróð skaparsetrinum at skriva eitt stórt kapittul afturat í søguni um grindahvalin Ti nú verður farið undir eina vittfevnandi kanning av grindahvalinum. Og til tær kanningarnar verður tann nýggjasta nýggja tøkn in tíkin í brúkt: Fylgissvein arnir, sum sveima í rúmdini uppi yvir okkum Burtur av eini játtan til at kanna viðurskifti í náttúruni á pólleiðunum hevur nátt úruvísindaliga deildin fing ið 700.000 krónur at gera umfatandi grindakanningar sum væntandi skulu byrja í summar Talan er í stuttum um at kanna. hvussu grindahvalur ferðast og. hvar hann leitar sær fæði Ætlanin er at seta ein sendara á nakrar hvalir í nøkrum grindum og so at fylgja við, hvar teir ferðast Sendarin sendir ul ein fylgissvein, sum so aftur sendir aftur til teldur niðri á jórðini, so tað ber til at fylgja við uppá meturin hvar á havinum, hvalurin er Sendarin er so patentur at hann skrásetir eisini, nær hvalurin kavar, hvussu djúpt hann kavar og hvussu leingi hann er undir Men so framkomin út gerð er eisini sera dýr. Hver sendari kostar 25.000 krón ur Umfatandi og flekt Tad er ikk: bara sum at:siga tað at:fara undir eina kann ing, sum hesa Doreta Bloch sigur, at fyrsti, stóri spurningurin er um tað yvirhevur verður nøkur grind í ár Hon sigur, at:tey fara nú at tryggja sær, at jåttanin verður standandi, hóast eingin grind verður í ár Næsta stigið verður at fáa sendaran fastan á hvalin sc lagaliga, at tað ikki ger hvalinum fortreð Teir. sum hava skil fyrr tí tekniska partinum av kann ingini eru í ferð við at menna eitt tól, sum tað ber til at festa sendaran í hornið á hvalinum við At gera royndir við. hava ið byrjar skjótt teir fingið sendandi tað av skorna hornið av einum hvali, sum legði beinni í eimi erind í fjør Tad er umráðandi, at tað verður farið væl um, ti royndir frå ødrum hvala kanningum visa, at sendarin hongur ikk: meir enn gott triggjar mándaðir á hval mum í besta ført, so dettur hann av Hetta amboðið er ein víð ri menning av ti amboði sum áður er brúkt til sama endamál, sum verður hildið at verða vera nakað ólaga hgt Tad má ganga bæði skjótt og væl at fáa sendarin fastan tí hvalurin má ikki meiðsl ast Roknað verður við, at hetta nýggja amboðið verð ur liðugt um heilt skjótt Doretha Bloch sigur, at væntandi verður farið fram á tann hátt tá ið ein grind er funnin, at tey, sum gera sendarin fastan, fara út við tveimum gummibåtum, fáa fatur á einum hvali, og halda hann ímillum sín í eini presenning, ella onkr um líknandi so hann ikki druknar, ella kvælist, ímeð an sendarin verður gjørdur fastur Her má tann føroyski bát urin geva skarvin yvir, I hann leggur seg ov nógv um fleiri fólk skulu liggja út í borðinum og arbeiða Tað ber ikki til at føra hvalin inn á grunt vatn, tí so er vandi fyri, at hann fær sand og aðra óhumsku í lunguni, og so fær hann lungnabruna og doyr Tað verða útlendskir ser frødingar, sum koma henda vegin at seta sendararnar fastar Fryktandi er fyri, at teir koma at ganga fyri einki í nakrar mánaðir, men so mugu vit taka tað við, sigur Doreta Bloch Smáar grindir Ætlanin er at finna nakrar fáar, lítlar grindir, ikki fleiri enn 50 hvalir, og so verða sendarar settir á tveir, tríggj ar hvlir í hverjari grind Í samstarvi við við sýslu menninnar kring landið er so ætlanin at fáa hesar grindir friðaðar Tað nyttar einki at merkja eima grind i Vågun um, um hon verður dripin í Fámjin dagin eftir Men verður hon friðað er eingin vandi fyri, at hon verður hildin ul av mis gåum, tí um fylgissveinini ber til at:fylgja gjølla við hvar hon er stødd tíðindablaðið æi Fx ska Hóast grindin hevur verið eitt hovuðserundarlag undir møguleikum okkara at yvirliva sum tjóð, er tað merkiliga lítið vit vita um grindahval Nú verður nýggjasta nýggj tøkinin tíkin í brúk í eini vittfevnandi kanning, sum farið verður undir í summar Kanningin skal siga okkum, hvar og hvussu grind ferðast, hvar hon leitar sær fødi og, hvussu ofta hvalur kavar hvussu djúpt og, hvussu leingi hann er undir Nógvir spurningar Doretha Bloch sigur, at hetta er ein ómetaliga spennandi kanning, sum hon væntar sær at fáa nógva vitan burturúr, um alt gong ur eftir vild M.a. vita vit frá teimum gomlu grindakanninginum at tað er ógvuliga ymiskt hvussu nógv skadilig, kem isk evni eru í teimum ymsu grindunum Tað má merkja, at tær hava fingið feði ymsastaðni frá Henda kanningin kann siga okkum nógv um, hvar grindin svimur at leita sær fødi Hon sigur eisini, at vis indafólk halda, at tað er mein enn ein stovnur av grindahval Tey halda, at stovnurin i vestara parti í Atlantshavi er ein stovnur fyri seg og hvalurin í eystaraparti í Atl antshavi: er ein stovnur fyri seg og at hesir bådir stovn arnir eru ikki samanbland aðir Tað verður sera áhuga vert at fylgja við um fylg issvein, hvar teir merktu hvalirnir fara at ferðast, ti ferðast teir heilt vestureftir heldur tað ikki, at tað eru hver sín stovnur, sum ikki blandast Hon sigur eisini, at hig artil hava vit ikki vita hvuss u ofta grindahvalur kavar hvussu leingi hann er undir og hvussu djúpt hann kavar Tað kann henda kann ingin eisini siga okkum Hon vísir Ld. á, at líknandi kanningar av náhvali og hvítfiski vístu, at hann kavi heilt niður á ein krlometur og tað var heilt óvæntað Ætlanin er, at kanningin verður gjørd útfrá Miðvági tí har liggur ymisk útgerð sum er brúkt í ødrum kann ingmum væl goymd í kjall grindir gleppa teimum av hondum í næstu framtíð aranum hjá sjálvum Ivani Men tað merkir so eisini Johannesen, landsstýris at Vágafólk noyðast at lata manni sær lynda, at nakrar smáar FRÍSKA LUFT LÆTT & TRYGT NU kann eitthvørt vindeyga latast upp og aftur, við bert at trysta á ein knøtt ella við einari fjar- styring VINDEYGU, ið vóru trupul at sleppa framat, nýtast ikki elva til nakran trupulleika longur NU fáast el-stýrðir vindeyga upplatarar frá Window Master til næstan øll sløg av vindeygum, nýggj sum gomul indow VAaster Ring ella faxa til okkara, og hoyr nærri um hesa útgerð! P/F Einar Mikkelsen el-innleggjari Bøgøta 12 - 100 Tórshavn TIf. 12211 - Fax 10745