hósdagur 1. mai 1997síða 14

14 tíðindablaðið | Nr. 81 — 1. MAI 1997 Virðing fyri Bretlandi - Virðing fyri Føroyum! JAN MULLER, BLAÐBTJÓRI SKRIVAR I dag skulu bretsku veljar í gera av, um konserva tvi flokkurin skal stýra landinum í enn eitt fimm ára skeið - ella um Labour ibeiðaraflokkurin skal taka við eftir at hava verið kuldanum í 18 ár Hevur tað nakran týdning fyri okkum føroyingar, hver fer at sita í Downing Street nr. 10 og stýra Stórabretl andi komandi árini kundi hóskandi verið spurt! Svarið er ja. Reyði tráð urin í valstríðnum hjá ti nýggja arbeiðaraflokkinum hevur verið hesin: at Bretl ind: tørvar eina broyting, at Bretland hevur betur uppi borið enn at verða stýrt av teimum konservativu í enn eitt skeið, at Bretland hevur brúk fyri virðing í umheim inum, og tað fær landið bert undir eini Labourstjórn osfr tóra málið fyri okkum føroyingar, sum hevur bein- leiðis samband við eina komandi bretska stjórn. er undirgrundarmarkið. Sum so er fiskimarkið heldur ikki komið heilt uppá pláss Tad hevur ómetaliga stór- in týdning fyri okkum sum tjóð, hvussu endaliga fiski- markið og endaliga undir grundarmarkið verður við Stórabretland Tað hevur ikki borið til at áseta hesi mark, meðan Bretland hevur verið stýrt av eini konservativari stjórn. Tvørturiméti hava teir konservativu sett føroy- ingum so órímulig krøv í marknaðarspurninginum, at ein nýggj stjórn, sum ynskir at reka ein annan politikk, sum at økja um virðing Bretlands úti í heimi, bert kann slaka uppá hesi krøv- mi Labour ynskir annan politikk Brewtski arbeiðaraflokkur- in, Labour, setir nevniliga í stevnuskrá síni fram eitt ynski um at „Bretland verður virðis- mett í umheiminum fyri sín reiðiliga uttanlandapolit- ikk«. Hetta er eitt framhaldandi evni av einum áður skriv- litiskum skjali. $ at Bretland undir konservativu stjórnini hevur mist alla ávirkan og virðing í umheiminum Tad má sanniliga sigast at vera satt her herma hjå okk um, at virðingin fyri Bretl andi er nógv minkað. Í okk ara føri er orsøkin einamest tann framferð, sum Bretland hevur víst á marknaðartræt uni um undirgrundina Hvorki tað »ågangandi ekspansionistiska lyndi« av kravi Bretlands, ei heldur tey ófullfíggjaðu argument, sum verða nýtt til at stuðla tí, hava elvt til nakra virð ing. Hesin framferðarháttur, at ein stór tjóð við harðræði roynir at kúga eina lítla grannatjóð við teirri undan førdslu at > vald gevur rætt« (»migth is right«) er alt ann að enn uppbyggjandi Spurningurin er so, um ein broyting til tað betra kann væntast í bretskum politikki undir einari arbeið arastjórn, sum vit vóna kemur til valdið eftir valið í dag! Fara vit at síggja ein nýggjan stødufastan fram ferdarhått undir samråding unum, sum i verki sýnir teirra ynski um, at Bretland verður virðismett í umheim mum? Lyftið um eina endur skoðan av politikki Breti ands, sum talskvinnan í utt anríkismálum innan arbeið araflokkin, Joyce Quinn hevur latið Sosialin skilja er politikkurin hjá »Nyggja Labour«, tykist at geva ein um vón um, at so verður Fair play Og utlit er eisini fyri, at tad vanliga bretska eydkennid »fair play« verður sett í há „sæti av arbeiðaraflokkinum, við tað at varaformaðurin í bretska arbeiðaraflokkin um, John Prescott, væntandi verður settur í eitt av leið andi størvunum í stjórnini Hetta er sami John Prescott, sum í 1970-unum, sum van- ligur parlamentslimur, tók eina virðiliga stóðu ímóti síni egnu stjórn og stuðlaði íslendska kravinum um fiskirættindi undir >toska- krignum« Henda hending er eisini eitt annað dømi um, at Bretland við harðskapi royndi at tvinga eina lítla grannatjod at geva frå sær rættin til havleidina innan fyri egið sjómark. Hetta var ikki bert ein grundreglu- spurningur fyri Prescott, men kravdi eisini stórt dirvi Hann var tá, og er enn í dag parlamentslimur fyri val- dømid í Hull, sum tå var ein av størstu middeplunum i bretska fiskiidnadinum og stóð soleiðis á odda i stríðs- málinum. Tað, at Prescott stuðlaði Íslandi, kundi so- statt ikki sigast at vera ein Joyce Quinn, komandi varauttanríkisráðharri við Europa sum arbeiðseki og hari eisini Føroyar Sosialurin hevur roynt at fáa eina viðmerking frá henni til marknatrætuna. Tað skilst á henni, at ein Labourstjórn fer at vísa málinum vælvild Robin Cook, komandi bretski uttanríkisráðharrin og hann, sum fer at hava høvudsåbyrgdina av undirgrund- arsamráðingunum við Føroyar sjálvsagdur háttur at økja um sín popularitet millum egnu veljarar sínar Men á hesum mongum øØdrum hevur hansara stødutakan fyri ti, sum hann heldur verða rætt, vunnið honum stóra virðing, ikki bert í hansara egna valdømi, (sum framhaldandi og við stórum meiriluta valdi hann inn aft ur í Parlamentið), men hann stendur eisni høgt í metum um alt landið og yvir heila polttiska »spektrummid« sum á so økjum Rættvis loysn å marknatrætu Tad er at vóna, at ein ar beiðarastjórn kemur at virka við reinlyndi og í sama anda, sum fyrimyndarliga stødutakan John Prescotts í 70-unum, soleiðis at ein rættvís loysn kann fáast á marknaðtrætuna um undir grundina við Feroyar. Tað eyði sanniliga verið eitt stig nærri móti endamáli Labo urs at skapa eitt nýtt tíðar skeið, hvar Bretland fær al heims ávirkan og virðing Sæð frá einum føroyskum sjónarmiði, hevði onki verið okkum til størri gleði enn tað, at virðingin fyri Bretl andi aftur kom uppá sama staði, sum hon var áður. Og út frá einum heimsumfat andi sjónarmiði er ongin ivi um, at orð Bretlands høvdu havt nógv stórri åvirkan, um landið vísti sín góða vilja at koma til sættis um eina rætt vísa avtalu við lítla granna landið fyri norðan Visdi Feroyum virðing! Vit føroyingar hava so bert orðini hjá nýggja Labour um broytingar og ynski at skapa sær virðing aftur eftir eitt langt konservativt stýri at halda okkum til, tá vit møguliga í so góðtrúgvin seta von okkara til. at tað fæst ein virðiligur marknaósemjunt. ein endi har Bretland fyri at vinna sær virðing í umheiminum etisni sjálvt má vísa virðing umheimi endi á fyri sama sum Føroyar so avgjørt eru ein partur av - ikki minst Før oyar, tá hugsað verður, at vit eru ein lítil tjóð og eisini næsti granni Bretlands Tað skal vera vón mín, at Robin Cook, komandi bretskur uttanríkisráðharri og Joyce Quinn, varauttan ríkisráðharri við ábyrgd fyri europeiskum viðurskiftum fara at liva upp til orðini um at vinna Bretlandi virding aftur í umheiminum, tá hesi helst taka við valdinum í Bretlandi eftir valið í dag Hvat okkara egnu sek viðvíkur og okkara sjónar miðjum í hesi søk, so er bert eitt at siga, og tað er at mæla okkara monnum til at halda fram á somu kós, sum er miðlinja fyri bæði fisk og olju Hetta var tað, sum bretar góðtóku í samráðingunum við norðmenn, og hetta eig ur at verða tað, sum somu bretar í dag eiga at góðtaka í samráðingunum við okk um føroyingar Brúka okkum, tá tú brúkar teg! Sosialurin - 5 ferðir um vikuna