leygardagur 10. mai 1997síða 14

HANUS ÅNDREASSEN 3 vit hugsa um Aver hjá Janusi eiga vit at minnast, at hóast did hevði eina rættiliga ra europeiska kjølfestu bode-ferðina KÁ hev hann ð av meginlandinum - Fekk vinmenn í Averbode af ( V y gU 915 S y 730 Br Kk ra 7 ara g Avert u y > Uu Janus skald. Myndin er tikin seinast í 1932, stutt eftir hansara Averbode-ferð Vikuskiftið Gestur hjá hvítmunkunum Um ferðina hjá Janusi Og aklar skinur og urgan læt... Broes og Janus gjørdust góðir vinir, og Broes sendi seinni Janusi - sum hann rópar „mon cher Jean“ - yrkingar og brøv, har hann vid lyriskum málburði lýsir natúrvakurleikan á heysti í Averbode. Vit minnast í hesum sambandi tær serligu gávur, Janus hevði til at tosa við yngri fólk. Tað tykist týðiligt, at bæði Verhoef og Broes hava verið hugtiknir av og felt góðsku fyri hes- um merkismanni norðaneft ir skaldi til Averbode á heysti í 1932 - seinni partur ia rr TS: Skeptikarin Í tí gudfrødiliga orðaskifti num í Averbode hava Ver hoef, Broes og aðrir kleyst urbúgvar sjálvandi umboð að eina ivaleysa katólska kristintrúgv. Janus hinvegin hevur verið skeptikarin sum hevði fragd av tí in tellektuella í hesum orða- skifti, sum við sínum fin essum kanska ikki var løg- frødini so fjart Men ein spyr seg sjálvan, um atdrátturin frá katholis- ismuni var meira enn bara intellektuellur. Tað er torført at svara upp á henda spurn ing. Men sumt bendir á, at * tað ikki bara vóru ljómurin eftir eina horvna katólska eindarmentan, tann litur- giska tignin, klangurin í tí latínska málinum og av- bjóðingarnar í tí gudfrødi- liga orðaskiftinum, sum drógu Janus - men eisini trúgvin sum sálarligur leki dómur, eina trá eftir fatan Ein trá eftir fatan? Tá ið Xavier Broes í 1984 arð spurdur i Og aklar skinu og urgan læt - tad var sum f himneskum dasti, sancta Maria moy fyri altari stóð og í gødsku og eymleika glæsti - tað kendist, sum eg kundi grátið blóð, tá hon signaði meg, hitt himnafljóð, og heilaði sorlað og brotið - sancta Maria av Averbode. Í yrkingini „Profeturin Elias á Horebs fjalli“, yrkt í kleystrinum tann 16. oktob er 1932, verður týðiliga sip- að til fråsøgnina í 19. kapitli í Fyrru Kongabók. Yrkingin lýsir eitt menniskja, sum or sakað av sínum sjónarmið- um kennir seg útihýst bæði av Gudi og monnum. Sam stundis ber hon boð um eitt sálarstríð, sum - fyribils í hvussu er - er endað við onkrum slag av vissu Tá kom til vísmannin sum fleyr og ond og ivin flyddi, sålarpinan hevur fingið eitt sindur at vita um lagnuna hjá Aver bode tær stívu átta øldirnar, tað hevði verið ul. Tær fyrstu tvær øldirnar í kleyst ursins søgu vóru ein friðar lig og blómandi tíð. Í hesum tíðarskeiði, í árinum 1194, var tann fyrsta kleystur kirkjan bygd, í romanskum sniði Harafturímóti vóru 14 eld og fyrra helvt av 15. eld, tá hundraðárakríggini brim- aðu, ein ófriðartíð. I Fland ria var vaksin fram ein dugnalig borgarastætt, sum vann stórar inntøkur av at virka ull, innflutta úr Ong landi. Borgarastættin var nivd av tungum skattun Býirnir gjørdu uppreistur móti Burgund, sum teir v partur av. og vóru fyr blóðugum ósigri í 1408 við Othée. Aver stríðnum