mikudagur 14. mai 1997síða 12

——————————— Skráseting Foroya hevur í dag skrásett niðanfyri Vestmanna Hornorkestur til Noregs Í dag fer Vestmanna Hornorkestur av landin- um. Orkestrið er boðið til Noregs í samband við tjóðarhátíðardag nor- manna sum er 17. mai. Vitjanin kom í lag í fjør, tå Sauda Skole- korps, sum klaksviking- urin Agnar Ellebye leid- ir, var í Føroyum og vitj- aði. Ferðalagið, ið telur 40 fólk, hevur eina drúgva ferð fyri framman, áðr- enn tey koma á mál seinnapartin hósdagin. Fyrst verður farið við flogfarinum hjá Atlantic Airways úr Vágum til Keypmannahavnar. Síð- ani við bussi til risaferj- una »Queen of Scandi- navia«, sum flytir tey til Oslo. Haðani verður far- ið við enn einum bussi síðsta strekkið til býin Sauda sum liggur inni í Stavangerfjørdinum Tá farið verður heim aftur skal ferðalagið somu leið, bert í øvugt- ari rød. Komið verður aftur til Føroya 22. mai Orkestrid fer at hava fleiri framførslur á ferð- ini. Millum annað skal tað spæla til setanina av 17. maí haldinum, og verða við í stóru skrúð- gonguni aftaná. 2. hvítu- sunnudag luttekur or- standandi: Hesir roknskapir fyri roknskaparárið 1994 eru inn- } kestrið í einari konsert saman við øllum hinum orkestrunum í býnum. Vestmanna Hornor- kestur telur 31 spælarar. At tað er eitt ungt or- kestur sæst á tí at tveir triðingar av spælarunum ganga í barnaskúlanum. Av teimum 31 spælar- unum, eru tað bert tveir, ið ikki eru ella hava ver- ið næmingar hjá venjar- anum Atla K. Petersen. Formaðurí orkestrinum er Frida Lamhauge. Tónlistarliga skráin hjá orkestrinum er rætti- liga fjølbroytt. Hon um- fatar millum annað norksa tjóðsangin, før- oysk leg, filmstónleik og rútmiskan tónleik, sum venjarin hevur skrivað og útsett. Innsavnanin av pen- ingi hevur gingið ómet- aliga væl. Fyrsta tiltakið var í november, og nú farið verður, er so gott sum komið undir land fíggjarliga. Tó skal nevnast, at umsóknirnar til almenna og privatar stovnar hava fingið mis- javna undirtøku. Vestmanna Hornor- kestur takkar sellum teimum, foreldrum og ødrum, sum á ein ella annan hátt hava hjálpt til at gjørt ferðina møgu- liga komnir Spí 30, P/Hans Joensen, 470 Eiði | P/ 1602, P/t Knukur, 270 Nólsoy P/ 2197, PA Gråthagar, 650 Toftir PA 2259, P/tFøroysk Fiskivinnu Rådgeving, R.C. Effersøesgøta 30, Torshavn P/ 1454, P/t Kaj Joensen, Stoffalág 4, 100 Tórs- havn PA 1817, P/ Bilfríðkan, 100 Tórshavn PA 2129, P/t Sandavågs Bilverkstaður, 360 San- davágur P/ 2000, P/ Tektrade Ltd., 490 Strendur PA 2091, P/t Fødan, 450 Oyri PÅ 440, P/tJall, 700 Klaksvík PA 1541, PA Rættarhamar, 470 Strendur PA 1503, P/Æ Krossjarð, 900 Vágur PA 1133, P/ Við Bakkhús, 850 Hvalba PA 755 P/ Eivind Petersen, 690 Oyndarfjørdur PÆ 1777, P/Matr. nr. 871 C, 100 Tórshavn PA 472, PA Mod-Lok, Gundadalsvegur, 100 Tórshavn P/ 2097, PÆJ.B. Trade, 100 Tórshavn P/ 1963, PA Velmet, 100 Tórshavn PA 2218, PA Ágot, 700 Klaksvík P/ 2180, P/ Alting, 100 Tórshavn PA 527, PAEliesar Joensen's Skósela, Stanga- vegur 14, 700 Klaksvík PA 932, PÁLíðin, 410 Kollafjørður Skráseting Foroya tann 12. mai 1997 Kristin Balle ——— tíðindablaðið SOL Livslong læring (4) - frá hugmynd til veruleika Læring (at læra seg at læra) Týdningarmesti førleiki í framtíðini verður tí læring (at læra seg at læra). Uttan henda førleika fara Føroyar ikki at verða taldar millum tey framkomnu londini í 21. eld. Atlæra seg atlæra er ikki bert at ogna sær tann hent- leika, tað fimi, at tú verður førur fyri at velja ímillum túsundtals sløg av upplýs- ingum. Tað snýr seg heldur ikki bert um at ogna sær ávísa tøkni at læra skynsamt og skjótt. Umframt hetta snýr tað seg fyrst og fremst um, at læringin verður lívs- long. Tað krevst medvit um, at veruleikin kring okkum broytist skjótari enn nakr- antid, og at tad tf javnt og samt verdur neydugt at hugsa, grunda, taka vid, - ja nema tað nýggja, ið sær dagsins ljós. Tað er av ráddum huga, eg brúki hugtakið læring, te. evnini at læra seg at læra, te. støðugt at ogna sær nýggjan, og viðkom- andi førleika, nýggja og fjølbroytta vitan og nýtt fimi, ti í upplýsingar-/kunn- ingarsamfelagnum við tí tøknifrødiligu menningini fer tíðarbærur kunnleiki at eldast við rúkandi ferð. Av hesi samfelagsligu broytingini verður tyngd- arpunktið førkad frá und- irvising ul læring, frá út- bugving til sjålvstødugan lestur, frå kunnleika, tú hevur nomið, til fimi og førleika. Hetta rákið sæst aftur bæði í talu og skrift um skúlaskap nú á døgum Henda ógvusliga broyt ingin ber eisini við sær, at vit mega endurskoða hvønn hátt, vit skulu læra Tad verður ikki longur nóg mikið at nema sær kunn leika á sínum egna eki og | innan vanligar karmar Okkum er tørvur á broyt Í ingarførleika UNESCO-nevndin sigur einastaðni, at tað eru 4 sål ur, ið treyta, at menniskju kunnu fara at laga seg til tær brádligu samfelagsligu broytingarnar. Tær eru * evnini at læra * evnini at kunna samstarva verkliga * sjálvsálit og virðing fyri ødrum menniskjum og + evnini at vera saman við ødrum menniskjum Spurt kann verða, hví tað er so umráðandi júst nú at leggja áherðslu á førleika og læri Svarið er, at tað verður fyrst og fremst við virkis- fúsum fólki, ið fær hollar og tíðarbærar útbúgvingar- møguleikar á framkomnum lærustovnum og lfvslanga læring á tíðarhóskandi ar- beidsplåssum, at land okk- ara alsamt kann fáa tann framburð - og tað kapping- arføri, okkum og komandi ættum er tørvur á. Tað er tí ikki minst á tí útbúgvingarliga økinum, tann stóra kappingin fer fram landanna millum nú á døgum. Heildarfatan av samfelagi og Tá id i atingið og Ev- roparáðið samtyktu, at árið 1996 skuldi vera "Evrope- iska árið fyri lívslangari út- bugving”, so var endamål- id at fremja einstaklingsins + heildarsavnan (integra- tion) í arbeidsliv og sam- felag, luttøku i fólkaræðis- ligum avgerðum, eftirlagan til tær búskaparligu, tøkni- frødiligu og samfelagsligu broytingarnar. Lívslong læring er einki algrødandi gandaorð; men hon åvirkar samfelags- og arbeiðslív einstaklingsins á tvinnanda hátt: * Lívslong læring kann beta um starvsmeguleikarnar. Ein og hver, ið ognar sær vitan og fimi, sleppur skjót- ari á arbeiðsmarknaðin, (smb. “hvítbókina" hjá Ev- ropanevndini “Teaching and learning towards the Learning Society" + Hugfangandi luttøka í lærtumhvørvunum lættir al- mikid um liv einstakling- sins í samfelagnum. I ti Ev- ropeiska árinum hevur stórur dentur verið lagdur á tað menniskjuliga/mentan arliga árinið. Nógv hevur verið tosað um virknan samborgaraskap, tollyndi og fólkaræði Í tí sonevndu Jacques De- lors-frágreiðingini til Al- heims útbúgvingarneyndina fyri 21. eld hjá UNESCO, verður m.a. dentur lagdur á, * at livslong læring ikki er eim fjar hugsjón men veru leiki, sum nú verður framd- ur í verki í einum saman- hoyrandi útbúgvingarum- hvørvi, ið ber dám av nógv- um broytingum, og * at vit mega gevast við at halda, at teir ymisku undir- vísingarformarnir eru síná- millum sjålvstødugir, - ja, enntá kappast sínámillum. Vit skulu tverturímóti leggja dent á, at tey ymisku stigini í nútímans útbúgving fullgera hvert annað. Tað er tí í samsvar við hesi alheims stevnumið, at øll framkomin lond nú royna at samskipa alt út- búgvingarkervið sum mest. Tað er eisini tí, at dentur nú verður lagdur á fjølbroytt samstarv millum lærugrein- ir, flokkar, lærarar, fólka- skúlar sínámillum og við aðrar útbúgvingarstovnar, vinnuliv 0.0. longu í barna- skúlunum (smb. her eisini álitið um nýggja fólkaskúla- lóg!), so at tað komandi ættarliðið longu frá barns- beini verður lært at síggja hópi og heild í einum Nr. 89 — 14. MAI 195 / samanhoyrandi útbúgving- arkervi og -umhvervi, har tey ymisku stigini (skúla- formarnir) í nútímans út- búgving fullgera hvert ann- að Samandráttur: Samanumtikid mega vit sum fólk tí ásanna, at hvønn hugburð vit so annars hava til tey miklu tøkniligu fram- brotini og útbúgvingarligu/ samfelagsligu avleiðingar teirra, so eigur tað føroyska samfelagið í síni heild eins væl og tann einstaki borg- arin at geva hesum “6 tesum"*) gætur, um vit ikki skulu verða eftirbátar á so at siga øllum økjum, nú vit standa á gáttini inn í 21. øld: Týdningarmesta ílegan í Norðurlondum er at beta um førleikan hjá teimum vaksnu. Í tí nýggja samfel- agnum, har óliðiligir, klerkakendir og samansettir bygnaðir hvørva, og smid- ligir, vitanarsterkir og net- verkskendir bygnaðir, ið stødugt broytast, koma ístaðin, har eru stórtskin og dygdargóð vitan og førleiki tydningarmikil styrki saman við virðingini fyri manna- virðinum, einstaklinginum, siðvenjuni um javnvirdi, fólkastýri og lítlum samfel- agsligum klerkaveldi. Tey fimi, tørvur verður á í einum samfelagi, sum alla tíðina broytist, eru (um- framt fakligan kunnleika), m.a. evni at fata broyt- ingarnar og hava virknan lut í teimum, eyni at tola munir og ymisleika, evni at sam- starva og koma ásamt við menniskju og sýna sálar- ligan smidleika og sam skiftisevni Listfrødiligur, si0frødi ligur og vistfrødiligur før leiki fáa øktan tydning. Um veran skal verða avhildin á marknaðinum, so er umráð- andi. at hon hevur stil, er framleidd við síðfreðilig- um, haldgóðum fram- leiðsluháttum, ið íkki órógva ringrásina í náttúr- uni. Í tí samfelagsligu menningini verður eisini stórri og størri dentur lagdur å hesar dygdir. Tydningarmesti førleikin eru evnini at ogna sær nýggja vitan. Kunnleiki eldist skjótt, og tí verður tyngdarpunktið flutt frá undirvísing til læring, frá útbúgving til sjålvstødugan GÓLVTÆNASTAN Ókeypis tilboð verða givin. Vit ferðast um alt landið Skemmingsgeta 19 100 Tórshavn TIf. 18875 - 88875 lestur, frá lærdum kunnleika til fimi og førleika. Sera umrådandi er tf at hava gott læringarumhvørvi hjå hon- um/henni, id fegin vil ogna sær nyggjan kunnleika. Nútímans arbeidsskipan við málstýrdum bólkum økir tørvin at menna nýggj- ar førleikar - í spenningini millum arbeidid og sjålvt málið. Tilelving og gleði er týdn- ingarmesta megin í læring- artilgongdini. Tann einstaki skal hava høvi at arbeiða undir egnari ábyrgd og seta sær sjálvum mið og mál at stevna ímóti - og hava sínar egnu lívsroyndir við í læritilgongdini. +) Hesar sonevndu "6 tesis” hava norðurlendskir gransk- arar orðað í frágreiðingini Nordisk Tenketank, har m.a verður mett um, "hva fram- tiden vil kreve av kvali- fikationer - í et europeisk perspektiv” Keldur: Folkeoplysning og voksenundervisning (FOVU): Fremtidens kvalifikationer i et europæisk perspektiv (Nordisk Ministerråd 1994) Folkeoplysning og voksenundervisning (FOVU): Guldtavlerne i græsset - Livslang læring for alle. (Nordisk Mirfisterråd 1995) Folkeoplysning og voksenundervisning (FOVU): Livslang læring - fra idé til virkelighed. (Nordisk Ministerråd 1997). Nordisk Tenketank. Petur Jacob Sigvardsen (limur i FOVU) Alt innan gólv... Fax 18809 i [Uh