hósdagur 15. mai 1997síða 10

10 tíðindablaðið OST Nr. 90 — 15. MAÍ 1997 Amerikanskar rædusøgur um vandamiklar airbag hava ført til, at fleiri og flei bilførarar i Danmark. spyrja, um teir ku sleppa at kobla ferdaf6lka-airbag ina frå. Men hel er eitt vånalig hugskot - utta bara tá tala; um fólk, % Få ut at koyra 16/97 LAGT TIL RÆTTIS: EIRIKUR LINDENSKOV Airbag hagtøl f USA eru 19 vaksnir bilførarar og 26 børn deyð av airbag og hetta hevur reist ivan um nytslu av airbag. Men minst 10 av hes- um vaksnu koyrdu utt- an trygdarselar og 24 av teimum deyðu børn- unum sótu ikki, sum tey áttu, sigur ameri- kanska Insurance Insti- tute for Higway Safety. Afturat hesum varð bremsað í samband við óhappini, so børnini uttan try la vórðu slongd fram ímóti, har air-bag'in við miklari ferð brast út. Millum 42 og 55 mió av amerikonsku bilu- num, sum eru 200 mió í tali, hava Ígraraair- bag, og millum 24 og 28 mió av hesum hava eisini ferðafólkaairbag. Pr. desember 1996 vóru føraraairbag brostnar út 1,2 mi6 ferdir, men føraraair- bag'in var brotstin út umleid 150.000 ferdir. Yvir 1.700 amerikan- arar eru á lívi í dag - | takkað veri airbag'ini, sigur amerikanska ráð- | ið fyri ferðslutrygd L á Við nógvari ferð setir sam- skiftissamfelagið okkum í samband við heimin allan, og serliga eru tað blóðugu søgurnar, sum fjølmiðlarnir leggjast á. Tí hava amerikonsku rædusøgurnar um airbags vakt miklan ans - har greitt verður frá, hvussu airbags hava dripið fólk - somu air- bag, sum annars eru gjørdar til at bjarga lívi Lítil fólk í bili doyggja, tí tey sita ov nær róðrinum, og børn í bilbarnastólum ella bara børn, sum hava sit- ið framman í bilinum, doyggja av airbag'ini, sum verður skotin út við 300 km ferð um tíman. Somuleiðis eru tað børn, ið eru háls- høgd av trygdarselum. Ein amerikonsk søga var um mammu, sum var í bili- Hevdi bilaidnadur vitad, at brådliga negativar sidur komu fram um nýtslu av airlfag, høvdu vit uttan iva longu havt ta »gløggu« airbag'ina. Mercedez hevur, sum teir sjålvir siga tad, sum teir fyrstu loyst trupul- leikan. Airbag'in virkar ikki, tá ein originalur Mercedez-barnastólur verður nýttur kobla airbag frá num við lítla soni sínum. Á einum parkeringspláss rendi hon spakuliga á ein annan bil. Men airbag'in í ferða- fólkasíðuni framman varð skotin út. Hetta var sum eitt kánónskot, og høvdid á dreinginum reyk út gjøgn- um bakrútin Amerikonsk viðurskifti Men hesar hendingar er av- leiddar av amerikanska hugburðinum um, at hin einstaki borgarin sjálvur skal gera av, um hann vil koyra við eini løddari skam- byrsu í handskarúminum og um hann skal spenna trygd- arbeltið ella ikki. Men skilið breiðist eisini í lóggevandi umhvørvinum, og sum danska blaðið Mot- or skrivaði herfyri, hevur Bill Clinton, forseti harðliga tosað til tjóðina um at nýta trygdarselar Men fortíðarinnar syndir seta framvegis sín dám á bilarnar á gøtuni. Ila kon- strueraðir trygdarselar og airbags, sum ganga av við ov stórari megi eins og tørv andi skilið hjá amerikonsk um bilførarum, skapa tæt ólukkur, sum brådliga føre til ótryggleika hjá tilvitandi bilførarum í ødrum londum Brådliga vilja fólk slepp: at kobla airbag'ina frå, og tað er jú púra ert, tó und antikid í heilt serligum før um sita aftan Danska ráðið fyri ferðslu trygd sendi herfyri út press uskriv, har nágreiniliga var“ greitt frá, at smærri berr ikki skulu sita framman Børn, sum brúka baby stól, barnastól ella selapúti mugu ikki sita framman Bert børn, sum eru umleil 140 cm høg, umleið 8-9 år: gomul, og sum kunnu nýti trý punkts selan í bilinum uttan eykaútgerð, mugu sit: framman, men tá skal setrið verða koyrt so langt aftur sum tað kann - fyri at ver: so langt burtur frá airbag ini, sum gjørligt Ráðið fyri Ferðslutrygd Danmark heldur tó, at fam iljur, ið hava serligan ten fyri at hava eitt minni barr á framsetrinum - sum ein asta ferðafólk í bilinum, ávísum fórum kunnu um hugsa at fáa ferðafólkaair bag'ina koblaða frá. S« kann barnið sita framman har førarin betur fær hildi? eyga við tað Tað er jú eins týdningar mikið, at førarin fær fylg! ferðsluni, sum at hava barn ið nóg trygt plaserað í bili num Ikki bara sum at siga tað Hugskotið at fáa airbag ina koblaða frá er tó ikki bara sum at siga tað. Hetta kann bert gerast á góðkendum verkstað, og fleiri innflyt- arar loyva ikki at hetta verð- ur gjørt Men framleiðararnir loyva undir ongum umsteð- um, at føraraairbag'in verð- ur fråkoblad, men bilførarar vid serligum breki, kunnu tó fáa undantak. Um ikki annað, so kunnu teir fáa eitt róður uttan airbag. Hetta er serliga galdandi fyri førarar, ið eru lágir á vekstri ella førarar við eitt nå Becht- erews sjúku, ið bera høvdid heldur frammalaga Í Danmark og í Føroyum eru ikki kravt, at bilar skulu hava airbag. Men í USA skulu allir persónbilar frå árgangi 1998 hava airbag í báðum síðum. Pick-up'ar tó frá 1999. I Danmark eins og í Før- oyum eru tí ongar løgfrødi- ligar forðingar fyri at kobla airbag'inar frå. Men moralskt sæð eiga vit helst at tryggja okkum, at airbag “in ikki verður akt- ivera aftur, áðrenn bilurin verður seldur víðari, ella tá børnini verða stórri. Kelda. FDM-Motor