hósdagur 22. mai 1997síða 11

Nr. 94 — 22. MAI 1997 tíðindablaðið Hægsta virðið takast við á marknaðin Kunnu vit varðveita optimala virðið á fiskinum, so ber eisini til at fáa betri prís. Og tá veksur útflutningsvirðið, sigur John Smith GRÆKARIS DJURHUUS MAGNUSSEN (Av tí at okkurt mistak var í greinini í mikudagsblaðn um, endurprentað vit hana her) Skulu føroyingar megna at hækka útflutningsvirðið av nær- og fjarleiðum úr | millard krónum til millum tvær og tríggjar milliardir krónur, slepst íkki undan, at fiskurin verður betri hag reiddur. Neyðugt er eisini at ásanna, hvat slag av veiði tøkni loysir seg best, um framt at neyðugt er at á sanna, hvejri vørusløg geva besta prísin, feskur fiskur, ísaður fiskur ella frystur fiskur John Smith vísir á, at sum er geva 110.000 til 120.000 tons (fyri tað mesta gjørt til frysta veru) millum 850 og 1.008 milliónir krónur Miðalprísurin fyri kilo ráð fisk liggur tá millum 7,50 og 8,40 krónur kilo. Tað er hendan prisin, vit kunnu fåa uppeftir. Gera vit nakad vid avleiðingarnar av tí hátti, vit veiða, og iaka vit eitt sløg av nýggjari tøkni við inn í myndina, ber til at hækka virðið munandi John Smith sigur tað vera skeivt, tå ført verður fram, at botnfiskatilfeingið ikki hevur stórri virðið enn tað, vit kenna frá almennum hagtølum - Hetta er sagt okkum líka frá 1964, tá øll fram leiðsla í fiskivinnuni varð løgd um til fryst fløk — eitt vakurt heiti, ið fjaldi yvir, at øll okkara framleiðsla var blokkframleiðsla, = sigur John Smith Hann vísir á, at í 1988 førdi tåverandi fiskasølu stjórin Birgir Danielsen fram, at føroyingar útflyta sín fisk fyri hálvan prís“ Tvey ár seinni, tá fyrsta landingin fór fram uttan fyri „skipanina“, vórðu prógv fingin fyri, at vit høvdu selt okkara fisk fyri hálvan prís í samfull 28 ár Feskur fiskur vur besta prísin ohn Smith heldur tað bera til innan allar veiðuhættir at hagreiða fiskin soleiðis, at góðskan verður nógv betri Ikki bert umborð á størru førunum, men eisini um- borð á teimum smærru út r6drarførunum Hann heldur, at tað kanska longu frá komandi ári fer at bera til at fáa so- nevnda HSF-útgerð umborð á bátarnar. Hetta er útgerð tað verður arbeitt við til tess at lætta um hagreiðingina Mett verður, at henda útgerð eisini fer at verða hóskilig til minni før. Fiskurin verð ur blóðgaður og kruvdur niður í rennandi sjøgv, har hann liggur í 10 ul 15 min uttir. Síðani fer hann víðari í rennandi sjógv í aðrar 10 ul 15 minuttir, hagani hann so verður ísaður í kassar John Smith sigur, at hevur fiskur ikki ligið á dekkinum í longri tíð, áðrenn hann verður blóðgaður, ella hev ur hann ikki verið deyður í longrið tíð, so fæst optimal góðska á henda hátt. Hann heldur, at fer fiskivinnan í framtíðini at leggja dent á skynsamari hagreiding, so fer ivaleyst at verða talan um triggjar marknadir fyri fisk og fiskavørur: Mark naður fyri frystar verur; fyri ísaðar verur og marknaður fyri feskar verur Virðið á fiskavørum á teimum tímum marknað unum er rættiliga ymiskt Verður alt botnfiskatilfeing ið sær roknað út á teir tríggj ar bólkarnar, verður úrslitið nakað soleiðis A) Feskar verur, ymiskar ísaðar verur, gravaðar ver ur, royktar verur, gasspakk aðar verur, lidnir dógurðar o.t. (úrteka 75% av 110 120.000 tonsum) svarandi til 90.000 X 40 kr. kilo = 3,6 milliardir krónur B) Ísaðar verur — ísfiskur (urtøka 100% av 110 120.000 tonsum) svarandi til 120.000 X 16 kr. kilo = 1,9 milliard krónur C) Frystar fiskavørur blokkvørur til tradisjonella marknaðin (årtøka 42% av 110-120.000 tonsum) svar- andi til 50.400 X 20 kr. kilo = 1008 milliard krónur A hesum sæst greitt, at bólkur A) feskar verur, gev- ur besta úrslitið, nevniliga 3,6 milliardir krónur í út flutningsvirði árliga Fara vit skynsamiliga fram í allari hagreiðing av okkara fiski, og hava vit sum fastan setning at virka okkum nærri og nærri at hesum, vit kunnu kalla tað okkara „teoretiska fiski- vinnubúskaparliga loft“, tá kunnu vit sum praktiskt mál seta okkum fyri at fáa framt neyðugu endurnýggingar- nar av flotanum. Hetta kann gerast um somu tíð sum tað innanfyri eitt 10-åra skeið eisini skuldi verðið møgu leiki at rokki á mál viðvíkj andi tí so neyðugu hug burðsbroytingini, sigur John Smith Annars heldur hann tað eisini vera gjørligt at fáa broytingar longu eftir tveimum árum. Broytingar Tórshavn sum kunnu fáa stórri og stórri partar av teimum 30 húkaveiddu prosentunum av botnfiski á eitt stødi, har meginparturin kann umset ast å feska marknadinum Og ikki sum nú, á frysta marknaðinum í Evropa Tad er jú eitt syrgiligt paradoks, at vit seinastu 30 árini hava tvíhildið nettupp um hetta dómið, sum er eina ringast av teimum trimum møgulcikunum, sum eg havi nevnt. Undantikið tey eitt sindur fleiri tonsini, sum fara ísað av landinum, so er stødan óbroytt hin sama: Vit framleiða og útflyta fram vegis frystan blokk, sigur John Smith Hann heldur hetta vera einføld og talandi te, 10 áttu at fingið onkran at ressast Broyttar frá 5. juni (5 r- Fara vit betur um hagreiðingina av fiskinum, so ber til at hækka útflutningsvirðið munandi, sigur John Smith Klaksvík/Drelnes/Miðvágur Saltangará/Skálavík