leygardagur 24. mai 1997síða 2

Marju Internet: http://www.cybernet dk/faroe-news Vart eina hugsjón í sjeyti ár Oddagrein MANGAN hevur verið baldrut, og tilverugrundarlagið verið vánal gt. Men nú er hann komin út í samfull sjeyti ár. Og tað ku vit takka mongum kvinnum og monnum fyri, ti tey vóru sannførd um, at na hugsjón mangan hevur uttan eitt blað vi verja el FYRI sjeyti árum síðani kom Feroya Socialdemokrat út á fyrsta sinni og tað | við herrópinum: Frælsi — Jaynaður - Bróðurskapur! Hetta var blaðið og ávarpið hjá ti føroyska sosialdemokratiska arbeiðaraflokkinum sum eisini varð skipaður um hetta sama mundið sjónina hevur Sosialurin vart alla tíðina, hóast fleiri árum síðani er farin frá teimum politisku havt ry ug: r unum og hóast Sosi hevur alurir undir blaðnum er framvegis tað sama men hugsjonariga per ster mongum førum hevur Sosialurin verið eitt undan- gongublad, og vit kunnu helst siga, at blaðið hevur verið eitt kulturradikalt blað, sum hevur givið mongumð samstundis sum blaðið hevur í føroyskum politikki, mentan sjónarmiðum innivist slóðað fyri orðaskifti og ráki og oðrum samfelagsviðurskiftum hava nógv tikið blaðið til sin sum sitt blað og tey hava brúkt Sosialin at fáa síni sjónarmið fram. Sam- stundis sum mong hava fegnast um hetta, hava onnur lineitast. Trongsky ygri trívist framvegis, hóast just hetta einum víðar blað hevur ið t fyri tolsemi y og ti demorkatiska rættinum at siga sina hugsan i skrivt og talu Sy onarnngi KKI hevur altíð verið lætt at starvast við at fáa eitt politiskt blað út, og ikki hevur virðingin og takkarlonin altíð verið so stór, hóast nógv baks og nógvan ampa Blaðstjórar og onnur hava harafturímóti virkað fyri »sakini« og ikki fyri persónligum ella peningaligum vinningi. Takk skulu tey eiga fyri tað HENDA tíðin er farin — tíðin, tá fólk sjálvboðin — av flokspolitiskum áhuga — tóku eina hond í at fáa blaðið út. Tað kundi vera at skriva, falsa, bera blaðið út ella ata nøkur oyru í ein soltnan kassa. Og uttan slíka hjálp om blaðið kanska ikki út. Henda tíðin kemur neyvan og spurningurin er, um fólk høvdu vist so stóran á okkara døgum aftur áhuga og vilja nu SOSIAL hjå ti nælandi javn føroyska arbeiðaranum og føroyska fiskimanninum Hesa stevnu heldur blaðið framvegis, hóast samfelagið er broytt og blaðið, at kalla, er eitt tíðindablað burturav dag URIN kom út við tí endamáli at vera málgagn aðarflokkinum. sum var flokkurin hjá MEN tað var tann tíð, tá blaðið var eitt ágangandi and- stødublad — ikki minst fimtiårunum, tá teir borgarligu flokkarnir vóru í landsstýrinum og fimti hvor føroyingur vann sær dagligt breyð í útlondum. Men flokspolitisk intoleransa er í dag avloyst av breiðari, politiskum orða- skifti MONG ár hevur Sosialurin havt stoðugan framburð Hann hevur í mongum forum verið slóðbrótandi — tað verið seg viðvíkjandi skriving, evnum og nnihaldstættum — og Sosialurin hava virðing og trúvirði millum fi ast allar føroyingar tykist at OG við tí stevnu at skapa eitt ålitandi, sakligt og fjølbroytt tíðindablað — á sosialdemokratiskari hugsjónargrund halda góð im treyst vit fram Sosialurin Lýsingar og søa: Malena r n Dalsgaard Aki Bertholdsen Eiríkur Lindenskov Ábyrgdarblaðstjóri: Blaðstjórnarfulltrúi; Jan Múller Randi Jacobsen Fyritaksstjóri: Krisjan Dahl Blaðfólk: Dagny Joensen Grækaris D. Magnussen Eyðun Klakkstein Ljósmyndari: Jens Kristian Vang Utgevari, uppseting og prent: Sp/ Sosialurin Bústaður: Argjavegur 26, Argjum Postadr: Postsmoga 76 110 Tórshavn Telefon: 11820 | Telefax. 14720 | e-mail: sosialur 8 olvant. fo Ovidgjørdur fiskur Ovidgjørdur kapitalur Tá nú føroyskir peningastovnar ka inum, má fiskurin fara aftaná í sama líki, ppast um at útflyta kapital óv iðgjórdan av land- t.v.s. óviðgjórdur. Fiskurin endar tí hjá teimum útlendingum, sum hava pening um he ndi, og harvið kunnu viðgera hann. Vit eru sostatt komin í eina ónda ringrás, Nú um dagarnar fekk landsstýrismaðurin í fiskivinnumålum heim ild frá løgtunginum at vera tiltók í samband við utflutningin av ovidgjørdum Allarhelst ein politisk symptom Werð. sun fiski skal setast í verk at diagn stillad Síðan ta skaptu banka kreppuna i 1992, hav føroyskir peningastovn ar kappast um at utflutt ovidgjørdan kapital Peningastovnarni hava spent trygdarnet san vervu um seg bæði í neðra og kkara vedd ingar-døgum kann at teir eru heilgargeraðir Havi tosað við vinnu livsmenn, sum hava havt ætlanir um at keypa fisk til framleiðslu í Fyroyum, og í tí sam bandi hava tosað við peningastovn um lån, men hava fingið avslag. ti peningastovnurin krevur órímiligar trygd ir erva rod sigast Peningastovnurin útflytur heldur peningin fullkomiliga óviðgjørd an til Danmarkar Hvat brúka so danir henda peningin til? Jú. hann verður brúktur til m.a. at:fíggja ndirskotið á teirra fíggjarlóg. ekta sambandi við hernaðar dubbing. lønarhækking ar á fíggjarefurlitinum og lønarhækkingar til danskar ráðharrastovur sum á myrkar! nátt gera kvettætlanir ímóti Før í yum Fyri at undirbyggja pástandin um útflutning- ovidgjørdum kap! tali havi eg hug at rokn skapunum hjá øllum teimum føroysku pen ingastoynunum tey In av seinastu 3 árini. Niðan fyri eru tøl, 10 tala. Her Ar 1 (mio. kr.) Suðuroyar Sparikass) Nordoya Sparikassi Førova Sparik ISSI Førova Bank! Samanlagt skal leggjast til merkis økingin i 1996. Tølini umfata tað, sum í rokn skapinum verður kallað lånsbrøv (obligationir) Peningastovnarnir hava ikki tilskilad, hvussu stórar upphæddir umfata førovsk lånsbrøv eftir tí sum landsbankin upplýsir, er nógv størst! parturin av teimum før oysku lånsbrøvunum umsettur uttanlands. Við ársenda 1996 vóru bert uml. 122 mio. kr. skrå settar i Føroyum. T.v.s at nettotalið fyri út lendsk lånsbrøv í før oysku peningastovnun um er um 100 mio. kr minni. Soleiðis at pen ingastovnarnir við års lok 1996 høvdu umleið 2,3 milliardir i utlendsk men um lånsbrøvum. Hest tel 1994 1993 1996 0 13 74 115 140 187 SS7 Se” 768 1.135 Í 103 I 445 1.807 1.843 2426 visa, at g6dar 2 mia. kr mangla í tí føroyska busk: pinum. Ikki so løgid, at fígging ikki kann fáast til fiskakeyp og fiskaframleiðslu Í åttatiårunum skuldu allar lántøkur frá út- landinum til Føroyar góðkennast av lands styrinum Spurningurin er nå, um vit ikki áttu at sett eina øvugta bremsu sum á ein ella annan hátt má brótast í. T.v.s. avmarka út flutningin av føroyskum ovidgjørdum kapital samstundis sum syrgt verður fyri at nytslulån verða tálmað. Pemnga stovnarnir verða sí noyddir at læna pening in til vinnuna við einum heldur lakari trygdar neti Hetta má tó gerast á ein so skilagóðan hátt at peningastovynarmr , eisini yvirliva. Men tal kann ikki vera rætt at peningastoynarnir ár eftir år hava met-stór yvirskot, og kunnu gera tað teir vilja við ta før oysku uppsparingina samstundis sum okkara høvudsvinna rópar eftur fígging bæði til rakstur og íløgur Enn vita vit íkki hvørp tiltók landsstýrismaður in í fiskivinnumálum ætlar at seta í verk í sambandi við útflutning av óviðgjørdum fiski men ráðast má til, at tiltøkini ikki bert verða ein symptomviðgerð tað má takast um rótina í hesum álvarsmáli Peningastovnarnir mugu á ein ella annan hátt við í møguligum tiltøkum Serliga tá vit síggja at øll tann økta uppspar ingin endar í útlandin um 1 Tórshavn, 21. mai 1997 Sjúrður Gudjónsson Tøkk Hjartaliga takka vit øllum ið sýndu samkenslu, tå kæri sonur og beigg! okkara Kenneth A. Jespersen Fuglafirði doyði og varð jarðaður Tøkk til tykkum, sum hjålptu til at fáa hann heim úr Esbjerg. og tykkum. sum hjálptu til við jarðar ferðina, tøkk fyri blómur. krans: Tøkk øll tit og troystarrík orð gávur, heilsanir sum fylgdu honum til hansara semasta hvíldarstað Fyr vvardandi Foreldur og systkin