mikudagur 28. mai 1997síða 6

-. 6 tíðindablaðið Nr. 98 — 28. MAI 1997 Meirilutin í mentanarneyndini: ir po Br Meirilutin i mentanarnevndini vil fegin hava steðið kannað í fólkaskúlanum aftan á sjeynda flokk og mælir tí til aftur at fara undir 13 árs-royndirnar EIRIKUR LINDENSKON eið hevur nú samtykt Tað merkir, at tingrc gerð av lógaruppskotinum »g tá kunnu broytingar ger- ast. Men vanligt er ikki, at ppskot verða broytt stór- millum aðru og triðju u Tað var Eilif Samuelsen, landsstýrismaður i skúla- málum, sum legði málið fyri ungið. Men í mentan- arnevndini eru ávísar broyt- ingar gjørdar. Trivnaðar- neyndin býtti seg í eini meirilutia - samgongan, og ein minniluta, andstaðan Men meirilutin hevur gjørt ávísar - heldur enn ikki um- fatandi broytingar í mun til uppskotið hjá landsstýris manninum Meirilutaumboðini eru, Bjarni Djurholm, Lisbeth L Petersen, Eyðun Viderø og Maria Hansen Kunnleika- og dugna skapssteðið hækkast Tey eru samd við lands stýrið um, at neyðugt er at samtykkja nýggja fólka skúlalóg, og vísa ersimi á, at rætt er at tátta frálæruna í grundleggjandi lærugreinu- num lesing, skriving, rokn ing, málfakunum og nátt irulærugreinunum Tey vísa eisini á, at or íkað av vantandi figgjar møguleikum vóru fyri fáum árum síðani skeiðbýttu lærugreinirnar í framhalds deildini strikadar. Tey gera vart vid, at eingin møguleiki er at byta undirvisingina framhaldsdeildini í grund skeið og víðkað skeið og staðfesta tey eisini, at tað enn sum áður er ein fíggj arligur spurningur Meirilutin ger eisini greitt, at talan er um eina ávísa førleikaspjading i fólkaskúlanum, og av tí at tað er ein aðalregla, at ulbod og meguleikar skulu stand- a øllum javnbjóðis í boði, eigur landsstýrismaðurin at umhugsa, hvussu fólka- skúlin aftur kann bjóða skeiðbýtta undirvísing fyri at tryggja, at miðal kunn- leika- og dugnaskapssteðið hækkar Taka til eftirtektar upplýsingar um prísin Landsstýrismaðurin hevur gjørt greitt, at uppskotið fer at dýrka skúlaverkið við 8,5 mió krónum um árið. Men Føroya Lærarafelag og Tórshavnar Skúlaráð hava mett, at lógin kann hava ár ligar meirútreiðslur, sum vera fleirfalt metingina hjá landsstýrismanninum - heilt upp i 80 - 120 millónir meir d Rådleggingarnevndin, sum hevur orðað álitið, hev- ur ikki tikið stóðu til henda spurning. Meirlutin heldur at sannlíkt er, at skúlaverkið Skúlalógin útsetast eitt ár Hóast Eilif Samuelsen, landsstýrismaður í skúlamálum segði, at broytingar- uppskotið hjá Mentanarnevndini maltrakteraði uppskotið hjá landsstýrinum, so samtykti løgtingid uppskotið hjá meirilutanum í mentanarnevndini við aðr- u viðgerð. Uppskotið útsetir m. a. gildissetanina av nýggju fólkaskúlalógini í eitt år, hevur eina aðra skúlastýrisskipan og tryggjar teimum deyvu betri kor í fólkaskúlanum. Meirilutin í mentanarnevndini hevur kortini ikki tikið stóðu til, um ella hvussu nógv stórri útreiðslur landskassans verða... verður dýrari at reka. Men tey duga ikki at siga, hvussu stór henda meirútreiðsla verður - og taka tí upplýs ingarnar frá landsstýris manninum í skúlamálum Eilifi Samuelsen ul eftir tektar Meirilutin sigur, at tað ikki er ráðiligt at seta lógina í gildi longu í ár, tí tað ber ikki til at útvega skúlanum neyðugu pengarnar, eims og neyðugt eisini er hjá skúlu num at fyrireika seg til broyttu skipanina Ti verður mælt til, at lóg — f n verður sett í gildi Í. aug ust 1998 - men parturin un skúlastýri skal ikki koma í gildi fyrr enn eitt ár seinni heldur meirilutin, sum ikki tekur undir við uppskotinum hjá landsstýrismanninum um skúlastýrini Meirilutin heldur annars at greiða skal fáast á, hvor skal gjalda fyri serligu f hølin: í fólkaskúlanum at tilboð til eftirútbúgving skal standa lærarum í boði at læraraútbúgvingin verð ur dagførd at læraraútbúgvingin í stórri mun skal snúgva seg um fatan og frálæru í vinnuligum lærugreinum ak Nei til felagsskúlastýri Meirilutin í mentanar nevndini er ósamdur við landsstýrismanninum í upp skotinum um skipan av skúlastýrum - skilnaðurin millum skúla og kommunu gerst ov stórur, sígur neyndin. Men skipanin við skúlaneyndum eigur at verða dagførd, soleiðis at kommunustýrini aftan á kommunuval velja í mesta lagi tvey umboð í eitt skúl- astýri. Foreldrini skulu velja í mesta lagi trý umboð og lærararnir eitt umboð. Skúl astjórin, sum skal vera føddur limur, verður skriv ari, men hevur ikki atkvød- urætt. Tikið verður ikki undir við skipanini um felagsskúlastýri Meirilutin mælir ul at skipa fyrisitingina av skúl averkinum eftir sama leisti, sum lógaruppskotið leggur upp til, og at skipanin kem ur í gildi aftan á næsta by og bygdaráðsval Feroyskt undirvísingartilfar - og varðveita danskt í 3. Meirilutin heldur. at undir vísingartilfarið í fólkaskúl ánum eigur at vera Í6royskl Í nýggju lærugreinin! nåttur/tøkni finst eimki tilfar á feroyskum í løtuni. Meiri lutin heldur. at neyðugt er at hava hetta tilfar tókt. áðr Meirilutin tekur undir við, at frálæran í donskun byrjar í triðja flokki. 7 heldur meirilutin. at tíma lið í donskum í triðja td flokki eigur at vera minkað við tveimum tímum um vik una, og at hesir báðir tímar nir skulu leggjast afturat móðurmálsundirvísingini Deyv tryggari kor Undir nevndarvidgerdini hava umboð fyri deyva felagið ført fram, at stødan hjá teimum deyvu er versn að seinastu árini. Eitt aðal málið í skúlaskipanini farnu árini hevur verið, at øll børn skulu savnast í fólkaskúla num. Henda gongd hevur havt við sær, at brekað børn nú í stóran mun eru í skúla í nærumhvørvinum. Um boðin: fyri tey deyvu vístu á, at teirra ynski er, at tey deyvu verða savnað á einum skúla Hesum sjónarmiði tekur meirilutin "undir við. Meir- Bjarni Djurholm er for- maður í mentanarneynd- ini, sum er samd við landsstýrinum í, at neyð- ugt er at samtykkja nýggja fólkaskulalóg. Meritanarneyndin vísir eisini á, at rætt er at tátta frálæruna í grund- leggjandi lærugreinu- num lesing, skriving, rokning, málfakunum og náttúrulærugreinunum ilutin heldur somuleiðis, at tey deyvu eru ein serstakur bólkur í skulaumhvørvi num, og at teirra serstød Á eigur at vera neynd í ser stakari = lógargrein, har landsstýrismanninum verð ur heimilað at seta reglur um bugnað fyri umhvørvi undirvísing fyri hesi brekaðu í skúlaverkinun Kvæðini pláss í skúlanum Ein av spurningunum undir neyndarviðgerðini hevur verið kvæðamentanir Meirilutin er samdur um, at hesin mentanararvur eigur sín fulla rætt í skúlanum ájavnt við aðrar lærugreinir Fi skjýtur meirilutin upp. at kvæðamentan, kvøding/før oyskur dansur verður sett í $ 8, sum eitt nýtt punkt I Meirilutin heldur etsini, at 13 ára royndin aftur eigur at verða innførd í skúlan Tey eru ikki á sannførd um, at 13-åra royndin er hin besta, men tey halda, at ein eftirmeting eigur at verða gjørt eftir sjey ára lokna skúlagongd Undir nevndarvidgerdini eru komið undan kavi, at tå skipanin við breytatilboðu num er farin at virka, er sannlikt, at smærru fram haldsskúlarnir fara at hava ilt við at bjóða ta undirvís ing, sum lógin fer at geva møguleikar fyri. I tí sam bandi er neynt. at møgu leiga verður neyðugt at flyta næmingar úr summum framhaldsskúlum í stórri skúlar. Sum dømi er Sand var Meginskúli nevndur men eisini aðrir skúlar við avmarkaðum næminga grundarlag kunnu koma í ta stóðu, at hildið verður skilabest at flyta næmingar í stórri skúlar Meirilutin sigur seg vera greiðan um, at skal sum frægast fáast bruturúr og nýtsluvirðið í skúlaungdómi okkara eftir lidna skúla gongd standa mát við kostn aðin av skúlaverkinum, so verður neyðugt at samskipa undirvísingina meira mill- um skúlarnar Meirilutin heldur tað kortini vera óheppið at flyta skúlaungdóm millum oyggjar og mælir tí frá, at eitt nú Sandoyggin verður partur av eini stórri skúla eind við tí úrsliti, at fram haldsnæmingarnir — verða fluttir av oynni Eee EA