leygardagur 14. juni 1997síða 15

RANDI JACOBSEN Tá fólk hava gjørt eitt ålv- arsligt brotsverk, sum tey fáa harðan dóm fyri, kunnu tey ikki sita dómin í einum varðhaldi sum tí í Havn. Tey skulu í afturlatin fongsul, sum vit eingi hava í Føroy- um, og tey fara tí til Dan- markar at sita. Í Danmark eru fleiri aft- urlatin fongsul, og eitt av hesum fongslum er Her- stedvester. Fangarnir har eru dømdir at sita í hvussu er fimm ár. 130 fangar eru í hesum fongslinum. Har er ein kvinnudeild og ein deild fyri grønlendingar Í Herstedvester arbeiða í løtuni fýra føroyingar sum fangavørdar, og ein teirra er Sigmund Jensen. Hann roknar seg fyri at vera før- oying, sjálvt um hann er føddur í Roskilde, og påpin er dani. Mamma hansara er úr Nólsoy, og Sigmund hevur altíð ferðast í Fer- oyum og búði eisini her í nøkur ár sum stórur skúla- drongur Sigmund var útlærdur málari og heyði arbeitt sum sveinur hálvt annað ár, tá hann sá lýsing í bløðunum um fangavørdsarbeidi í Herstedsvester. Hann søkti og byrjaði 1. oktober 1994. Tað er trý ára royndartíð, Brotsmenn eru vanlig fólk — men okkurt er gingið galið hjá teimum sum samstundis er em útbúgving. so 1. oktober í ár hevur Sigmund fast starv í hesum afturlatna fongslin- um Sigmund vil ikki tosa um tey, sum sita í fongslinum. Føroyingar hava sitid í Her- stedvester, men um nakar situr har nú, vil hann ikki siga, tí sigur hann nakað, er so skjótt, at onkur kennir aftur Fyri at fáa arbeiði sum fangavørdur krevst vanlig skúlagongd, og gott er at vera handverkari, tí í fongsl- unum eru fleiri verkstaðir, har fangarnir arbeiða, og fangavørdarnir skulu helst kunna vera við. Í royndar- tíðini, útbúgvingini, hevur fangavørdurin fleiri fak, hann lærir um revsirætt, psykologi, kriminalforsorg- arlæru o.m.a. — Alt snyr seg ikki um trygd og ordan f einum fongsli. Okkara uppgåva er lika nógv at hjálpa fangun- um, vit eru eitt slag av sosialráðgevum, sigur Sig- mund Fleiri kvinnur eru eisini fangavørdar, og tað er eing- in forðing. — Eg haldi, at tað ofta er ein fyrimunur, at kvinnur eisini eru fanga- verðar, tí viðhvert duga tær betur at:tosa við fangarnar Tað er so nógv, sum ein fangi ikki kann gera sjálvur, tí hann er avskorin frá um- heiminum. Eitt nú øllum pappírum mugu fangaverð- arnir tí hjálpa fangunum við. Tað kemur eisini tann dagur, tá teir dømdu sleppa út aftur, og fangaverðarnir hjálpa tá td. við at finna teimum eitt stað at búgva. Arbeiða og í skúla Arbeiðsdagurin gongur við, at fangavørdarnir fara runt at vekja og siga góðan morgun. Fangarnir hava so hálvan tíma til at gera seg klárar, áðrenn teir fara til arbeiðis. Um onkur er sjúk- ur ella av onkrari orsek ikki vil til arbeiðis, tekur fanga- vørdurin sær av tí. Meðan fangarnir arbeiða hava fangavørdarnir altíð ymist at Få fyri fangarnar. fongslinum eru fleiri verkstaðir, har fangarnir ar- beiða, og teir fáa eisini løn. Har er m.a. ein medalju- verkstaður, eitt bókbindarí og eitt brævbjálvavirki. Á snikkaravirkinum gera fangarnir borð og stólar, sum verða seld uttan fyri fongslið. Teir fangarnir, sum um stutta tíð verða latnir leysir, kunnu arbeiða í gartnarínum. Vakstrarhús eru eisini á fongsulsøkinum. Men allir fangarnir ar- beiða ikki alla tíðina. Ein partur av fangunum hevur lítla ella vánaliga skúla- gongd, og í fongslinum kunnu teir bøta um hetta við at taka 8. og 9. flokk. — Endamálið er alla tíðina at gera fangarnar førar fyri at venda aftur til tað vanliga samfelagið. Tí hava fangarnir eisini vanligar skyldur sum onnur fólk eisini hava, tí teir skulu læra, at tað eru ymsar bund- nar uppgávur. Teir gera sjálvir mat, og teir fara eisini sjålvir til handils — innan fyri múrarnar. Sigmund sigur, at sum heild eru brotsmenninir heilt vanlig fólk, men okk- urt er bara gingið galið fyri teir. Teir flestu eru eisini fitt fólk. Lesa nógv Nógvir av fangunum vilja bara hava frið, meðan teir eru í fongslinum. Summi fara í onkra útbúgving, og summi lesa nógv, tí tað ræð- ur um ot fáa tíðina at ganga. Annars hevur fongslið nógv at bjóða teimum av frítíðarítrivum. Har er m.a. fótbóltsvellur, og vidhvørt verða fótbóltslið uttaneftir boðin inn at spæla ímóti liði av fangunum. Sigmundi dámar væl í Herstedvester. Í lærutíðini hevur hann verið runt á øll- um deildum, men til endans verður hann fast onkra- staðni. — Tað er best at arbeiða fast á einum stað, tí vit hava jú við fólk at gera, og vit eru kontaktfólk hjá fangun- um. Sigmund hevur júst verið í Føroyum og ferðast í fimm vikur, og hevði hann ikki havt sítt góða arbeiði at far- ið aftur til, hevði honum dámt lítið at farið. Sigmundur letur væl at arbeiðinum í Herstedvester. Starvsfelagarnir eru fittir, og samanhaldið gott. Tað hevur nógv at siga, tá tey hava við so nógv ymisk fólk at gera. Sjálvt um Sigmundi dámar væl at vera fanga- verður, er hann ikki heilt vísur í, at hetta verður hans- ara lívsstarv. — Eg havi eisini ofta hugs- að um at blivid politistur, sigur hann. Heimarøktin Søkt verður eftir avloysara sum heima- hjålpari i Skúvoy at byrja skjótast til ber. Umsókn skal sendast til: Eftirlitskvinna Sanna Petersen, Heimarøktin, 210 Sandur, tlf. 61791 VW Golf 1.8GL 1996 Fyri ein av kundum okkara selist ein sera væl hildin VW Golf 1.8GL frá mai 96. km. 11.500. P/f D. B. Bilar * Tlf. 10600