týsdagur 15. juli 1997síða 2

Ábyrgdarblaðstjóri: | Blaðstjórnarfulltrúi: | Dagny Joensen, | Útgevari, uppseting og prent: | Telefon: 11820 } Jan Múller | Randi Jacobsen Grækaris D. Magnussen Sp/t Sosialurin Telefax. 14720 Fyritaksstjóri: | Eyðun Klakkstein, | Bústaður: Krisjan Dahl Blaðfólk: | Argjavegur 26, Argjum e-mail: give Lysingar og søla: Áki Bertholdsen, | Ljósmyndari: Postadr: Postsmoga 76, | sosialur & olivant.fo Internet: http://www.cybernet dk/faroe-news Marjun Dalsgaard Eirikur Lindenskov, = | Jens Kristian Vang | 110 Tórshavn | SJ mmm — Almennar útreiðslur — nýggj styrisskipan Oddagrein HETTA landsstýrið er komið í somu stødu sum øll stýri frammanundan tey seinastu mongu árini, nevniliga at almennu útreiðslurnar alsamt hækka Vanliga eru borg- arlig stýri hart ímóti ov hegum almennum útreiðslum Hetta gongur sum kunnugt móti prinsippinum um, at peningur hevur tað best í lumma borgarans. ÁVARINGARKLOKKUR ringja, tað vil so vera Sterk- astu ávaringarnar koma frá javnadarflokkinum, ið ann- ars ikki er kendur fyri at ræðast almennar útreiðslur Hinvegin hoyrist ikki eitt kis frá harðasta mótstoðumann- inum av almennum útreiðslum. Hetta er ørkymlandi Javnaðarflokkurin hevur altíð sagt seg at vera fyri ein- um vælvirkandi almennum sektori, ti ein vælvirkandi almennur sektorur er fortreytin fyri einum vælvirkandi privatum vinnulívi og fyri at varðveita vælferðarsam- felagið. Dimmalætting hevur ansað eftir stoðubroyting javnaðarfloksins og gottar sær yvir kúvendingina. Nú er javnaðarflokkurin vorðin fólkaflokkur og fólkaflokkur- in vorðin javnaðarflokkur. So einfalt er tað nú als ikki Vit eiga at fara sera varliga fram, ti búskaparliga vend- ingin er veik og eingin kann í dag siga við vissu, hvussu stoðan sær út um eitt ár. Búskapunn Sýnir, hóast hag- tøl visa framgongd, óhugnalig sjúkueyðkenni, sum figgi- ar- og búskaparmálaráðharrin ikki vil ella ikki dugir at síggja. Tekin eru um minkandi fiskiskap, landsstýrið megar ikki at fáa nakað burtur úr tí fiski, eitt nú sildini ið nóg mikið er til av. Búskapar- og figgjarpolitikkurin er eyðkendur av OVISSU við sera mótstríðandi signalum, og eitthvørt barn dugir at síggja, at framgongdin stavar ikki frá skilagóðum politikki, men frá tí veruleika, at Várharra og náttúran hava verið okkum gávumild TAÐ er sjálvsagt í lagi, at javnaðarflokkurin meldar út longu nú, men flokkurin eigur at vera varin og ikki binda seg ov fastan til tann sama politikk, sum flokkurin rak, meðan hann hevði figgjarmålini í landsstýri. Stoðan er nógv broytt síðani tá, og ein broytt stoða krevur ein broyttan politikk. Tað er í lagi, at javnaðarflokkurin ávarar ímóti ov hegum almennum útreiðslum, men flokkurin má ansa eftir ikki at koma at standa sum flokkurin, ið er móti einum vælvirkandi almennum sektori Almenni sek- torurin má nú broytast og broytingar kosta nógvan pening. Vit kunnu vera samd við javnaðarflokkinum i, at nógvar av broytingunum, ið landsstýrið ger, tykjast púra vitleysar og byrokratiið økist fyri hvønn dag, ið gongur, so at hetta er við at dríva borgaran til vanvits Sama gera útreiðslurnar, alt meðan tænastuveitingar- nar ongantíð hava verið á lægri stødi enn júst nu. MEN vit mugu minna javnaðarflokkin á, at tekur hann ikki undir við bygnaðarbroytingunum, sum nú verða gjørdar, so må flokkurin koma við einum mótuppskoti, so almenningurin fær at vita, hvat ið javnaðarflokkurin hevði gjørt í staðin fyri JAVNADARFLOKKURIN var heitasti talsmaður fyri nýggju stýrisskipanini. Vit ávaraðu ímóti henni í fyrsta lagi tí, at hon ger landsstýrismenn mestsum einaveld- ugar á sínum økjum. Í ødrum lagi tí, at hon tekur ov nógv vald frá legtinginum og í triðja lagi tí, at tað krevur eitt byrokrati av ES-dimensiónum at umsita nýggju stýr- isskipanina. Vit vístu á, at nýggja stýrisskipanin fór at gerast eitt demokratiskt afturstig. Men eingin lurtadi eftir okkara ávaringum og nú má svíða sum svøllur. Vit kundu lagt afturat, at enn eru vit púrt onga leið komin við at uppbyggja ta fyrisiting, ið skal til fyri at lúka krov- ini til nýggju stýrisskipanarlógina. Tað ljóðar úr Tinga- nesi. at har skal heilt nógv fólk setast afturat Síðan kemur túrurin til legtingið, ið krevur eina stóra fyrisiting mannað við alskyns toppløntum akademikarum, fyri at tingmenn skulu kunna gerast førir fyri at geva lands- stýrinum tað mótspæl, ið eyðkennir eitthvort satt demo- krati. Sostatt má javnaðarflokkurin gera upp við seg sjálvan á hvønn hátt hann ætlar at takla avleiðingarnar av tí nýggju styrisskipan, ið meira enn nakað er javnað- arfloksins barn. Og flokkurin má kunngera sína stoðu í góðari tíð fyri valið, so floksins álitistólk kunnu fara út og verja stoðuna og greiða frá henni. Sosialurin Vilhelm Johannesen, lø gtingsmaður-: Men hann er skeivt samanse flota eftir broyttu treytunum, lond, fluttu fiskimarkið út á 200 fjórðingar í sjeyti árunum Burtursæð frá miseydnaðu royndini við svartkjaftatrol- arunum í áttati árunum hava vit so at siga ongar fløgur gjørt í veidufør til tað djúpa vatnið við Føroyar. Men slíkar íløgur skuldu verið ein náttúrlig avleiðing av fiskimarksútflytingini, sum m.a. førdi við sær, at ræsur nar gjørdust munandi trengri á fjarleiðunum Í dag er feskfiskaflotin við Føroyar samansettur av fleiri hundrað størri og smærri åtr6drarførum, um leið 20 stállínuskipum, upp- aftur fleiri partrolarum og nøkrum fáum djúpvatns- trolarum. = UÚtróðrarflotin troytir bert tað grunna vatn- ið. Í stóran mun gera par- trolararnir tað sama. Stál- línuskipini hava møguleika fyri at troyta tað djúpa vatnið eisini og verður hetta gjørt í ávísan mun Síðani eru tað djúpvatnstrolararnir Hesir royna bara á tí djúpa vatninum Ongin ivi er um, at ein stórri partur av veiðuorkuni eigur at verða fluttur út á tað djúpa vatnið, og kann hetta bert lata seg gera við einum ødrvisi samansettum veiðuflota. Broytingin í samansetingini av veiðu- flotanum kundi verið so- leiðis, at talið av partrolar- um verður avmarkað, með- an talið av stállínuskipum og djúpvatnstrolarum verð- ur økt samsvarandi nidur- skurðinum í partrolaraflot- anum. Á tann hátt høvdu vit flutt ein part av veiðutrýst- inum av tí grunna vatnin- um út á tað djúpa vatnið Tað er ómetaliga gott, at mentamenn, sum eitt nú Uni og Sverri, íkki lata hetta sniðálop á mentan okkara fara framvið óátalað Eingin í øllum heiminum heldur siesta millum kl 15.00 og 17.00! Og so er siesta heldur ikki nakað føroyskt orð. Vit fáa okkum ein døgverdaslang ella ein blund - so er tað sagt Men at ómergjaðar skemtisøgur skulu mynda føroyska ungdómin, má og kann bert vera eitt mistak, Línuskipini eftir longu. brosmu, kalva og svart- kalva. Djúpvatnstrolararnir eftir kongafiski. blálongu. svartkalva, gulllaksi, langa sporli o.s.fr Hugsa vit so um fiski- skapin á ødrum leiðum, utt- an fyri førøysku landleið- irnar, so er stødan minst líka hættislig, tá talan er um veidufør til tann fiskiskap- in. Landsstýrið, ið sat frá 1985 til 1989, og sum hevur fingið skuldina fyri allar tær vanlukkur, ið hava rakt før- oyska samfelagið, bar kort- ini so í bandi, at allar neyð- ugar tilsøgnir vórðu givnar, soleiðis at fjarfiskiflotin í Barentshavinum varð end- urnýggjaður. Vit fingu ein nýggjan Enniberg. Ein nýggjan Skálaberg og Sundaberg. Og somuleiðis ein nýggjan Vesturvón. Síðani tá er onki gjørt við at endurnýggja fjarfiskiflot- an. Tvertur ímóti eru partar av hesum flota farnir av landinum Umframt tey rættindi, sum vit hava tryggjað okk- um hjá ødrum londum við sinåmillum fiskiveidusått- málum, eiga vit åvis rætt- indi í altjóða sjógvi, har fiskiskapurin fer fram undir skipaðum vidurskiftum. Eitt nú á Flemich Cap. Vit hava eisini møguleikar í altjóða sjógvi, har fiskiskapurin enn ikki er skipaður efur millumlanda avtalum, eitt nú í Irmingarhavinum og á Atlantsrygginum. Har fiski- skapurin fer fram undir skipaðum vidurskiftum, er tað alla tíðina ein spurning- sum útvarpsstjórin man fara at rætta. Um Jógvan kennir nakra ábyrgd fyri føroyska mentan, so gongur ikki long tíð, áðrenn hann reiggjar Dýrindal - føroyska mentan at frama. Einaferð gingu vit øll í húðaskóm, og var gerandis- dagurin tá ikki altíð nakað spæl. Fólkið kendi ábyrgd fyri oyggjarnar - og fyri mentan landsins Núverandi senditíðin hjá siesta átti tí at verið nýtt til at tríva í mentamál burturav ur um at varðveita tey rætt- indi, sum vit hava tryggjað okkum. Har fiskiskapurin enn ikki er skipaður eftir millumlanda avtalum, er tað ein spurningur um at tryggja okkum søgulig tel, soleiðis at vit fáa ein rímuligan part tá mest loyva veiða (MLV) verður ásett Nógv bendir á, at fiski- skapurin vestanfyri, Ld. á Flemish Cap, fer at taka seg upp av nýggjum. Men vit føroyingar eiga ongi skip til hendan fiskiskapin. Av teimum trimum stóru stál- línuskipunum, ið vórðu ser- bygd til hendan fiskiskap. eru tvey seld av landinum, og tað triðja, sum Framtaks- grunnurin er partaeigari í og hevur fíggjað, hevur lands- stýrið leigað til vaktarskip Framtaksgrunnurin og landsstýrið áttu heldur at stuðlað undir, soleiðis at føroyski fiskiskapurin á Flemish Cap varð uppaftur- tíkin og at vit harvið varð- veittu tey rættindi, sum Vit foroyska Har er nógv tilfar, sum ung- dómurin í dag ikki kennir til, men sum avgjørt kundi virka fyri, at ungdómurin gjørdist meira tilv itadur um felags mentan og sidaarv okkara. Tað kann ikki vera rætt, at fedrar okkara hava strev- ast og lagt lunnar undir samfelag okkara, fyri at út- varpið nú skal spilla sendi tíð uppá fremmant tilfar, ið av misgáum verður kallað tónleikur, og våna skemti- søgur. Nei, vit eiga at minn- ttur Vit hava ongantíð enn lagað okkara veiðu- sum eru galdandi, eftir at vit sjálv og øll onnur einaferð hava vunnið okk- um har Heldur ikki eru nakrar í- løgur gjørdar í fiskiskip v ið tí fyri eyga, at tryggja okk- um søgulig tel í altjóða sjógvi í Atlantshavinum, so- leiðis at vit kunnu standa sterir tå mest loyvda veiða (MLV), verður ásett fyr hesar havleiðir. Tað er av sera stórum týdningi, at vil royria at varðveita tey rætt- indi, sum vit longu eiga ! altjóða sjógvi, og somuleið- is, at vit royna at tryggja okkum rættindi á teimum leiðum, har MLV ikki enn er ásett. Veiðurættindi hjá ðrum, sum verða vunnin í sínámillum fiskiveiðusátt- málum, eru komandi og far- andi, meðan tey rættindi, ið vit vinna okkum í altjóða sjógvi, helst eru meira var- andi. Men úr Tinganesi hoyra vit onki, uttan innanhýsis briks! um ein gamlan franskan rustikust, ið ligg- ur við bryggju á Skála. Eis- ini lesa vit hvønn dag lýs- ingar frá landsstýrismann- inum, har søkt verður eftir aðalstjórum, stjórum, deild- arstjórum og ødrum starvs- fólki til tann almenna yvir- bygningin, sum bæði sam- bandsflokkurin og fólka- flokkurin góvu veljarunum lyfti um at avmarka. Fiski vinnupolitikkur ella poli- tikkur yvirhøvur er ikki at hóma. Klaksvík, 14. julí 1997 Vilhelm Johannesen ————— Siesta undirgravar lee be EUDP mentan ast teir gomlu, og heldur umrøda hesar til gaman og álvara - mentan okkara at frama Eingin ivi man vera um, at húðaskógvar hava stórri týdning fyri mentan okkara enn hip-hop og rokk og roll Mentan og fortíð okkara má og skal endurspeglast í nútíð og framtíð okkara Hetta man ein og hver fara at skilja Olsen