hósdagur 17. juli 1997síða 9

Nr. 134 — 17. JULI 1997 tíðindablaðið væ rr Tað skuldi vera so gott - ? Nu rn so ein stjóri aftur at sekkin. Hugsa vit okk um aftur í 1992 á heysti var tað ikki í fleiri år tiggjur, at stjóri mátti lúta fyri sverði Onkur helt ikki, at tad var so gott Nú er ødrvisi. Heri Mor tensen, Tummas Arabo, Hensar Ellingsgaard, J Winther-Holbæk, Sólbjørn Jacobsen, Bjarti Mohr, J.K. Høgnesen, Niels Sørensen.… listin er lang- ur, PM verdur neyvan leingi aftastur í rødini Spurningurin er so: hevur hetta verið so gott? Politiska ábyrgd! róptu onnur. Vit fingu loksins nýggja stýrisskipan, har skil skuldi fáast á åbyrgdarøkjum. Seinasti liður í hesi skipanini varð settur í verk á Olavsøku 1996. Spurningurin er so: hevur hetta verið so gott? Hvussu ofta hava vit hoyrt orðini “Hetta taki eg ábyrgd av!“, samanborið við orðini: “Tað er mín meting, at ábyrgdin liggur hjá honum! Roknskaparlógin virkaði ongantíð. Hetta var ódjórið! Roknskaparlógin varð broytt. Men hver hugsar um hetta í dag? Nei, tað er politisk fblandan, sum hevur størsta partin av skyldini Vit fingu so Framtaks- grunn og Fíggjargrunnin frá 1992. Hesir grunnar eru politiskt óheftir, sigst Saman við teimum fingu vit so mangt annað við Hvussu hava so hesar royndir - hesi eksperiment - hepnast? Hevur hetta verið lukkan? Nei, tað er føroysk ama- tørisma. Vit hava út- lendska ekspertisu fyri neyðini. Tað er kjarnu- spurningurin! Inni í Fiska- søluna, inn í Fiskavirking ... útlendsk ekspertisa skuldi inn. Hvussu leingi var hesin Adam í Himmi- ríki? So var tað kvotuspurning- urin. Inn við kvotum - út við ellum ødrum skipa- num. Var hetta so gott? Og hvat høvdu vit í dag, um ikki onkur afturhaldin tingmaður helt fast við, at vit skuldu ikki sleppa “Kassa-skipanini“, fyrr enn ein onnur skipan hevði prógvað sítt virði? So var tað tann almenna umsitingin. Allir hesir almennu kongarnir, sum hver í sínum lagi verja síni kongaríki. Vit fingu ein serfrøding afturat. Men eru kongaríkini færri? Ella umsitingin minni? Vit fingu orðið tíggjar stýring á dagsordan. Nú skuldi fíggjarstýrast. Tað var kjarnin í málinum. Tað kann vera, at onnur síggja sakina ødrvisi, men frá mínum sessi havi eg ikki sæð størri óskil enn í dag Abøturnar eru truplar at hóma Lønarnidurskurdurin hevur verid å tal. Men lønirnar eru falnar umleið 20-30% samanborid vid grannalond okkara hesi seinastu 5 árini. Hvar er lønsemid batnað? Hvussu langt niður skulu vit í løn? Kommunubygnaðurin er eitt ódjór, sum hevur verið frammi í kjakinum, men sum nú liggur í dvala Onkur rapport verður skrivað, sigst Nú er tað so partabræva- marknaðurin, sum skal opna portrið inn til gull námið Alt meðan onkur róar sær av, at "her går det godt!” hóast ongin ftøkiliga kann vísa á, hverjar partar av vinnulívinum eru burðar- dyggir. Tað svarar nøku- lunda til støduna í 1987 - alt gekk av tí allarfagrasta, men ongin skilti rættilga hví. Men tað vardi jú ikki leingi Neyvan munnu náttúru- lógirnar lata seg tøla heldur hesuferð. Livst so spyrst Vónandi lær bjargingar royndirnar hesi seinastu árini okkum, at hesar fiksu, abstraktu loysnirnar, har ongin itøkiliga skal taka byrðar á sínar herðar, eru og verða ikki nøkt- andi! Ger ongin fingrarnar skitnar, so hendir onki! Hesum einfalda hevuðs- setningi í framburði hava nógvar av teim nýggju skipanunum, sum settar eru í verk tey seinastu 5-6 árini, verið við til at undirmáa Nóg mikið til, at vit í dag ikki megna so mikið sum at átaka okkum ábyrgdina fyri, at:tað also allíkavæl ikki bar til at fáa eitt vaktarskip fyri onki - og koma víðari Tað var tí ikki í 80-unum vit gjørdu tann stóra skað- an. Tá gjørdu vit bara okkurt skeivt. Skaðin er gjørdur í 90-unum, í dag - framhaldandi. “Det skulle være sá godt - det blev sá skid!“ Spurningurin er so, hvussu leingi vit skulu verja okk- um við, at hetta er ein royndartíð (higartil hevur royndartíðin verið 8 ár!). Tað er nevniliga ikki so! Hetta var so møguligt at síggja longu fyri 4-5 árum síðani. Onkur sá tað helst fyrr 7 + kunnu so spyrja “Where is the beef?“ Í steinaldarsamfelagnum var "the beef” - kjarnin - seinamboðini Í bronzualdarsamfelagnum var kjarnin bronzuamboð- ini Í jarnaldarsamfelagnum var kjarnin jarnamboðini Í 1800-talinum sigldi land- ið afturút, um fólkið ikki fekk útbúgving. Tilafturs- komin lond vóru eyðkend við analfabetismu Seinni í 1900-talinum upp til okkara tíð var kjarnin fysiskur infrastrukturur við el, telefon, vegum og havnum. Uttan hesi am- boð var orðið "kappingar- føri” ella orðið 'vælferð" meiningsleyst Nú eru vit í vitanarsamfel- agnum har vitanarinfra- struktururin er kjarnin Tað land, sum ikki skipar seg við vitanarinfra- struktur sum beinagrind, noyðist at lúta í kapping- ini Tað kemur helst annað hevi til nærri at útgreina, hvat 'vitanarinfrastruk- tururin er kjarnin. Tað land, sum ikki skipar seg við vitanarinfrastrukturi sum beinagrind, noyðist at lúta í kappingini Tað kemur helst annað høvi til nærri at útgreina, hvat 'vitanarinfrastruk- turur' er. Í hesum umfari kunnu vitlýsa tað við eini samanbering: Eins og veganetið skapar møgu- leikar fyri, at góðs kann flytast hegliga, soleiðis ger vitnarinfrastruktururin tað møguligt at flyta vitan og kunnleika. Spurningurin er bara, um vit hava viljan til at ganga hendan vegin - smalur, turrisligur, skitin og tver- ligur, sum hann er! Arbeiðshátturin kann nevnast bygnaðarbroyting- ar - og er tað, sum hetta hugtak itøkiliga inniber: frá fyrsta degi at minka um umsitingina og stytta leiðina frá uppgávu til avgerð og loysn Byggimeistararnir eru vit føroyingar við teirri hjálp, sum neyðug er frå ødrum Men vit eru umboðað av okkara løgmanni í hesum arbeiði. Ongin annar kann seta hetta arbeiði í verk Tilfarið til hendan vegin - orkan - er øll tann orkan, sum í dag fer fyri skeyti í ti almenna sektorinum Mcn ongin veit í dag at siga, hvussu nógv orka fer ” fyri skeyti Vit vita, at tað er nógv! Vit vita eisini, at gongdin i dag er hin øvugta. Vit nidurbinda meira og meira orku i høpisleysum fjanti og fjasi í tí almenna sek- torinum Tey 285 arbeiðsplássini, sum komin eru innan al- menna fyrisiting síðani 1994 kosta ikki bara tær gott 100 mió. kr. árliga (eina Gomlurætt UM ARIÐ! - fyri at nevna eitt alment dømi) Umframt hesar gott 100 mió. kr. árliga, kosta hesi arbeiðspláss serliga eina vánaligari umsiting! Harvið kosta tey eisini brot í vitanarinfrastruk- turinum ! Vit kunnu keglast, vit kunnu tosa um fiskivinn- una, vit kunnu hava metingar um sølupolitik, vit kunnu tosa um ábyrgd, um roknskap, um fíggjarstýring, um komm- unubygnað, um almenn kongarikir, um lønarlag, um partabrævamarknad, um útlendska ekspertisu, um vånaligar stjórar, um kvotur.. Vit kunnu hava rætt um alt millum himmal og jerð. Í tí einstaka málinum kann væl vera, at skil er í. Men oyðsla vit tíð og kreftir og fáa ikki skil á okkara vitanarinfrastruk- turi, so ganga vit blind uttan mál og mið og kunnu als ikki tosa um kappingarføri ella eitt nútímans samfelag Fáa vit ikki skil á vitan- arinfrastrukturinum, so leggur hetta ættarliðið ikki tað eftir seg, sum er okk- ara setningur. Samanbera vit við onnur ættarlið, so var lítil møguleiki fyri - soleiðis sum vit eru skipað í dag - at landið í 1950-70 árunum varð útþygt við vegum, havnum, el og telefon. Hvussu kundi okkara ættarlið tá tosa um kapp- ingarføri? Lønarlag? Ella vælferdarsamfelag? Signar P. Heinesen rá Sfokkastovunis Fríggjakvoldið: Johnny King í Runavík, Leygarkvoldið: Sølva 8 Bergmenn A Profa Múrvernd Er trygd fyri, at húsaveggurin ikki skallar Profa Múrvernd er ein fullfíggjað skipan av húsamáling. Nógvir lítir og nógvir møguleikar. Felags fyri alt er tann góða haldgóðskan. Tú fært einki betri, tå húsaveggurin eigur tørn. Og tey góðu ráðini, ið tryggja eitt gott úrslit, fært tú heilt ókeypis. Vælkomin í Profa! TRÆ- OG MÚRREINS Tekur lætt og væl grøna skón burtur av múri og flísum. 5 litrar fyri 62,- n PROFA MURVERND Veggjamåling, ið gevur eina vakra »kålkkåma« flatu og verjir husa- murin í nógv år. Vanl. prisur 659,- Prísur nå 579, ” feer bú á Hálsi - 100 Tórshavn - Tlf. 19220 800 Tveroyri - TIf. 71081