fríggjadagur 18. juli 1997síða 10

-dårlige klær” 10 Eg ræðist svarta gullið tíðindablaðið - Okkum vantar, at fólkið teklur seg saman og lyftir í fe lag. Í felag kunnu vit lyfta tungar byrðar, segði Johan Heri Joensen i rødu sínu við Varmakeldu gomlu jøansøkundtt Først en hilsen tl vores udenlandske gæster, jeg vil ønske jer hjertelig vel t til denne sam komne (i menkomst her på Varma kelda. Vejret er meget mskifteligt vi er jo på tumleplads, så den kunst at vejret som det nu ang Vi bruger í aften talemáten fra Norge. „Der finder ikke dårligt vejr, kun Jeg håber, at I kan få en oplevelse her ute på Varmakelda, og at den tår vand I har drukket, sam men med den I har kær, kan tænde den glød, den så ofte p gennem tiderne har gjort to mennesker imellem men skal den det så skal nan også tro på det Resten af talen vil jeg holde på færøsk vejrgudernes Vælkomin ut å helluna hetta hásummarkveld nú náttúran prettur, og vísur okkum sín akra bund tey ungu til stevnurnar fyri vna seg I ttrøtti I gleði tr i c | } kk r Í } g. di KKUI 3 in og álvara Fyr kkurt um tusund ål stoar ivad ein | k bhatur € Datar nn á Pollin her í Fuglafirði. Hvussu veðrið hvussu tey og hvussu hevur verið hava verið fyri nógv í tali tey vóru, vita vit ikki. Ei heldur eru vit heilt greið yvir, hví tey komu henda langa tein, til hesar veðurbardu oyggjar, hettar vóru tilflytarar sum av €ein- hverjari orsøk vóru flutt heimanífrá, og vildu seta seg niður á betri stad. Vøkru fjøllini og tær grønu líðirnar tóku væl ímóti hesu fyrstu fólkum, hetta vóru fystu fuglfirðingar. Inni á oyruni heimi við Gjógvará nomu tei land, - reistu búpláss, - komu at trívast her, og bera tokka til fjørdin og fjøllini Teir høvdu funnið eiti betri stað - eitt liviligri pláss enn tað tey vóru komin frá. Eft- irkomararnir á ein ella ann- an hátt, eru í nátt savnadi her úti á Varmakeldu Varmakeldan sum vit í nátt vitja er flågv, eimi 18 stig, eisini sigst, at hon hev ur megið til at veita okkum heilsubót. Gjøgnum øldir eru forfedrar okkara komnir saman her á Varmakeldu náttina millum 3. og 4. juli Onkuntíð var hetta ein glæsilig ferð, fólk komu tl gongu, ella við báti, summi til at leita sær heilsubót k. her styrktust vinar bond og her knyttust ny gg Allar staðir frå år Føroyum komu fålk til Varmakeldu ikki bert til at hitta skyld fólk og vinir, net eisini Ul at fáa sær upp í munnin av kelduvatninum, tí gamalt er at gomlu jóansgkunátt er vatnið heilsugevandi Onnur sjúk, ið ikki kundu koma, tey sendu ílet við hinum, ið fóru, so at tey eisini kundu fáa sær av ti heilsugevandi kelduvatn- inum. Tá náttin fór at halla var farið aftur hver til sítt mangan mundi eisini verða, at drongur og genta her hava lagt lunnar undir framtíð teirra. Saman hava tey drukkið av heita keldu vatninum, og heitar kensl- ur hava borist teimum í barmi. Jéansøka, í dag gamla joanssøka, arð longu tíð- liga í kristnu kirkjuni hildin sum fødingardagur Jóanes doyparans, men uppruna- liga er hetta ein siður, ið stavar frá heidnari tíð, og sipar til, at nú fara dagarnir at styttast Sum sagt - so er tað gamal siður at metast náttina mill: um 3. og 4. her við kelduna At metast á håsumri, tá ið næturnar aftur lara at leingjast. verður eisini gjørt í grannalondum kkara Eins og aðrastaðni mar hetta at savnast € na summarnátt verð elli havt átrúnarligan tydnit wil hedt ) Siðurin át hava tað stevnumið at metast her á Varmakeldu er gamal, og vit eiga tí eisini at varðveita hendan arv Í 1951 varð Varmakeldu stevnan skipað sum ítrótt arstevna, eitt av últókunum var at seta tað í skránna, at metast her við kelduna, røda varð hildin og gamli sigurin at slå ring á helluni Hettar varð fastur táttur í fleiri år, fólk gingu, komu við bili og báti. Bílarnir vóru ikki so nógvir, eg minnist ta einu ferðina vit vóru 14 í einum lítlum Mor- ris, so onkuntíð var trong- ligt. Bátarnir vóru eisim summar tíðir ovfyltir við fólki, hildu varð tí best var at gevast við hesum tiltaki, áðrenn skaði stóðst av. Í nøkur ár varð so miðnátt- arrødan hildin inni í bygd- ini. Í 1980 helt nevndin í ÍF at vert kundi verið at royna aftur við miðnáttarsam- komu við kelduna, hetta eydnaðist væl, og síðani hevur hetta verið fastur tátt- ur í Varmakelduskránni Bátar koma eisini í dag út til haldið, hetta eigur eisini at vera so, tí skal rætti dám- urin fáast hesa løtuna, so skulu bátarnir eisini vera við, men higartil kann sig ast. at løturnar hava verið hugnaligar rætti andin hevur valdað. - virðing hev ur verið fyri hesum okkara kulturarvi, sum Varmakeld in er Nú vit í nátt standa her undir fríum himli, úti í Okk ara vøkru náttúru. so | sat náttúran til okkara tið teskar. fuglurin letur { varligur dráttur í tara ålvt kvirran hevur bod at bera. Her er friður - her er bót fyri likam og sál Hugaligt er at varðveita gamlan síð. Men vit eiga eisini at minnast til, at varð Nr. 135 — 18. JULI 1997 Johan Heri Joensen veita umhvørvid, og gera okkara til, at tann náttúra vit hava til låns frá eftirkom- arum okkara er so lítið dálk- að og oydiløgd sum til ber Vit hava ikki rætt til at liva sum vit eru tey síðstu á jørð Dagsins trupulleikar eru fyri eina ku lagdir aftur um hurdabak, vit droyma um ljósa framtíð hjá fólki okk ara. Dreymurin liggur kanska sum svart gull í und irgrundini, liggur ber og bíðar eftir at sleppa at skapa okkum eydnuna Eg. so væl sum onnur verði ersini fegin, um bú skapur kkara fær fleim bein at standa á, men eg kant ikki lata vera við at vera bangin fyri tí svarta gull inum. Eg eri hangin fyri um rætt ikki verður atborið risaupphæddum á fáum hondum. Stættarmunurin kann gerast so stórur, at ikki verður livandi her á oyggj unum hjá meiniga mann inum Lagnan hjá Feroya fólki kemur sum ongantíð áður at liggja í hondunum á polit íkkarunum. Um teir ikki megna at stýra einum møguligum peninga- streymi, so kunnu vit aftur koma at uppliva 80-årini Fólk flyggjadu frå húsi og heimi. Gongdin kann bliva tann mótsætta av tí, sum hendi her á fjørðinum fyri skáli. Vinnuliga er býurin umleið 1000 árum síðani Tað veruliga livsgrundar lagið hjá Føroya fólki er tann livandi náttúran. Tað tilfeingi sum endurnýggjar seg sjålvt, sum um rætt verður atborið er ótemandi 26. januar 1919 tóku fólk á Skarði eina tunga avgerð "Her er ikki hvandi longur, vit mega fara“. Tey fóru við tungum fetum oman í bátin løgdu frá landi. Skarðs bygd varð avtoftað. Skaði hevði ført til, at ikki varð nokk av ungum fólki eftir í bygdini, til at hvíligt kundi vera Handan Lorviksboga iegur Blankskåb, sum eis im er avtoftaður Í Fuglafirði hava vit eisini mist nog iv okkarn unga fólki (tað fólkið sum skuldi átt framtíðina) er Mlutt burtur vegna vantandi arbeiði: Her má okkurt munagott henda, um byurin ikki skal fáa somu lagnu sum Skarðsbygd og Blank niðurbundin. Okkum vænt ar, at fólkið tekur seg saman og lyftir í felag. Hver í sær kunna vit lyfta nakað. Í fel- ag kunnu vit lyfta tungar byrðar At enda vil eg siga tykkum takk fyri at tit lyddu á, og eg vil ynskja tykkum eina hugnaliga løtu á helluni og eina framhaldandi góða stevnu Atgongumerki í forsølu fåast á hesum stoðum: Í Klaksvík: Í Suðuroy: Statoilstoðin Statoilstødin í Vági Tangabúðin á Tveroyri Tórshavn: Kunningarstovuni o Statoilsteðini í Gundadali Eysturoy: Kiosk Vår Shell i Gøtudali Statoil i Skålabotni