mikudagur 23. juli 1997síða 10

10 tíðindablaðið Nr. 138 — 23. JULI 1997 Oljufelagið Arco roynir nýggjar leiðir í Suðuroynni: Boringin í Lopra gav oljufelógunum nógvar týðandi upplýsingar, men svaraði ikki teimum grundleggjandi spurningunum: hvussu tjúkt er basaltid og hvat er undir basaltinum. Nú fer oljufelagið Arco at royna eina serstaka útgerð og arbeiðshátt til at finna fram til, hvussu langt niður aftrat basaltið gongur, og hvussu tjúkk møgulig sedimentløg millum basaltfláirnar eru grundfjallið eru. Lopransboringin svaraði ikki ti fundamentala spurninginum, hvat er undir basaltinum. Í dag vita vit ikki, hvat er undir botninum á Loprans- holinum Jan MULLER Nú um dagarnar vóru tvey umboð fyri amerikanska oljufelagið Arco í Føroyum saman við einum umboði fyri eina privata serfrød- ingarfyritøku. Ørindi teirra vóru at fyrireika eina spild- urnýggja kanning, sum verður gjørd í Suðuroynni i august mánað. Talan er um eitt rættiliga nýtt slag av kanning, sum Arco hevur havt góðar royndir við fleiri staðni í heiminum Tað snýr seg stutt sagt um at gera elektromagnetiskar kanningar á landjørdini við tí eina endamál: at vita, hvussu tjúkt eitt møguligt sedimentlag millum balsalt- fláirnar og sjálvt grund- fjallið er Sosialurin hitti teir báðar Robert Withers frá Arco og Arnold Orange, sum hevur eitt privat felag, ið hevur specialiserað seg at arbeiða við slíkum kanningum. Teir hava drúgvar royndir við hesum kanningarteknikk- inum eitt nú frá statinum Oregon í USA, har tað eisini er nógv basalt Nýggja tøknifrødin verð- ur serliga brúkt, har tað er torført at síggja niður gjøgn- um tjúkkar basaltfláir - og har vanligur seismikkur antin ikki megnar upp- gávuna ella verður ov dýrur Trupulleikin í Føroyum er nettup tann, at basaltið er so mikið tjúkt, at tað er torført at gera sær eina neyva mynd av løgunum, sum eru undir basaltinum Teir báðir Arnold Orange vm. og Robert Withers í miðbýnum í Havn. Mynd jan Leitar eftir olju- berandi løgum undir basaltinum Robert Withers, sum hevur arbeitt vid hesum kanningarhåttinum í nógv ár, hevur vón um, at hann kann brúkast í Føroyum ctsim Lopra svaraði íkki avgerandi spurningum Arco var við í Loprans boringini, og Robert Wit hers dylur ikki fyri, at bor- ingin gav ikki svar uppá allar spurningar. Hon er eitt avbera gott kalibrerings- punkt - tvs. stað at máta víðari útfrá - og hent at brúka í umrøddu kanning um, sum eisini verða gjørdir út frá úrslitinum av bor ingini í Lopra. Men bor- ingin har gav ikki nakað svar uppá, hvussu tjúkt bas- altið er á staðnum og um, hvat er niðri undir basalt- mum - antin har bara er meira basalt heilt niður til grundfjallið - ella um tað eru sedimentløg, sum kunnu goyma olju, ímillum Uppá fyrispurning um teir høvdu rakt við semdi mentløg, um teir høvdu borað longur niður enn teir meira enn 3300 metrarnar sigur Robert Withers, at hetta er ómeguligt at:siga Tú veit ongantíð, hvat er longur niðri. og hóast har eru reflektorar longur niðri, so nýtast teir ikki at vera sedimentløg. Teir kunnu etsini vera eitt annað basaltlag Hann heldur tí íkki tað er rætt at siga, at Loprans projektið var nøkur fiasko tí tað vil altíð vera so, at tå frammanundan ger aw hvussu langt niður tú ætlar tær at:fara. Hetta skuldi so ikki havt nakað at gjørt við antin borrútgerðin kundi bora longur ella íkki Annars ynskja tei ikki at fara út í nakað tjak um boringina í Lopra sum so eitt nú um sjálv útgerðin var tann rætta ella ikki Talan er um eina rættiliga einfalda kanning. Útgerðin fyllir líuð og hon er sera umhvørvisvinarlig. Eitt lítið hol verður grivið í jørðina, har útgerðin verður løgd Ætlanin er at seta upp útgerð um alla Suðuroynna - á 15 plássum - við einum kilometuri millum hvert staðið Umframt at talan er um líuð kostnadarmikla kann ing, fáa teir eisini urslitini rættiliga skjótt. Og kunnu tá siga rættiliga neyvt, hvussu tjúkk møgulig sedi mentleg eru Hjá Arco vóna teir, at sediment er undir basalt inum, og at tað er nakrar túsund kilometrar tjúkt. Er tað bert nakrar hundrað metrar, so er lítil dugur í tí Men hetta er nakað, sum kanningin í heyst fer at siga teimum Eitt annað oljufelag, Amerada Hess hevur áður í samrødu við Sosialin víst á at seismiskar kanningar við tveimum skipum hava víst, at flein túsund metra tjúkk sedimentløg eru undir ba saltinum. Her er tað so talan um øki, sum liggja úti á sjálvum landgrunninum Hetta hava Arcofólkini onga viðmerking ul men vísa bert til, at ymisk feløg gera ymiskar kanningar og brúka ymiskar arbeiðs hættir. Metingarnar tey gera kunnu eisini vera ymiskar Samanborið við seismikk er hetta slagið av kanning nógv bíligari men enn er tað ikki nóg nógv útvíklað til at verða brúkt á havbotn inum. Í løtuni verður arbeitt við hesum og eydnast kanningarnar væl á landi í Føroyum verður næsta stig ið helst at royna hetta á havbotninum eisini Ein orsøk ul at hetta verdur gjørt å landi er tann, at teir brúka Lopransholið sum útgangsteði. Teir kenna undirgrundina góðar 3300 metrar niður við holið og skulu tí longur niður við mátingunum við nýggju útgerðini Arnold Orange sigur, at eydnast kanningarnar væl og teir finna tjúkk sedi-