fríggjadagur 15. august 1997síða 7

Nr. 153 — 15. AUGUST 1997 tíðindablaðið SOS) Gravgangur eftir plássi: Yvir 100 fólk hava biðið um arbeiði Sandoyingar hav- a fingið vónina aftur. Teir eru livnaðir upp og tað merkist alla- staðni, at røring- ur er komin í aft- ur. Men tað er heldur onki løgið, tí um ein mánaða sleppa teir aftur til arbeiðis ÁKI BERTHOLDSEN — Tað er eitt sindur meiri at gera við virkini, enn vit roknaðu við. Men vit vóna, at vit kunnu byrja at taka ímóti fiski um ein mánaða, báði í Skopun og á Sandi. Og tað verður ein dagur, sandoyingar hava glett seg til nú í nógv ár: Dagurin tá ið arbeiðið aftur verður á teimum báðum flakavirkj- unum í Sandoynni. Síðani Fiskavirking stongdi virkini, hevur verið øskukalt í Sandoynni Men virkini í Sandoynni vóru ikki ímillum tey, sum Fiskavirking tók við sær, táið hon varð endurreist fyrr í ár Hinvegin vóru tey millum tey, sum Føroya Banki kom at sita eftir vid, og síðani skuldi royna at selja Tað hevur ikki eydnast enn, men í summar leigaði Delta Seafood á Tvøroyri bæði virkini í Sandoynni frá bankanum. Síðani hevur verið arbeitt uppá at gera virkini klár aftur at taka ímóti fiski. Egil Olsen, stjóri, sigur, at nógv er at fara um á virkj- um, sum hava staðið still í fýra ár, og tað er heldur meiri umfatandi, enn hann fryktaði fyri, báði av timb- urarbeiði, rørarbeidi, vask ing o.a. Men tað gongur so dánt eftir ætlan kortini. Eini 10-15 fólk hava ar- beitt uppá at gera virkini ístand aftur, og Egil Olsen vónar, at teir kunnu byrja at taka ímóti fiski aftur um ein mánaða Martin Hentze úr Vági verður virkisleiðari á teim- um báðum virkjunum. Hann hevur verið góðsk- uleiðari hjá Fiskavirking á Toftum. Gravgangur eftir ar- beiði Og tað skerst ikki burtur, at hetta er nakað, sandoyingar hav trákkast eftir leingi, tí áhugin fyri tiltakinum hjá Delta Seafood er øgiligur. Yvirhøvur er tað sjónligt, at sandoyingar hava fingið vónina aftur, og at bjart- skygnið er farið at breiða seg, siga fólk haðani, vit hava tosað við. — Teir eru livnaðir heilt upp, og eru at síggja úti á gøtunum, glaðari og í betri lag, enn teir hava verið longi. Egil Olsen fær bara vátta at sandoyingar fegnir vilja sleppa ígongd. — Longu nú hava yvir 100 fólk ringt og biðið um ar- beiði, sigur Egil Olsen. Talan er um fólk úr øllum bygum í oynni, báði konur og menn, eins og sandoy- ingar úr Havn, og enntá sandoyingar heilt úr Dan- mark Tað er ilt at siga, hvussu nógvum fólkum, brúk verð- ur fyri. Men hann roknar við, at tå ið virksemið er komið í fasta legu, verður brúk fyri út ímóti 80 fólk- um tilsamans. Í fyrstuni verður tað helst eitt sindur minni, tí ætlanin er at fara hovliga fram, til alt er fingið í rættlag So stødugt sum tilber Egil Olsen sigur, at ætlanin er at arbeiða saltfisk á virki- num á Sandi, báði saltfløk og saltfiskur. Í Skopun er ætlanin at frysta fisk, men kanska verður eitt sindur útflutt feskt eisini. Ætlanin er fyri tað mesta | | | | sum møguligt. — Saltfiskur og frystur fiskur gevur stødugari ar- beidi enn feski fiskurin. — Men kortini koma vit ar arbeida undir fortreytum, vit ikki reiðiliga kenna. Tað er t.d. hvussu nógvum fiski, vit fáa fatur í. Ein — Men fortreytin fyri at fáa fatur á fiski, er, at tú ert kappingarførur, og tað mug- u vit royna at verða, sigur Egil Olsen. Hann sigur, at kappingin um fiskin er ómetaliga hørð, so tað skal nógv til. — Fyri ngkrum árum síð- ani vóru yvir 20 virki í Før- oyum. Nú eru tey seks, átta stór, umframt nøkur smá. — Men tað verður ikki so Banner — nógv minni fiskað nú, enn tað var tá. — Trupulleikin er bara tann, at nú fer so nógvur fiskur óvirkaður av land- inum. — Eftir, hvat eg fái upp- lýst, fara eini 40% av øllum fiskinum óvirkað av land- inum. Hevði tað farið niður í 10%, hevði tað verðið munandi meiri áhugavert at fingist við fiskivinnu, sigur Egil Olsen. — Men treytin er, at tú ert kappingarførur Og Egil Olsen er ikki vid uppá at noyða skip at av- reida i Føroyum Heldur vildi hann fingið tað laga so, at vit vóru so kappingarfør, at tað loyst seg betri at arbeiða fiskin í Føroyum Hann sigur, at tað er nógv ymiskt, sum ger, at kapp- ingarførid í Føroyum er heldur vånaligt afturímót kostnaðarstøðinum í Bret- landi - Td. hevur flutnings- kostnaðurin uppá hálvaaðru til tvær krónur fyri kilo, stóran tydning, men eisini streymurin, lønarlagid o.s.fr. gera, at fiskivinnan í Føroyum hevur tad trupult afturímóti bretum Men so heldur hann eis- ini, at meiri átti at verðið gjørt við sólu og marknað- arføring. Eitt nå nevnir hann, at íslendingar eru farnir at út- flyta feskt við flogfarið. Og tað heldur hann eisini, at føroyingar eiga at um- hugsa. — Flutningurin má verða í menning alla tíðina. Fylgir tú ikki við kapp- ingarneytanum, tapir tú, sigur Egil Olsen. — Og hóast flutningurin er nógv batnaður seinastu ár- ini, er hetta vgjørt eitt øki, sum átti at blivið ment, heldur hann. Fingu ikki meiri enn 500 pisur at arbeiða vanlig fiskasløg | gá undir Føroyum, tosk, hýsu og upsa. Miðað verður eftir at taka ímóti 4.000-5000 tonsum um árið tilsamans. Miðað verður eisini eftir at hava so støðugt arbeiði Ak! BERTHOLDSEN Týsdagin vóru sumbingar í Seyðstakki eftir lundapis- um, men tað vignaðist ikki so væl, sum tað plagdi. Tað vanliga fyrr var um 1400-1500 pisur, men hend- inga góð ár hava teir fingið 2000. Hesi síðstu árini hava teir bara verið í stakkinum av og á. Hetta var aðru ferð í nógv ár Sumbingar vóru í Seyðstakki, men tað vignaðist illa Teir fingu ikki meiri enn útvið 500 pisur, og tað er langt undir miðal. Í fjør vóru sumbingar ikki í Seyðstakki, men í fyrrárið fingu teir næstan 1000 pis- ur. Tað var fyrstu ferð í nógv ár, teir vóru í stakkinum Sumbingar halda, at or- søkin til, at teir fingu so lítið í ár, er at teir vóru so seinir og at pisan er longu farin úr reiðrinum. Tað hevur ikki viðrað at fara fyrr, men hildið varð, at tað loysti seg kortini at fara nú, tí teir roknaðu við, at lundin var seint búgvin í ár av tí, at sildin kom so seint. Men, sumbingar høvdu forroknað seg eitt sindur, ti táið teir komu í stakkin, vísti tað seg at lundin var longu farin úr holuni. Hinvegin var nógv ritu- pisa í bjørgunum, so hon er seinni búgvin, enn vanligt, tí hon skuldi longu verið farin á Olavsøku. Sumbingar siga, at tað vóru ongar deyðar pisur at síggja, og ongi egg. so tað er tekin um, at lundin hevur verið búgvin kortini og at pisan er farin úr holuni. Annars vísti tað seg, at nógvur lundi var til, tí nógv var at síggja. Tað vil so aftur síga, at lundin á kortini hava fingið nóg mikið av fødi, kanska ytri. Teir vóru níggju mans við í Seyðstakki hesuferð, og fongurin verður býttur í- millum teir, sum vóru við.