leygardagur 16. august 1997síða 8

tíðindablaðið 5062. 7 Nr. 154 — 16. AUGUST 1997 Summarstevna Javnaðarfloksins á Sandi fer, gerast Kommunala skattaprosentið má niður - í minsta lagi ájavnt við tað í miðgki- num, men helst eigur tað at fara nakað niður um. Hetta er ein veldug uppgáva fyri løgting og landsstýri, men hetta er neyðugt, um útjaðaragkini skulu hava nakra framtíð, segði Jógvan Adolf Johannesen m. a. á summarstevnuni hjá Javnaðarflokkinum á Sandi seinast sunnudag Tað var Hargarskaldið Pól F. Joensen, såli, sum á sinni kvað Vit eru føroyingar serstøk tjóð Við felags lagnu eitt felags i blóð Og telags minni on t nnur Tad er nógv vatn runnið í havd, síðani hesi orð vórðu søgd og mangt er broytt meðan tíðir runnu Víst er tað soleiðis, at vit øll eru føroyingar, men tí verri gjørdi tað ikki tað sama, hvar í hesum oyggj- um tú hevði bústað Heyði Hargarskaldið liv að í dag, so heyði hann eis- ini sæð einar ødrvisi Før »yar Hann heyði sæð einar Føroyar, sum eru mentar so ómetiliga nógv. Men hann hevði óivað eisini givið gætur eftir einari aðrari broyting Hann hevði td. sæð at Mykines, sum tá var ein meðalstór føroysk bygd, nu nærum er útdeyð, og hann hevði eisini sæd, at úti í Fugloy - har eg haldi at eg minnist ikki skeivt - yvir 200 fólk búðu, sova minni enn 20 fólk um veturin - er mær sagt Og eg kundi nevnt fleiri dømir Einki er at ivast i, at ein orsøkin til, at bygdir ella oyggjar soleidis fånadu og fåna burtur er, at tær ikki longur áttu tað jørð tær sótu d Men, tað er eisini eyðsæð, at skal nakar trívast í útjað ararøkinum, sum nú gerst alt stórri og stórri, so má okkurt vera, sum heldur tey til staðið, har tey hugsaðu sær at búgva Og tí ber tað ikki til, at í nærum hvørjum einsta føri, tá ið talað verður um spar- ing, so eru tað åtjadaraøkini sm fyrst standa fyri skotum! Og hetta er sjálvandi við til at fólk alsamt meira trodkast inni á midjuni, har hentleikarnir og tilboðini eru størst Mínir áhoyrarar! Eisini vit í Sandoynni hava merkt fylgjurnar av hesum Men, tíbetur, vónandi, fer tað nú aftur at blána í eystri, og eg vóni, at sólin av álv- ara aftur rísir úr havi Tí, vit búgva á einari góð- ari oyggj, og her býr bæði raskt og gott fólk Eitt fólk sum tó, við harð- ari hond, eirindaleyst varð tveitt út í arbeiðsloysi Tað hevur verið, og verð- ur so ofta sagt at javnadar- flokkurin einans eggjar fólki til at krevja - men hetta er ikki satt Tí, javnaðarflokkurin sig- ur enn, sum áður: Ger tína skyldu og krevj so tín rætt. Og har er munur á Men í førum, tá ið fólk verða forða í at hava møgu- leikar at gera sína skyldu, so eiga tey, sjálvsagdan rætt at krevja rættin at liva Fad er dýrt at búleikast í útjaðaragkinum Har, eitt sindur vestan fyri okkum liggur ein lítil oygg) - og har hava vit eitt gott dømi um tað misbýtið, sum fer fram í hesum landi - eitt dømi um, hvussu dyrt tað er at búgva í einum útjað- aragki Tí, líkist tað nøkrum at ein skúvoyingur skal gjalda yvir 30 oyru eyka fyri ein litur av olju? Og eg kann taka eitt ann- að - eitt sindur ødrvisi dómi Líkist tað nøkrum at fólk úti í Hesti, sum hóast tey bert búgva einar 15 min. frá Gomlurætt, einans kunna fáa post tríggjar ferðir um vikuna? Og áðrenn eg gloymi Gomlurætt, so rennur mær í hug tær ómetaligu atfinn- ingar - ta venan og tey óhugnaligu tel, sum vórðu fostraði í ávísum heilum - sjålvt inni á Føroya løgtingi Har varð sagt at Gamla- rætt kostaði í minsta lagi eina hálva miljard 500 mió kr. Eg segði, at hetta passaði yvirhevur ikki. Jú, varð sagt, og hetta vóru alt ov nógvir pengar at ofra til eina farleið út í eina útoyggj - sum Sandoyggin í roynd og veru var. Sannleikin er, at alt tað, sum er gjørt á Gomlurætt og í Sandoynni síðani sein- ast í 60 árunum umleið ein ar 380 mió. tilsamans. Hetta er sjálvandi nógvir pengar, men iløgan var neyðug, tí í Sandoynni var nærum einki útbygt Sandoyggin áðrenn ta tíð var at samanbera við eina oyggj. Og tí var hendan fløgan eisini neyðug. Eg segði hetta einans fyr at vísa á tann vanliga hug burðin, sum valdar mótveg- is útjaðaraðkinum Tað er einki at loyna, at tað leingi hevur verið ætlan- in at spara burtur smáar bygdaskúlar, kring um í landinum, men tíbetur hev- ur hetta ikki eydnast, tí mót- stødan hevur verið so stór Og í hesum døgum hoyra vit annars, at Postverk Før- oya ætlar at snara lykilin um á einum 9 brævstødum í smábygdum, tí teir eru noyddir at spara. Eg meini tað. Eg ivist ikki í at um teir gjørdu sær ómak kundu teir funnið sparingar á eðr- um stað. Tað tykist sanniliga eing- in endi at vera á tá ið spar- ingar skulu raka útjaðara- økini? Men, tey fólk, sum standa fyri nevndu ráðagerðum, hava als onga fatan av, at fyri hvønn skúla, brævstað ella annan stovn, sum verð- ur niðurlagdur í smábygd- Jógvan Adolf Johannesen fanst harðliga at ætlaðu sparingunum hjá Postverkinum, sum fara at raka útjaðaraskini meint Tá børnini í næstu viku fara í skúla í Skopun, verður tað ikki Jógvan Adolf Johannesen, sum fer at taka ímóti teimum. Frá nýggja skúlaárinum at rokna, hevur Jógvan Adolf Johannesen lagt frá sær sum fyrstilærari við Skopunar skúla, og í hes- um døgum verður sekt eftir nýggjum fyrstalæra- ra. Jógvan Adolf Johann- esen gjørdist lærari í 1962, og var fyrstu seks árini lærari við Rituvíkar skúla. Skúlaárið 1967/68 um, stendur eitt sár eftir, sum gevur fólkinum eina kenslu av, at bygdin hevur mist nakað av tí, sum hoyrdi við til bygdarmynstrið Jú, víst hjá teimum, er tað sárt Men tað, sum beinleiðis sýgur mergin úr stórum parti av útjaðaranum er hitt ógvusliga kommunala skattatrýstið. Har má nakað gerast, tí hetta er tað sum skundar einamest undir frá flytingina Fyri at tálma hesum n kommunala skattaprosenuð niður - íminsta lagi ájavnt við tað í midøkinum, mer Sluppin Johanna leggur at bryggju á Sandi sein- asta sunnudag Jógvan Adolf leggur frá sær var hann á skeiði á Fróð- skaparsetrinum í føroysk- um máli og bókmentum. Hann fór til Skopunar at undirvísa í 1968 og hevur verið fyrstilærari síðani 1970. Jógvan Adolf er føddur f Dali 20. juli 1936, sonur Fridu og Sofus Johanne- sen, sum bæði vóru úr Dali. Síðan 1988 hevur hann umboðað Javnaðarflokk- in á tíngi. Hann hevur verið reið- ari og var í fleiri á komm- unuskrivari í Skopun. helst eigur tað at fara nakað niður um Ein veldug uppgáva fyri løgting og landsstýri Men hetta er neyðugt, um útjaðaragkini skulu hava nakra framtíð Í hesum døgum síggja vit, at fleiri fyrndarbygdir liggja í andaleypi og aðrar eru á fallandi fóti Fyri hverja bygd, sum doyr, eru Feroyar vorðnar fátækari og eg vóni ikki at tað einans verða minnini um nógvar av landsins bygdum sum standa eftir, tå ið avtornar! Tí tað verður årslitid, um tann hugburð urin, sum nú valdar innan føroyska umsitin á nógvun økjum, ikki broytist Takk fyri Jógvan Adolf Johannesen