hósdagur 28. august 1997síða 6

tíðindablaðið Nr. 162 — 28. AUGUST 1997 Er føroyskt bara eitt »endurkonstruerad« mål? Í sambandi við åhugaverda grein hjá Jeffrei Henriksen setnasta høsdag tekur Sosi dag nakað afturiaftur eynið og gera stutta lýsing móðurmálinum við teirri niðurstøðu. sum íkki e Onnu Smith til minnis f. 31/10-1955, d. 9/8-1997 Staddur langt heimanifrá vóru boðini tung, men ikki óvæntað at fáa, at tú var tíkin burtur Tá ið ongum av okkum í húsinum untist at verða við til jarðarferðina, verð- a hesar fáu reglur skriv- aðar tær til minnis Kenda sálmaskald okk- ara Mikkjal á Ryggi tekur í einum vælkendum sang soleiðis til har kærleiki man ráða, har blídni er við borð har mildar tungur sáa, tey mjúku troystar orð.“ Í einum slíkum heimi vaks tú upp norðuri í Klaksvík. Høgt elskað og vird, sum einasta systir millum fýra brødur. Sum ein blóma, ið veksur upp g følnar á sumri Men Harrans vegir eru ikki okkara, sum ofta hevur verið tikið til. Og lítið grunaðu vit, at lívs- tráðurin skuldi verða slit in í bestu árum Aftaná real- og HF- próvteku setti tú tær sum mál at víga lív títt til lær- arastarvið, sum tú eisini gekk uppí av heilum hjarta, líka til sjúkan tók yvirhond, og noyddi teg til fráveru Ein virkandi kvinna Bæði mentunarliga, pol itiskt ,og ikki minni stóru umsorgan fyri teimum minni mentu í samfelag- num, verður nakað av tí, ið vit fara at minnast teg fyri, nú ið tú ert farin Seinasta ferð tín um livsfjørdin var strævin vid andróðri áðrenn tú lendi hinumegin Sjálv vistu íú væl hvønn veg, ið leiðin bar, hóast tú fyri okkum, ið stóðu tær nær, vísti stóra styrki við ongantíð at fall a í fátt, við gremjan um hørðu lagnuna Til tykkum: Sonna, Mariu Kristinu, foreldur, brødur og onnur, ið stóðu tær nær. Harrin styrki tykkum á ókendu leiðini fyri framman, við orði- num úr fyrra brævi Pæt- urs kap. 5 v. 7: „Kastið alla sorg tykkara á Hann! Tí Hann hevur umsorgan fyri tykkum.“ Góða Anna! Vit millum Gilja fara at sakna teg, og vilja minnast teg við virð- ing og takklæti! Verð væl goymd tl uppreisnina Hans Vilhelm av nýggj. at okkara mál var um at verða troðkað burtur, men er vorðið >endurkonstruer að<, sum tikið verður til. Øl málhugað kenna hesa nið- urstødu og tað, at høvdu vit ikki kvæðini Svabc og Hammershaimb, so heyði okkara móðurmáli ikki ver ið lív lag gum, lambamunnun Ha nøkrum øv eirra dagliga samskifti gomlu við eld hk; ed i kvøldsetu og i ymsum livs Ía tøku bl ram mugu vil hava tað í huga, at tad, ser liga her norðanfjørðs, sein dstu tvey-tríhundrað árini hevur verið kveðið so nógv meira á donskum enn á før iskum Nei, føriskt mål man ong antíð hava verið í vanda fyr týning úti um landið. Hugs ið bara um sagnirnar og ævintýrini, sum Jákup dokt ari festi á blað av manna tungu, um fólkalívsmynd irnar hjá V. U. Hammers haimb, als iki skrivaðar á nøkrum »endurkonstruerad- um« máli, men soleiðis sum fólk hava tosað - havið í huga kvødskapin hjá Sjóv arbóndanum og hjá Nólsoy arpálli, sum ikki mundu hugsa so nógv um målrøkt men yrktu soleiðis, sum málið natúrliga fall teimum í penn og á tungu Komin fram í okkara eld hava vit tað málið, sum Heðin Brú við sínum máls- liga og mentunarliga stødi í bygdarlivinum i Skålavik ríkaði okkara bókmenta- heim við, og sig so málið hjá sandvíkinginum Martini Joensen, sum í sínum skald skapi eisini visti, at føriskt sera væl var ført fyri at lysa meir aog djúpari enn bara um tað, sum sæst og hoyrist rundan um okkum. Gaman í er her talan um okkara fremstu prosaskøld, sum lístarliga hava sett sín per sónliga dám á málið, men grundstødid er bygdarmål- ið, soleiðis sum teir hava tikið tað til sín á barnaárum Og sum dømi um góðan og mergjaðan málburð havi eg hug til enn at nevna t.d orðalagið hjá Hans Iversen, sála, soleiðis sum hann mál- bar seg í dagligari talu, á tingi og eisini í bløðunum, teir prosastubbar sum ver- ins førun and: ørindi, so móður min Jóhanna Jensen, ættad ur Elduvik, læt ur hondum, og eisini t.d. end urminningarnar hjá vág binginum Jákupi Paula Nielsen, barnvaksin í Få en. sum eru at lesa í Varð anum. Jú, dømini eru so mong um gott og livandi fråsøgumål, soleiðis sum tað gjøgnum øldirnar hevur nent seg í tí føriska gerand Ikk: få ur i SK 13 um hvu C } k f H vi S } 5 Á ensen av Íslandsklokkun hjá Halldóri Laxness. Sig 1 telist sjálvur mitiun ur íkkara bestu pr saskøld; men um enn listarhga med vitið og tokkin til tað forna hava sett síni merki, er her talan um so ríkt og fjøl broytt mål, runnið av bygd armålinum norðuri við Gjógv. at tå situr heldur hámur eftir, at:tú sjálvur komin upp í eldra manna lið ikki fekst lært titt móðurmál so til lítar Nidurstødan av hesum heldur langa lestri við dóm um skuldi vera, at føriskt mål als ikki er og ongantíð hevur veirð at meta sum ein avskeplað fornleivd, men at tað, um enn ávirkanin úr donskum hevur sett síni sjónsku spor, gjøgnum eld irnar er búnað og hevur vaksið seg til eitt sjålvstød- ugt mål, sum ikki nýtist at smæða seg burtur millum onnur mál Og tá ið um tað ljóðliga ræður, so hoyrir tú ikki nógvastaðni so ljóðfagurt målføri, sum t.d. tá í sumb- ingur tekur tl orðanna Men hetta, at tess longri vit eru komin burtur frå ti fornnorrøna, tess meira er gingið niður á bakka við móðurmálinum, var tann hugburður, sum førdi okk- um føringar út í óferi, tá ið mál okkara skuldi fáa sín skrivliga búna. Bygnaðurin var ikki hildin at vera nóg bæriligur, finnast mátti aftur til hábærsliga frummål teirra edilinga, sum búleik- aðust um hesar og aðrar norðurstrendur í fornari tíð Men nær hevur frummål- ið verið tosað? Mundi ikki Gøtutrondur strokið sær um sítt reyða skegg og rist við høvdinum, um hann visti aftur til sín og sá, hvussu teir yngru menninir, Snorri Sturlason og aðrir úr 13 eld. fóru um málið? Mín gamli lærari Rikard Long plagdi í sínum hugleiðing- um um upprunaligt mál at tosa um tað forngermanska, og soleiðis kundi verið hild- ið á aftur í tað indoeurope- iska, ja, heilt aftur til Adam og Evu fyri veruliga at funnið fram til, hvat ið var upprunaligt og rætt Min sannføring er, at tað saktans hevår borið til nógv betri at givið okkara máli eina skrivliga flating, sum allir føringar, sum frá leið, høvdu kent seg betur í enn í hesum gamla skriftbúna, sum hevur so alt ov lítið við okkara mál at gera, sum tað veruliga hevur vaksið seg frá | Men lat okkum nú lætt av ljóði á hesum sinni og kanska koma meira konstr uktivt inn á hendan spurn ing eina aðra ferð Ólavur Hátún Sjálvbodnar í Kvinnuhúsinum sjálvbodnar eru knýttar til arbeiðið í Kvinnuhúsinum sum vaktir, í ráðgeving og í nevndum. Arbeiðið i Kvinnuhúsinum er grundað á sjálvbodnar ti er umráðandi at vera so nógvar sum gjørligt Al vera vakt d eppumiðstóðini inni er at:svara telefonini og taka imot: kreppurakt um konum og børnum Vaktin byrjar kl. 17 og endar kl. 07. Hvør vakt in hevur eina forvakt og eina bakvakt hverja viku. Um eingin kona flytur ir kann vakum s pe bert svara tc um hon ringir. Ynskir kona at flyta inn ringir forvakun eftir bakvakt im, tað skulu vera tvær at taka ímóti fimtu í vaktim a trygt h Í Á elunni Sjálvbodnu vaktirnar eru limir í Kvinnuhús- felagnum. Tridja hós- dag í hvørjum mánað er limafundur. Á hesum vaktum hittast vaktirn ar. ymisk evni verða vidgjørd, tosað verður um spurningar viðvíkj andi vaktararbeiðnum, ymiskir fyrirlestrar verða hildnir av inn bodnum, eisini er kunn mg frá starvsfólki og nevnd Arbeid sum sjálv boðin vakt í Kvinnu húsinum er spennandi, um tú hevur áhuga fyri sostalum arberði. Kundi tú hugsað tær at hoyra meiri um, hvat tað inni ber, so ring á tlf. 17200 ella stokk inn á gólvið í KFUM. Skrivstovan er opin frá kl. 10 ul kl 16.30 “ Hevur tú hug at seyma Á N kanst tú enn gera eitt gott keyp Nakað av stokkum eru eftir enn AERO stokkar, tveir fimm og rundir, nú bert kr. 10 Bambus stokkar nú bert kr. 20,- Vit hava eisini nógvar góðar og biligar restir Sp/f MARJUN HEIMA C. Ployensgøta 4 100 Tórshavn Tlf. 12531