leygardagur 6. september 1997síða 20

20 tíðindablaðið Nr. 169 SFT: ISS ar á Svínavíkina, og seinni við blokaduni av Kuba Int heimsbardagi byrjaði nærum i "62, men samstarv- ið var vorðið betur, so tosað var til sættis um málini Hetta sást eisini í Berlin kreppuni Seinni í 60'unum við hippie< ættarliðnum. gjørdist tað "in" at:fara í fel agsskapir, sum í ringastu McCarthytíðini vóru á svartalista. Hetta vóru m.a friðarfelagsskapir. Mótmælt varð eisini sera nógv ímóti Vietnam krígnum. Che Gu- evara og Castro gjørdust fyrimyndir hjá ungum. Við hesum ættarliði fór McCart- hyisman sanniliga í bak- sýni. Men hon hvarv ikki Andsegnin Havi við hesum pertum roynt, fyrst at lysa ymisk brot á rættargangslógina og hvussu frælsið hins einstaka í hesum førum er gliðið aft- ur við borðinum. Kundi sjálvandi havt valt nyggjari dømi, men helt at áður- nevndu vóru nektandi Dømini um italiumennirnar og kommunistaflokkin visa eisini greitt, hvussu ivasom trygd hins einstaka var tá tú ikki heldur teg innan fyri ynsktu karmarnar hjá leið- andi fólkum. Tað er eisini júst tað grundlógin ikki á- setur. Tað er eisini tann and- søgnin roynt var at lysa í frammanundan pørtunum Øll tiltók og allar rættarsak- ir/avhoyringar, ið kanska ikki fylgdu grundlógini ná- greiniliga, var meint sum ein verja hjá henni. Tað var fyri at verja fólkaræðið, a- merikonsku prinsippini og grundlógina at farið var so harliga til verka, soleiðis, at tú í grundini breyt høvuds- tankarnar í grundlógini. Tað er tann andsøgnin eg havi roynt at lyst. Vit mugu eisini minnast til, at politikararnir nyttu kommunismuna til egnan fyrimun, og at tað í grundini var Truman, ið byrjaði at seta eystur- og vesturheimin so skart upp ímóti hverjum ødrum. Eis- ini er lyst, at kommunista- ræðslan ikki kom frá degi til dags, men tað hendi yvir eitt langt tíðarskeið. Somu- leiðis er tað við svertu borg- ararættindarørslunum, ið komu fram serstakliga síðst í 50'unum McCarthyisman í dag Men vit mugu vera varin við at siga at McCarthyism- an er heilt horvin úr amer- ikanska samfelagnum. Eg visti å nakrar orsøkir, hvi McCarthyisman hvarv so skjótt, men horvin heilt er hon ikki. Tað ganga ikki demagogiskir senatorar runt í USA og forfylgja fólki, sum gjørt var síðst í 40'u- num og fyrst í 50'unum, men javnan síggja vit utt- anrikispolitiskt, at USA før- ur eina strangan politikk viðvíkjandi sosialistiskum/ kommunistiskum samfel- øgum. Vietnamkriggid ber boð um tað. Pinochet fekk í síni tíð hjalp frá CIA, til at fella fólkaræðisliga vinstra- sinnaða Allende. Frá eini fólkaræðisligari = valdari stjórn var farið yvir til ein- aræðisharra, ið uppihelt valdinum við herinum. Tá Reagan kom til byrjaði kap- dubbingin við Sovjettsam- veldið aftur. Sambandið har ímillum gjørdist aftur ísa- kalt. Ein stórur partur av bruttotj6darurtøku = USA varð nytt til Reagansa 'stjornu-krigg)” (star- wars). Medan Reagan sat, var Ortega koppadur i Nic- aragua. Ortega var fólka- valdur, men hevði eyd- syniligt ikki politiska litin USA ynskti. Tessvegna fíggjaði USA, við vápna- sølu til Iran, métstødumenn Ortega. Kvettið í Nicaragua hevåi neyvan hent um USA ikki hevdi fíggjað tað Bjálkin Kuba í eyga USA, er ikki tíkin enn, men sanni- liga hevur verið roynt Handilsavbyrging Kuba byrjaði í '62. og stendur framvegis við. Síðsta roynd USA hevur gjørt, er at smíð- a Helms-Burton lógina Hon sigur, at amerikanarir kunnu saksekja virki, ið gera íløgur í Kuba, og forða hesum at gera handilssátt- málar í USA. Men nógv lond hava fordømt hesa lóg M.a. øll londini í Suðuram- erika, í ES og Kanada. Eis- ini Nytti Bob Dole í val stríðnum, at hann skuldi steðga einarædisharranum Castro og innføra “fólka- ræðið" í Kuba Tí kunnu vit í grundini ikki siga at kommunista- ræðslan er horvin í USA Men so ógvuslig sum hon var aftaná seinna heims- bardaga hevur hon slettis ikki verið. Tað er einamest frá stjórnini, at vit hoyra um ræðuligu kommunismuna Tað eru tó aðrir spurningar, ið eru nógv meir átroðkandi í løtuni. Tad er td. fólk- avgksturin, reint vatn, heim- urin er nógvastaðnis svølt- andi og umhvervið. USA, heimsinis ríkasta land, hev- ur í løtuni nógvar sosialar spurningar at dragast við Td. eru tað = hópurin av heimleysum í USA, ið liva undir lágmarkinum. Á al- manna- heilsu- og skúlagki- num eru eisini trupulleikar, tí tørvur fólksins er ikki nøktadur + at fólk ikki hava ráð at gjalda fyri eina søm- iliga tænastuveiting. Slíkar orsøkir gera eisini at komm- unistaspurningurin er tódn- aður. Tó vísti Reagan, at tað er gjørligt at skapa nakað av “hysteriska stemmning- inum" aftur, um lagt verður í. Tað er eisini lættari at savna fólk um fyribrigdi utt- anfyri teirra landagki. Kommunisma er eitt av evnunum, ið lætt savnar fólk í USA. Hóast allysing- in av henni í mongum før- um kann tykjast burtur av leið. Hetta bóru 40'ini og 50'ini boð um. "ein liberal- ur, er ein, ið er á gáttini at gerast kommunistur” Hetta var lysingin av liberalum fólki í tí tíðarskeiðnum. Fall Sovjettsamveldsins ger tað tó torførari at venda aftur til veruligu kommunista- ræðsluna. | | | | | | Jan Dam: Eg kann ikki hugsa um kortini Liðformaðurin torir ikki at síggja burturfrá møguleikanum fyri at Føroyar tapa stort JOANNES HANSEN Einki bræv er komið afturat frá FIFA um, hvussu tað verður við rættinum hjá Jan Dam at spæla, tá landsliðið um ein mánað skal ul Span- ia. Men tað er púra greitt, at um liðformaðurin fær gult kort seinnapartin í dag, so verður hann leikbannaður ta ferðina og kanska fleiri aðrar ferðir í einari nýggjar: HM undankapping. Eg så yvirlitið yvir gul kort, sum tit høvdu í blaðnum nú ein dagin, og eg skal ikki dylja, at tað hevur verið í mínum huga, hvat eg kann gera fyri at sleppa undan at fáa kort ímóti Kekkia Men eg eri komin til ta niðurstøðu, at:tað ber ikki til at spæla og alla tíðina hugsa um hatta har. Eg fari at spæla, sum eg plagi. og so má eg bara vóna, at tað ikki verður neyðugt hjá dómar- anum at fara eftir kortinum Jan Dam var ikki við i Kekkia. Hann var leikbann- aður og sat heima og fylgdi við í sjónvarpinum: - Tað stóð nógv á fyrstu løtuna, og tá kundu teir væl fingið fleiri mál. Síðani gekk betur, og eg royndi at finna út av, um tað var tí kekkarnir minkaðu um trýstið, ella um tað var tí, at okkara menn fingu skil á og spældu betri, enn teir høvdu gjørt, og eg haldi, at tað seinna í hvussu so er fyri ein part gjørdi seg galdandi. Gevur úrslitið í Kekkia orsek til at halda, at tað fer at ganga væl í dag - Tað er ómeguligt at sig- a. Tað sæst ikki fyrrenn vit eru byrjaðir at spæla. Besta úrslitið higartil ímóti einari av stóru tjóðunum var, tá Slovakia vitjaði fyri einum ári síðani. Vit taptu 2-1, men fingu teir stórri urtøku burt- urúr stóru meguleikunum, sum teir høvdu beinanveg- in, so kundu vit tapt stórt, sigur Jan Dam, sum heldur. at fyritreytirnar í dag eru ikki so ólíkar teimum, sum vóru tá Jugoslavia vitjaði á Svangaskarði í fjør og vann 8-1 Frammanundan høvdu vit fingið eitt gott úrslit í Beograd, har John Petersen skoraði eitt fínt mál, og vit bara taptu 3- 1. Kanska hetta gav orsøk til at halda, at vit fóru at fáa eitt uppaftur betri úrslit á heimavelli, og so vórðu vit so rudduliga settir uppá pláss. Vit taptu 2-0 í Kekkia, og vit skulu ansa eftir, at vit minnast okkara leiklut í hesum spælinum. Gera vit ikki tað og leypa framav, so kann tað enda galið Todi er ímillum teir bestu Hvat skal til fyri at fáa eitt uppaftur betri úrslit enn í Kekkia? At allir ÍBroyingarni spæla upp til sítt allar best a Mótsteðumenninir hjá okkum kunnu vinna, sjálvt um fleiri teirra íkki spæla upp til sítt besta, meðan vit verða sektaðir rudduliga, um vit ikki allir eru uppi á tærnum — Men eg ivist onga létu í, at vit hava møguleika at fáa mál. Vit hava skorað regluliga seinnu árini, og tað kunnu vit eisini gera hesa ferð. Tað verður stórur saknur í Juliani Johnsson á miðvellinum, men kanst tú ikki sitera meg fyri at siga, at í Toda Jónsson eiga vit ein álopsspælara, sum eg haldi telist ímillum teir best- u, ikki bara í Danmark men í ellum Europa. Hann er mest vandamikil, tá okkara lið er undir trýsti, og tað er eitt ógvuliga stórt aktiv hjá okkum, endar liðformaður- in, sum seinnapartin í dag spælir landsdyst nummar 35 Fransmenn hava ábyrgdina Tað verður fransmaðurin Bernard Saules, sum verður 23. maðurin á grasvøllinum á Svanga- skarði seinnapartin í dag Afturat sær at halda skil á hevur hann Alain Gour- det og Michel le Bouvellee, sum eru linjudómarar og so Claude Colombo, sum er tað, teir kalla 4. dómari Hesir eru allir úr Fraklandi Tað er eina ferð áður komið fyri, at dómari og hjálparmenn úr Fraklandi hava leitt landsdyst á Svangaskarði. Tað var 4. septembur í fjør, tá Spania vann 6-2. FIFA umboðsmaðurin eit- ur Sandor Bersi, og hann er ættaður úr Ungarn. jh | Í | | | | Uppstillingin tykist rættiliga uppløgd Allan Simonsen, sum saknar Julian Johnsson á miåvøllinum, fer at spæla við tveimum álopsmonnum JOANNES HANSEN So er alt greitt til síðsta lands- dystin á heimavelli í ár. Talan er um 50. altjóða skrásettu uppgåv- una, og tað verður roknað við fitt av fólki á Svangaskarði. Strand- ferðslan boðaði í fyrradagin frá, at Ternan 1 siglir av Havnini kl. 12.30 og 14.00, og at Ritan fer av Havnini kl. 13.30. Bátarnir sigla suður aftur, tá stríðið er lokið Í gjár vandu føroyingarnir bara fyrrapartin. Tað var ætlanin, at teir eisini skuldu venja seint seinnapartin, men tann venjingin varð avlýst: — Veðrið hevur verið eitt sindur ótespiligt, men spælararnir hava verið hugaligir. Vellurin slítist nógv, tá tað er so vátt, og alt hetta eru tilsaman orsøkirnar til, at eg valdi at avlýsa seinnu venjingina í gjár, sigur Allan Simonsen, sum heldur hýrin vera stak góðan mill- um spælararnar. Stríðast fyri fødilandid Allan Simonsen heldur, at tað er møguleiki fyri einum góðum úrs- liti, og eitt gott úrslit roknar hann javnleikin, sum hann so leingi hevur tosað um fer at koma: — Eg sigi ikki, at tað verður hesa ferð, men møguleikin er har. Men skulu vit náa so langt, so er neyðugt, at allir spælararnir sýna rætta hugburðin og ofra seg. Eg plagi at siga við teir, at tað er fyri føroyingar og Føroyar, at teir stríðast, og tá tå stríðist fyri tað, sum tú ert góður við, so leggur tú nógv fyri, sigur venjarin Liðið Allan Simonsen gleðist um, at allir spælararnir, sum hann valdi til hesa uppgávuna, møttu — Hesar seinastu ferðirnar hava vit verið nógv darvaðir av skaðum og leikbannum. Hesa ferð sakna vit Julian Johnsson, men tað er gleðiligt at staðfesta, at nógvir eru um boðið. Venjarin vil einki siga um, hvussu liðið fer at síggja út, men á flestu plássunum er púra greitt, hvussu manningin verður Einasta plássið, sum so at siga ikki er mannað frammanundan, er plássið har Julian plagar at spæla. Møguleikarnir til tað miðvallar- plássið eru John Petersen, Magni Jarnskor, Sámal Joensen og Ingi Rasmsussen, og tað er eisini ein møguleiki at flyta Jan Dam fram hagar. Men mest sannlíkt er tað, at John Petersen verður settur mitt á midvøllin, og at uppgávurnar hjá hinum vera eitt sindur ødrvisi, enn tær plaga at vera, tá Julian Johns- son spælir við. Vit rokna við, at teir ellivu, sum fara at standa á vøllinum, tå Klaksvíkar Hornorkestur fer at blása tjóðsangirnar, verða hesir: Jens Martin Knudsen - Henning Jarnskor, Óli Johannesen, Jan Dan, Pól Thorsteinsson, Ossur Hansen - Allan Mørkøre, John Petersen, Jens Kristian Hansen - Jan Allan Miiller, Todi Jónsson. Ongar broytingar i spælistili Tá landsliðið var í Kekkia, hevði Allan Simonsen ikki sæð m6tstød- uliðið spælt síðani í EM endaspæli- num í Onglandi á sumri í 1996. Landsliðsvenjarin heyði ætlað sær at sæð grannauppgerðina ímillum Slov- akia og Kekkia, men tann dysturin varð útsettur, og so noyddist venjarin at líta á tað, hann hevdi sæð framm- anundan: — Og teir høvdu hverki broytt nógv uppá spælistíl ella spælarar. Teir flest- u, sum eg hevði roknað við fóru at vera á liðnum, vóru har, og spælið var skipað, soleðis, sum tað var í EM kappingini. Nú er so stutt fráliðið, síðani vit spældu ímóti teimum, at eg rokni við, teir fara at spæla á sama hátt og við uinleið somu spælarum. Mangla onkrar av teim bestu Kekkarnir komu ikki til Føroya fyrr- enn eftir døgurda í gjár, og eftir ætlan skuldu teir beinleiðis inn á Svanga- skarð at venja. Teir flestu spælararnir, sum vóru vid 20. august, eru við í Føroyum, men Karel Poborsky úr Manchester United, sum spældi 63 minuttir í fyrra dystinum, og Patrick Berger úr Liv- erpool, sum ikki var við fyri trimum vikum síðani, eru ikki við í ferða- lagnum. Umframt teir átjan spælararnar eru átta hjálparfólk hjá venjaranum, Dus- an Uhrin, við, og tað eru 19 onnur offisials, sum teir kalla tað, við í ferðalagnum, sum ivaleyt síggja hetta sum eitt gott høvi at síggja eitt nýtt og í teirra eygum kanska sjáldsamt stað, sum tey neyvan hava møguleika at koma aftur til.