fríggjadagur 12. september 1997síða 6
‹ fyrra síða allar 20 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
6 tíðindablaðið f Nr. 173 - 12. SEPTEMBER 1997
Oljupengar til komandi
Hvat skal eitt land brúka oljupengarnar til, og nær skulu teir brúkast, um teir
skulu brúkast?
Hetta eru spurningar sum hava verið vidgjørdir í norska valdystinum, og
lættast er at kalla støðuna fyri, at tað er ein breið ósemja um framtíðina hjá
Oljugrunninum.
TA bg"
1
sum 1d dagliga
ekja um norska rikidømi. Í
lag eru umleid SO milltardir
norskar krónir í oljugrunni-
Figgjarfrødingar og
hagfrødingar eru komnir
at heldur oljupris-
urin sær nøkulunda á
dagsins stød vil grunnurin
januar 1998 vera uppå
106 milliardir. I 1999 er
nnurin øktur til 225
hardir og i 2001 til 425
hardir Norska
jarlogin er í dag uppá
góðar 400 milltardir. Ser-
frødingar hava eisini roknað
út at í ár 2020 kunnu millum
-
2. og 3.000 milliardir norsk-
ar krónur standa í hesum
grunninum. Hetta svarar til
at allir íbúgvar í Noregi
kunnu fáa næstan eina
milhon í part úr grunninum
fram til
Flokkarnir ósamdir
Teir flestu flokarnir ið still-
að upp til Stórtingsvalið
ynskja at brúka meir ella
minni ein part av Olju-
grunninum til síni góðu
uppskot. Kristiligi Fólka-
flokkurin vil brúka 5,3
milliardir til at byggja út
veganetið. Reyða Valsam-
starvi (RV - fleiri flokkar á
vinstravongi sum sam
starva), vil brúka pengarnar
til heilsu, umsorg, útbúgv-
ing og hjálp ul frælsisbólkar
í menningarlondum. Sosial-
isusk: — Vinstraflokkurin
(SV) vil brúka seks milli-
ardir til at gera fløgur í
skúlaverkið. Miðflokkurin
vil brúka ein part av pengu-
num til at byggja Noreg,
sum tey kalla tað. Kristiligi
Fólkaflokkurin og Mið-
flokkurin vilja eisini seta
ferðina á oljupumpingini
niður. Teir siga at tað er
betri at oljan liggur á havs-
ins botni, enn at yvirskotid
i landskassanum gerst so
stórt sum í dag
Arbeiðaraflokkurin vil
fyrst og fremst seta pengar-
nar á bók, og syrgja fyri at
teir økja í virðið. Á hinum
vonginum finna vit Carl Í
Hagen. sum sambært Thor-
bjørn Jagland, trýr at olju-
grunnurin er ein risabingja
við pengum ið bara kann
oysast burturúr.
Men hyggja vit niður í
hesa bingjuna. so eru í dag
har. enn
rar til umleið 8
Jar pensjonsútgjald
ggjarmálaráðharrin
s Stoltenberg hevur líka
n gjørdist rádhari
at Noreg eigur
IS €
Vit mugu ikk: endurtaka
mistøkini frá 80-unum. Tað
er nógv betri at vit hava ein
javnan vøkstur í buskapi-
num, enn ein blødru-buskap
sum at enda brestir, hevur
Jens Stoltenberg framhevja
i valdystinum
Hvat er Oljugrunnurin
Norðmenn hava líka sidan
oljuvinnan tók seg upp í
landinum tosað um at peng-
ar eiga at vera settir til síðis
í ein Oljugrunn. Hetta hevur
bara verið prát. Gruhnurin
varð stovnadur, men eingir
pengar komu inn í grunnin
Ikki fyrrenn hesi seinastu
tvey árini eru pengar komn-
ir inn á hesa konto
Tá stjórnin kom við sin-
um tølum fyri Oljugrunnin
í juni, tå fíggjarlógin varð
endurskoðað, metti hon at
tá 1997 var farið afturum
vildi oljuinntøkurnar ljóðað
uppá 79 milliardir krónir
Hetta talið er ov lágt sett
Tá stjórnin kemur við
nyggjum tølum i oktober
rokna serfrødingar við at
talið vil hggja um 100 milli-
ardir krónir. Av hesum eru
21 milliardir settar av til
ymsar útreiðslur á fíggjar-
lógini. Restin, umleið 80
milliardir krónir, skulu set-
ast í oljugrunnin
Teir flestu flokkarnir sum
vilja brúka meir av olju-
pengunum ynskja at brúka
ein part av teimum meirinn-
tøkunum sum eru komnar í
1997. og ikki nerta tað upp-
hæddina sum Stórtingið
samdist um tá fíggjarlógin
fyri 1997 varð samtykt í de-
sembur 1996
Oljugrunnurin = verður
umsitin av Norges bank
Fíggjarmálaráði kemur við
reglugerðini fyri hvussu
grunnurin skal umsitast
Fyribils eru pengarnir í
oljugrunninum settir í virð-
isbrøv í útlandinum við lág-
um ábyrgdarvanda. Í 1998
skal ein partur av olju-
grunninum brúkast til at
gera iløgur í útlendsk parta-
brøv fyri at kunna fáa meir
burturúr pengunum. Stjórn-
in ynskir at brúka millum
30 og 50 prosent av olju-
grunninum til útlendsk
partabrøv, men hetta er tað
stór ósemja um í tí politiska
umhvørvinum í Noregi
Tjóðarvirðið
Men er tað skeivt at brúka
pengarnar nú. Blaðstjórin á
Dine Penger- Christian
Vennerød, segði vid Aften
posten 1 august
Vit bruka longu i dag
meir enn vit hava í inntøku
Oljan er okkara tjóðarvirði
og hon hevur ligið har í
milliónir av árum, og tað er
ikki rætt av okkum at oyðsla
burtur hetta virði uppá okk
um sjålvi, uttan at hugsa um
komandi ættarlið
Hann stuðlar Jens Stol-
tenberg tá hesin vil royna
at styra nytsluni soleiðis at
vøksturin gerst javnur, og á
tann hátt syrgja fyri at meir
er eftir til komandi ættarlið
Hetta er meir ein spurn
ingur um moral enn um bú
skap. sigur Christian Venne-
rød
Per Olaf Lundteigen, ur
Midflokkinum, vil gjarna
brúka eitt sindur meir til at
gera í stand tað sum mangl
ar ella trongir til viðlíkahald
í Noregi, millum annað
skúlar og vegir. Hann er tó
ímóti at seta oljupengar í
útlendsk partabrøv
Thorbjørn Jagland og
hansara stjórn vil ikki seta
strang krøv til hverji parta-
brøv vit skulu keypa. Hetta
merkir at vit kunnu enda í
eini dupulmoralskari stóðu
Hugsa tær at norski staturin
situr sum eigari í einum
felagið í Nigeria ella á Indo-
nesia. Hetta er ort í høvdi-
num, og einans pengagirnd
Vit eiga at knyta manna-
rættindi at slíkum fløgum
Eitt korthús
Oljugrunnurin og framtíðar-
útlini eru sum eitt kort hús
Ein lítil broyting í oljuprisi-
num kann fáa alt rokni-
stykki hjá Jens Stoltenberg
til at rapla. Kravið fyri at
hetta skal kunna gerast ein
Zarepta krukka, er at:alt
gongur sum ein vónar
— Um vit hava lagnuna
við okkum, so kunnu vit
einaferð í framtíðini fáa ein
árligan åvøkstur í grunnin
sum svarar til dagsins olju-
inntøkur. Hetta kann gerast
ein kelda sum kann tryggja
Noregi inntøkur fyri alla
framtíð, sigur skrivarin í
Fíggjarmálaráðnum Tom
Therkildsen
— Broyting í oljuprisunum
er alt sum skal tl fyri at
oyðileggja roknistykki og
alt sum vit hava roynt at
tilrættaleggja er uttan virði
Tá Stórtingið í vár gav
stjórnin loyvið til at:seta ein
part av oljugrunninum í ut
lendsk partabrøv, var hetta
eisini eitt grønt ljós tl at
fara inn á teir
parta og virðsbræva
marknaðirnar. Norsku
pengarnir skulu spjaðast
yvir á so nógv feløg, at
norski staturin ikki gerst os
stórur eigari nakrastaðni
Hetta er mótsatt av tí Ku
Watt ger, ter gera stórar
ílegur í nakrar fáar fyri
tøkur
Men støddin å
oljugrunninum gerst tó
ófatulig. Financial Times
skrivaði í farnu viku, at
norski oljugrunnurin gerst
heimsins størst: av sínum
slag, og kann sammetast við
oljugrunnarnar hjá Kuwait
og Saudi- Arabia
sertøsu»
ju
norska
Steinar Bastesen
á veg inn á Stórtingið
Kendasti hvalaveiðustríðsmaðurin í heiminum, norðmað-
urin steinar bastesen, er á veg inn á Stórtingið sum uttan-
flokkaumboð.
Fremsti talsmaðurin hjá
teimum sum ynskja stór
hvalaveiðu, Steinar Baste-
sen, sær út til at gerast Stór-
tingsumbod fyri sítt fylki,
Nordland. Veljarakanning
arnar hesa seinastu vikuna
vísa at Steinar Bastesen bert
manglar nakrar fáar atkvød-
ur í at koma inn á Stór-
tingið
Bólkur 1:
Bólkur 2:
FORELDUR/B
leygardagin 13. sept., kl. 11.00
Hvort skeið 10 leygardagar.
Børn 0-2 ár
Børn å byrjunarstødi, og børn iå eru trygg i
hylinum. — 3 til 6 år.
- Tad fyrsta eg ætli mær
at gera á Stórtinginum, er
at syrgja fyri at Fiskivinnu-
málaráðið fær meir pengar,
sigur fyrrverandi oddafisk-
urin hjá norsku hvalaveiðu-
monnunum
Steinar Bastesen er upp-
stilladur fyri ein uttan-
flokkalista i Nordland
Sjålvur kallar hann flokk sin
fyri Strandaflokkin
Strandafólkini hava
brúk fyri einum umboðið á
Stórunginum. Ein sum kann
nakað um tað at liva í smá-
um strandasamfeløgum i
Nordur-Noregi, og ein sum
vil stríðast fyri rættindunum
hjá sjomonnum at fiska og
brúka havið
yrjar
Kostnaður: Ein vaksin og eitt barn kr. 250,-
Havnar
ARN SVIMJING
Svimjifelag