leygardagur 27. september 1997síða 7

Nr. 184 — 27. SEPTEMBER 1997 tíðindablaðið Bjarni Olsen, búsksparfróðingur: Nýggjar vinnur mugu til - Vit mugu til at leggja til síðis í góðum tíðum RANDI JACOBSEN Bjarni Olsen, búskaparfrað ingur, lýsti í stuttum ta ógvusligu krepuna, sum Føroyar hava verið í sein astu árini. Búskaparliga skædlið, sum bert fá lond hava upplivað Lønarinntøkan minkadi, keypiorkan minkaði, fólk í túsundatali fluttu av land inum, avreiðingarnar mink aðu, innflutningurin mink aði ,bankakreppur, og lands kassaskuldin vaks við risa fetum Men nú er aftur farið at ganga hin vegin. Tey fyrstu tekini sóu vit longu i 1994 Fráflytingin er vend til ulflyting, fiskiskapurin er øktur, virksemið er økt. Tað sæst av lønutgjaldingum og minkadi arbeiðsloysinum Innfluningurinergktur, og tað sama er útflutingurin um enn tað mest er óirkaður fiskur. Landskassin og kommunukassarnir = hava framgongd, og almenna nýtslan er økt. Uttanlands skulin fyri samfelagið alt er minkað úr 9 niður í 3 mía krónur, men landskassa skuldin er tó ikki minkað Bjarni Olsen minti á, at føroyski búskapurin er so varierandi, tí vit hava so einstáttaða vinnu. Stríð stendur ímillum tilfeingi, og at vinnan skal geva so stórt avkast sum gjørligt, og trup ult er at stýra. Skiftandi fiskiskapur gevur skiftandi arbeiðsloysi Góðar og ringar tíðir Variatrónin átt at fingið tað almenna at mett um góðar og ringar tíðir, soleiðis at vit kundu spart upp og lagt til síðis í góðum tíðum Flytingin av landinum hevði bæði góðar og ringar síður. Tað er gott, at arbeiðs megin er mobil, vil flyta samfelagið seg, etsini Ú havid sleppur frá at gjalda fullan kostnað fyri arbeið loysið. Men negativt er tað ma, um samfelagið missir kunnleika Tveir mátar eru at minka um fiskiskapin. At skipini fiska minni, ella at tey verða færri. Við sama skipatali økist minstalønin, og við færri skipum verður meira hjá ALS at:gjald út Bjarni Olsen hevur roynt at meta um avleiðinarnar viðvíkjandi arbersloysinum við at fylgja tlráðingunum hjá ICES. Hann er komin til, at tað so høvdu verið 800 fleiri fulltíðararbeiðsleys og ein eyka útreiðsla uppá 80 mió. krónur til ALS Bjarni Olsen nevndi møgulerkan at hækka gjald ið ul ALS í góðum tíðum og lækka tað aftur í ringum tíðum Hann helt tað vera torført at spáa um búskparligu út litini Møguleikarnar fyri inn tøku av framtidar oljuvinn uni tók Bjarni Olsen ikki við í sínum metingum Hann nevndi, at tað er ein ávís framgongd í fiskiskap inum og -prísum, og fólk og fyrtøkur eru so smátt við at finna fótafestið aftur Avmarkaðar negdir Men tað er avmarkað hvussu stórar fiskarfðgdir vithava mgongd til, og vit kunnu vænta afturgongd komandi árini Vit hava enn onga alter nativa vinnu, sum gevur nakað av sær, men stórt potenuali er í fiskivinnuni, tí so nógv fer óvirkað av landinum. Men ikki er lætt at fáa fiskiidnadin at bera seg orsakað av vantandi kappingarføri og vantandi rentabiliteti.. Bjarni Olsen helt, at vit áttu at tosað nógv meira um hetta vantandi kappingarfør: enn um at geva Fiskavirking skyldina 0.8.V Ov stórur floti Tað verður meira tosað um rættin til at fiska og lokal áhugamál enn um at fáa fiskiskapin at bera seg. Tað er spell, tí tað er jú fiskium, vit skulu liva av, og vit sleppa ikki at fiska alt tað vit vilja. Eftir míni meting mugu vit hava minni flota, og júst ti er málið so trupult at loysa politiskt. Men tað skal til, tí um høvudsvinnan ikk: ber seg. gera hinar vinnurnar tað heldur ik} Min nidurstøda er, at vandi er á ferð, verða stovn arnir ikki røktir, og hiliteturin er se renta vánaligur Tað skuldi borið til. men í longdini mugu nýggjar vinnur til, segði Bjarni Olsen Í stýrinum fyri Arbeiðsloysisskipanina sita umboð fyri partarnar á arbeiðsmarknaðin. Limir í stýrinum eru nú gerð Joensen úr Klaksvíkar Arbeidskvinnufelag umboðandi timaløntu løntakarafeløgini, Andreas Berglíð úr Førova Fiskimannafelag umboðandi feløgini hjá fiski- og útróðrarmonnum, Jákup Danielsen úr Starvsmannafelagnum umboðandi almenn starvsfólk, Jan Mortensen og Kristoffur Laksá úr Føroya Arbeiðsgevarafelag umboðandi privatu arbeidsgevarafeløgini, Bjørgfrid Ludvig umboðandi hitt almenna sum arbeiðsgevarafelag og so Karin Kjølbro, sum er forkvinna í stýrinum yfri Arbeiðsloysiskipanina Rógvi Reinert, virkisleiðari: Fimti hvor er tøkur RANDI JACOBSEN Rógvi Reinert, er leiðari á virkinum í Vestmanna hjá Føroya Fiskavirking, har 80-100 fólk arbeiða, og ar beiðið hevur verið rímiliga stødugt Rógvi hevdi gjørt sær tann ómak undan fundinum at tosa við formenn og virk ísleiðarar á øllum virkjun um hjá Fiskairking fyri at kunna geva eina lýsing av royndunum hjá virkjunum við at fáa fólk gjøgnum ar beiðsávísingina hjá Ar beiðsloysisskipanini Tá einum virki vantar fólk, er mannagonin tann, at virkið vendir sær til ávís ingina og fær í trúnaði ein lista við fólkum, sum kunnu biðjast til arbeiðis. Virkið velur so út og boðar ávís- ingini frá, og tey fólkini skulu so ringja til virkið Rógvi visti frá einum formanni, at hann hevði valt R ANDI J ACOBSEN Hóskveldið á midått fóru sleokkiliðið I Havn og polituð strúkandi inn til Kaldbaksbergholið, ti boað var frå, at tveir bilar høvdu rent saman, og fólk høvu fingið skaða Landsverkfrødingurin fekk eisini boð, ti grót skuldi vera dottin niður Tað var bara ein venjing 40 fólk av einum lista. Av hesum 40 ringdu 20-25, men 12-13 av teimum kundu av ymsum orsgkum ikki koma. Urslitið var, at átta av teimum 40 komu á virkið Í einum ðrum føri komu fýra av 20, t.v.s. aftur 20% Rógvi hevði sjálvur dómi um. at virkið hansara hevði fingið ein arbeiðsleysan persón, men tveir mánaðir seinni segði hesin upp Næstu ferð virki bað um lista yvir tók fólk, stóð sami persónur aftur á listanum sum arbeiðsleysur. Tað kann ikki vera rætt sgeði Rógvi, sum sjálvur hevði tosað við ALS um henda trupulleikar - Onkuntíð eru tað einsa mallar mammur, sum ikki sleppa til arbeiðis, tí komm unan hevur ikki barnaans- ingartilboð. Vit eru ikki so harðhjartað, at vit melda slík dómi, so henda mamm- undan lofunum í berghol tnum Olukka var tó hverki av einum ella øðrum slag Hetta var bara ein vent ing í sambandi við skeið, sum hesa vikuna hevur verið á Landssjúkra húsinum fyri portørum og ðrum, sum boð eru eftir, tá vanlukkur henda an verður sett í karantenu Men hetta er dómi um, at fólk eru í skeivari skipan Tey eiga tá ikki at vera í ALS, segði Rógvi, sum eisini heyði dómi um konu, sum ikki kundi átaka sær arbeiði, tí hon noyddist at vera heima hjá síni gomlu mammu, av tí at eingin ann- ar var at taka sær av henni Aftur eitt dómi um at vera í hoska til oll hus Vit finna -tá talan er um Kung eila k á # FØROYA PF VATNSOYRA saman við tær soleiðis at heildarmyndin verður tann besta Her skeivari skipan ALS-listarnir eru ikki eftirfarandi, og dagar eiga at verða tiknir ímillum hvør fólk skulu standa á listanum, og hverji ikki segði Rógvi Reinert, sum helt tað hevði verið uppaftur torførari at fylgt reglunum hjá lokalum arbeiðsávísum har all kenna øll H-VINDEYGU ÚR LÍMTRÆI H-vindevgu og H-altanhurðar bestu lovsnina tað allar besta kk SNIKKARAVIRKI = —“ gt -